ଦୂତ ଯିବା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରତିମା ବୀର ଶଂଖଚୂଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିଲେ। ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ମୁଁହ ଶୁଷ୍କ ହେଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ତୁଳସୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ଜୀବନର ଅଧିପତି, ମୋ ଜୀବନକୁ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ଶଂଖଚୂଡ଼ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁ ସୁଖ ଆଶା କରିଛ, ତାହା ଉପଭୋଗ କର। ମୋର ପ୍ରାଣ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି, ମୋର ମନ ସଦା ତାପିତ। ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ତାହା ଶୁଣି ରାଜା ଭୋଜନ ଓ ପାନ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଶଂଖଚୂଡ଼ କହିଲେ, “ଶୁଭ, ଆନନ୍ଦ, ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ଶୋକ, ଅଶୁଭ—ଏସବୁ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆସେ। ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶାଖା ପ୍ରସାର କରେ। ଏମିତି ତାଙ୍କର ଫଳ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପକେ, ପରିପକ୍ୱ ହୁଏ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ପାଳନକର୍ତ୍ତା ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପାଳନ କରନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୂଳ; ସେଇ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳନକର୍ତ୍ତା ଓ ସଂହାରକ ଭାବେ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେଇ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଗଢ଼ନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ଘାସ ପତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ କୃତ୍ରିମ। ତୁମେ ତା ସତ୍ୟ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ—ରାଧାପତିଙ୍କୁ—ଯିଏ ତିନି ଗୁଣରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ସେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତି କର। ସେ ଜଳରୁ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଜଳକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ଓ ଅବିରତ ଚଳିଥାଏ। ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ସମୟ କେତେ ଗଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ। ମୃତ୍ୟୁର ମୂଳ ସମୟ, ସମୟର ମୂଳ ଯମେଶ୍ୱର। ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ—ଯିଏ ସଂହାରକୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି। “ମୁଁ କିଏ, ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଆମେ କେମିତି ଏକାଠି ହେଲୁ, ଏହି ସବୁ କିଏ ଜାଣିଛି? ଅଜ୍ଞାନୀ, ଭୟଭୀତ ଲୋକେ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ଜଡିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବନ୍ତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ମୁଁ ତୁମକୁ ତପସ୍ୟା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୟାରେ ଲାଭ କରିଥିଲି। ବୃନ୍ଦାବନରେ ତୁମେ ଗୋଲୋକରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ସେଠାରେ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ଦେଖିବି। ମୁଁ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଯିବି, ଏପରି ଦୁଃଖ କାହିଁକି, ପ୍ରିୟେ, ଶୁଣ। ତୁମେ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ସେ ସମୟରେ ତୁମେ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ, ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ପ୍ରିୟେ।” ଏପରେ, ତୁଳସୀ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଶୋଭାମୟ ଶୟ୍ୟାରେ ଭଲ ଭାବେ ଶୁଇଥିଲେ। ମଣିମୟ ଦୀପ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସେ ନାରୀମଣି ତାଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା, କ୍ଷୀଣ କଟି, ଅନେକ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୁଦ୍ର, କ୍ଷୁଦାରେ ଅନ୍ନ ତ୍ୟାଗ କରି, କନ୍ଦୁଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଅଙ୍କରେ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ଜାଗୃତ କରି, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜାଗୃତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ପରମ ବସ୍ତୁ ଦେଲେ। ସେ ଦୁଇଁଜଣ ଏହି ସବୁକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ଭାବି ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସରିର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଏବଂ ଦୁଇଁଜଣ ଏକାନ୍ତରେ ଅଚେତନ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ଦୁଇଁଜଣ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ପରି ଏକ ଦେହ ହେଇଗଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ନିଜ ଶ୍ୱାସର ସ୍ୱାମିନୀ ଭାବେ ମନେ କରିଥିଲେ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୂଷାରେ ଶୋଭିତ, ଆନନ୍ଦ ମିଳନରେ ନିର୍ମଳ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର, ସେମାନେ କିଛି ଦିନ ଦିବ୍ୟ ମଧୁର କଥା ହସିବା ଭାବେ କହିଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ମୁଁହେମୁଁହେ ପାନ ଦେଇ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଧା ଚାମରା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେମରେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସେବା କରିଥିଲେ।