ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କ ରାଜା ଏହି ଭୂମିରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଉପାସନା କ୍ଷେତ୍ର, ହବି-ଅନ୍ନ ଓ ଏହାଦିକୁ ଜୋରପୂର୍ବକ ଦଳି ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଚିତ୍ରିତ ପୁତୁଳି ପରି ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ଘଟିଥିବା ସବୁ ଘଟଣା ଆପଣାପେ ଏକାଏକି କହି, ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ କଥା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ସେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ପରମ ପବିତ୍ର ଧାମକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନାଶ ପାଏ। ସେଠାରେ ରତ୍ନମଞ୍ଚରେ ବସିଥିବା ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଦେଖାଗଲେ—ସେମାନେ ଅରଣ୍ୟ ମାଳା ଧାରଣ କରି, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେହରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ସେମାନେ ହସୁଥିବା, ପଦ୍ମମୁଖ ଓ ପଦ୍ମନୟନ, ମନୋହର ମୁହଁରେ ଦୟା ଭରିଥିଲା। ସେମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଦେବତା ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣ ରୂପରେ ଥିଲେ, କଉସ୍ତୁଭ ମଣି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସଭାଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ସାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ହୀରାର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ମାଣିକ୍ୟ ମାଳାର ଶୃଙ୍ଖଳା, ମୁକ୍ତାର ଲାଇନ୍ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଓ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶ୍ୟାମନ୍ତକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେବା ସହ ଶତଧା ଶିଢ଼ି ଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ମଣିର ସ୍ତମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର। ପାରିଜାତ ମାଳା ଓ ଗୁଛାର ଅଭିରୁଚି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ପରିଷ୍କୃତ, ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ଦ୍ୱାରା ମନମୋହନ। ଏହି ସଭା ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଘେରା ଥିବା ଭଳି ହରି ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନ୍ରେ କୁଣ୍ଡଳ, ଅରଣ୍ୟ ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ନବମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ। ସମଗ୍ର ଦେହ ଚନ୍ଦନ ରେ ଅଙ୍ଗରାଗିତ, ହାତରେ ଖେଳ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏମିତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଜଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଣ୍ଠ କମ୍ପିତ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେତେବେଳେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ହୃଦୟ ଜ୍ଞାନୀ ହରି ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—"ପୂର୍ବେ ମୋର ଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋପ ଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ କଥା ଶୁଣ, ହେ ଦେବଗଣ। ତାଙ୍କ ନାମ ସୁଦାମା, ସେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ପରିକର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ଗୋପ। ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ, ମୁଁ ମୋ ନିଜ ଧାମ ଛାଡ଼ି ରାସମଣ୍ଡଳକୁ ଗଲିଥିଲି। ଏଠାରେ ମୋ ସହିତ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଓ ବିରଜାୟା ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ। ବିରଜା ନଦୀ ରୂପେ ମୋତେ ଚିହ୍ନି, ମୋ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଦେବୀ ମୋତେ ସୁଦାମା ସହିତ ମହଲ୍ରେ ଦେଖିଥିଲେ। ତାପରେ ସୁଦାମା ତୁମେ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ବହୁତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଲାଲ୍ ହୋଇଯିବା ସହିତ। ସେ ସମସ୍ତ ସଖୀମାନେ ସହିତ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କ ତେଜ ଅପାର ଓ ଅବରୋଧ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।