ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ କଳିର କେବଳ ଏକ ଅଂଶ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା, ଏବଂ ତାହାର ଅବନତି ଧୀରେ ଧୀରେ ଘଟିଥିଲା। ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶୀତକାଳରେ ଥିବା ପରି ନୁହେଁ। ସମୟ ଗତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ଥାନ ହୁଏ, ଏହିପରି ଶିଶୁବୟସ ମଧ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ। ଦିନ ଅବଧିରେ, ଘନ ମେଘାଚ୍ଛାଦିତ ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ସେହିପରି ଦିନେଦିନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ନବମୀ ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦିନେଦିନେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥାଏ। ରାହୁ ଗ୍ରହଣ ଦିନ, ଅନ୍ଧାର ଆକାଶ ଓ ଘନ ମେଘାଚ୍ଛାଦିତ ଦିନରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା କ୍ଷୀଣ ଦେଖାଯାଏ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୁନଃ ଶକ୍ତି ଆର୍ଜନ କରିବ; ଏବେ ତାହାର ଉଜ୍ଵଳତା ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସେ ଜଳରେ ଏକାଉଁଥିଲା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଅପମୃତ୍ୟୁରେ ପତିତ ହେଲା। ସମୟ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନିଃଶେଷ ହୋଇଯାନ୍ତି, ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଜୟୀ, ଅନେକ ପ୍ରକୃତିର ବିଳୟ ଘଟିଛି। ସେ ପ୍ରକୃତିର ରୂପ, ସେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଯିଏ ସେଠି ନାମ ଓ ଗୁଣ ସଦା ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟା ବ୍ରହ୍ମା, ରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି। ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଳାଗ୍ନି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଜୟୀ ଏବଂ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଭୟହୀନ ଅଟୁଟ ଅଛି। ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ। ରାଜା ଏହି କଥା ଶୁଣି ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଶଙ୍ଖଚୂଡ କହିଲେ, “ଏବେ ମୁଁ ଏକ ନିଷ୍ପକ୍ଷ କଥା କହିବି—ମୋର ଅନୁରୋଧ। ତୁମେ ଏବେ ଜନ୍ମଜାତ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କରେ କଥା କହିଲେ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ କିପରି ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ? ପୂର୍ବକାଳରେ ସାଗର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ବିଶ୍ୱ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଲୀଳା ଅଟୁଟ। ଦେବ ଓ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ସଦା ଅବସ୍ଥାନ୍ତର ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ, ତୁମର ଯାତ୍ରା ଫଳହୀନ ହେବ। ଏବେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଲଜ୍ଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି—ଆମ ସହ ଶତ୍ରୁତା।" ଶଙ୍ଖଚୂଡଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତ୍ରିନୟନ ହସି କହିଲେ, "ରାଜା, ପରାଜୟରେ କେଉଁ ଲଜ୍ଜା ଅଛି? ପ୍ରଥମେ ହରି ଓ ମଧୁ, କୈଟଭ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଗଦାଧାରୀ ସହ ମଧ୍ୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ମା, ସମସ୍ତର ମାତୃ ଦେବୀଙ୍କର ଲୀଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତୁମେ କୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ସେବକ। ରାଜା, ତୁମେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ମୋ ପାଇଁ କେଉଁ ଲଜ୍ଜା ଅଛି? ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଦେଇଦିଅ; ଅନ୍ୟଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଥା କହିବାରେ କେଉଁ ଲାଭ?" ଏହିପରି କହି, ଶଙ୍କର ତାହାଠାରେ ନିର୍ବିକଳ କଲେ। ନାରଦ, ଏହା ପରେ ନାରାୟଣ କହିଲେ—ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଶ୍କନ୍ଦର ଶକ୍ତିରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଶ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଉପରେ, ଦାନବମାନେ ଏକ ବିଶ୍ୱବିନାଶ ଦୃଶ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷା ଏକ ଭାରି ବର୍ଷା ପରି ପ୍ରବଳ ହେଲା।