ରଘୁବଂଶର ସ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ପାଇଁ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ। ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସେ ସାଗର କୂଳରେ ବସିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାମଙ୍କୁ ବିଷଣ୍ଣ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏବେ ଅଗ୍ନିଦେବ କହିଲେ: "ହେ ରାମ, ଏହି ସମୟରେ ସୀତାଙ୍କ ଅପହରଣ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ସମୟ ପହଞ୍ଚିଛି।" ତାଙ୍କ କଥା ହେଉଛି, ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ବଦଳାଇପାରେ ନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ। "ପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ମୁଁ ପୁନି ସୀତାଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି," ଅଗ୍ନି କହିଲେ। ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ସୀତାଙ୍କୁ ମାୟା-ସୀତା ରୂପେ ପରିଣତ କରାଯାଇଲା। ଏହି ମାୟା-ସୀତାକୁ ନେଇ, ଅଗ୍ନି ଚୁପ୍ଚାପ୍ ଚାଲିଗଲେ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାକୁ ବନ୍ଧନ ଦେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ରାମ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ଦେଖିଲେ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଜାନକୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ମୃଗ ଧାରଣାରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ମାୟା ମୃଗ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନାମରେ ଚିତ୍କାର କଲା: "ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଏହି ସମୟରେ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱାରପାଳୀ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପରେ ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନାମରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୁଃଖଦ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ରାବଣ ଆସିଲେ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଟପିଲେ। ରାମ ବନରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଷଣ୍ଣ ହେଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅଚେତନ ହୋଇ ଥିବା ପରେ, ତିନି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ବିଳାପ କଲେ। ଏହିପରେ, ଏକ ଗୃଧ୍ର ନଦୀକୂଳରେ ରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଲା। ରାମ ଲଙ୍କାକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ତୀରରେ ବଧ କଲେ। ପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା କରାଇଲେ। ମାୟା ସୀତା ବିନମ୍ରତାରେ ଅଗ୍ନି ଓ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: "ଏଠାରେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା କର, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଲାଭ କରିପାରିବ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ପୁଷ୍କରରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମୟ ଅନ୍ତେ ସେ ହୋମକୁଣ୍ଡରୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। କୃତୟୁଗରେ ସେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଶୁଭ୍ରା ଵେଦାବତୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଛାୟା ଦ୍ୱାପରୟୁଗରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଝିଅ ଦ୍ରୌପଦୀ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ନାରଦ କହିଲେ: "ଏଭଳି ଘଟଣା ହେଉଥିଲା, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ତୁମର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।" ନାରାୟଣ କହିଲେ: "ସେ ଛାୟା, ଯୁବତୀ ଓ ଶୋଭାମୟୀ ଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ।" ରାମ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ବର ମାଗିଲେ: "ତୁମେ ମୋତେ ପତି ଦିଅ, ପତି ଦିଅ, ପତି ଦିଅ, ହେ ତ୍ରିନେତ୍ର!" ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ଶିବ ହସିଲେ, ଏହିଠାରୁ ସେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଏପରେ ରାମ ଲଙ୍କାରେ ମୋହନୀୟ ସୀତାକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଏକାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଭାରତରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ବେଦାବତୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଂଶ, କମଳାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଚାରି ବେଦ ସଦା ଦେହୀ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଅତି ଆସକ୍ତିରେ, ସେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ରାଜା ସହ ପ୍ରেম ଖେଳ କଲେ। ସେମାନେ ମଲୟାଜ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଶୟ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।