ପଞ୍ଚବାଣଧାରୀ କାମଦେବ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ତୁଳସୀଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ବାଣର ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କର ସର୍ବାଙ୍ଗ କଞ୍ଚକଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇଯାଇଥିଲା। କେବେ ଭୟ ଲାଗୁଥିଲା, କେବେ ମଧୁର ଉନ୍ମାଦରେ ତଳମଳାଉଥିଲେ। କେବେ ସଚେତନ ହେଉଥିଲେ, କେବେ ନିରାଶାରେ ଡୁବିଯାଉଥିଲେ। କେବେ ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, କେବେ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, ପୁଣି ଫେରିଆସୁଥିଲେ। ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନର ଶୟ୍ୟା ଏବେ କଣ୍ଟକରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ନିବାସ ଅରୂପ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସୁକୂମାର ବସ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ସମାନ ଲାଗୁଥିଲା। ଏହି ମଧୁର ଉନ୍ମାଦ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସତୀ ଦେଖିଲେ, ଏକ ଭଲ ଭାବରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଦେହ ଓ ମଣିମାଳା ଭୂଷିତ ଥିଲେ। ସେ ଭଲପାଇବାର ଆନନ୍ଦର କଥା କହୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଓଠରେ ପୁନିପୁନି ଚୁମ୍ବନ କରୁଥିଲେ। ପୁଣି ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭସନ୍ତକ ଆସୁଥିବା ଓ ଯାଉଥିବା ଦେଖାଦେଲେ। ନିଜ ହୃଦୟକୁ ପୁଣି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତୁଳସୀ ବାରମ୍ବାର ଦୁଃଖ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼, ମହାଯୋଗୀ ଓ ଜୈଗିଷବ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସବୁ ଶୁଭ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରକ୍ଷାସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ବଦରୀକାଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ଯୁବତ୍ୱ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କାମଦେବଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲେ। ସେ ଧଳା ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମଣିମାଳା ଭୂଷିତ ଥିଲେ। ଦେବମାନ୍ୟ ମହାମଣିର ରଥରେ ବସିଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଉଥିଲେ। ପାରିଜାତ ମାଳା ଧାରଣ କରି, ସୁନ୍ଦର ହସ ମୁହଁରେ ଖିଳିଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଦେଖି, ତୁଳସୀ ଲଜ୍ଜାରେ ନିଜ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଲେ। ନୂତନ ସମ୍ପର୍କର ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଖ ନମାଇଲେ, ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ। ସେ ନିରନ୍ତର ତାଙ୍କର ମୁଖକମଳକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପିଉଥିଲେ। ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନର ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇ, ସୁକୂମାର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନିତମ୍ଭ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼, ସ୍ତନ ଉନ୍ନତ ଓ ମାନଦଣ୍ଡ ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଓଠ ପକ୍ୱ ବିମ୍ବା ଫଳ ସମାନ, ନାକ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପସୀ ଥିଲେ। ନିଜ ତେଜରେ ଆବୃତ, ଦେଖିବାକୁ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲେ। ମାଥା ମାଝରେ ସିନ୍ଧୂର ଚିହ୍ନ ଚିରକାଳ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ହାତ ଗୋଲାପ ପାତର ରଙ୍ଗରେ ଲାଲ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସମାନ ନଖ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ଲାଲ ଲାକ୍ ର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ନଖ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଝୁଡି ସମାନ ଦୀପ୍ତ, ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ମୁଖ୍ୟ ମଣିଖଚିତ୍ର ନୂପୁର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାହାର ରଣ୍ଧନ ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ଶୋଭାୟମାନ କରୁଥିଲା। ମାଥାରେ ଚମେଲି ଫୁଲର ମାଳା ଲଗାଇଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ କେଶ ଖୋଲିଥିଲେ। ଅଲଙ୍କାର ଓ ଜୁମକା ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା। ମୁଦ୍ରିକା, ବାହୁଲତା, ମଣିମୟ ଶଂଖ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଗୁଣବତୀ, ଚରିତ୍ରବତୀ, ଶୁଭ୍ର ଦନ୍ତ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଓ ମଧୁର ଚାଳ ଦେଖି, ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଶୁଭଦାୟିନୀ, ତୁମେ କିଏ? ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଓ ନଦୀରେ ଆନନ୍ଦ ପାଓଥିବା, ମଣିମାଳା ଭୂଷିତ ତୁମର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲଉକିକ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ୍ର ନୟନୀ ତୁଳସୀ କହିଲେ—"ମୁଁ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାରତ ଏକ ସାଧ୍ୱୀ। ତୁମେ କିଏ? ଇଚ୍ଛା କରିଲେ ଯାଅ। ମୁଁ ଏକ ଉଚ୍ଚ କୁଳର ନାରୀ, ଏକା ଏଠି ଏକାଂତରେ ରହୁଛି, ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରି।