ସେ ବିଶ୍ୱରେ ମନୋଭାବରେ କମଳନୟନୀ ଦେବୀ ପଦ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାହାପରେ, ଦେବୀ ପଦ୍ମା କ୍ରୋଧରେ ଶାପ ଦେଲେ: "ମୋ ପାଇଁ, ତୁମେ ତୁମର ପରିବାର ସହିତ ବିନଶ୍ୱ।" ଏହିପରି କହି, ସେ ଯୋଗବଳରେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅନ୍ୟେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ—"ହା! କଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିଲି, କଣ କରିଦେଲି ଏବେ?" କାଳକ୍ରମେ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମହିଳା ଜନକଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର ତପସ୍ୟାରେ ଅତି ମହାତପସ୍ୱିନୀ ଥିଲେ ସେ। ତାଙ୍କର ତପଃଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ନିଜ ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ଆଗରୁ କରାଯାଇଥିବା ତପସ୍ୟାର କ୍ରମକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ମହିଳା ବହୁଦିନ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏପରି, ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ ନର ଥିଲେ। ଏହି ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ। ସେ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବସିଥିଲେ। ରାମଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ତେବେ ଏହି ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ଦେବତା କହିଲେ: "ସୀତା ହରଣର ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି।" ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ବାନ୍ଧି ପାରିନାହାନ୍ତି, ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି କିଛି ନାହିଁ। "ବିଚାରର ସମୟରେ ମୁଁ ସୀତାକୁ ପୁଣି ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାମ ଏହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ମାୟା-ସୀତାରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଲା। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ଦେଖିଲେ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରଖି ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କହି, ମୃଗ ପଛରେ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ମାୟାମୃଗ ଏବେ "ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା। ଏହି ସମୟରେ, ବୈକୁଣ୍ଠର ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରହରୀ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପରେ ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ସେ "ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି ଦୁଃଖ ଭରା ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଦାୟ ନେବା ସହିତ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ରାବଣ ଆସି ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅଚେତନ ହୋଇ ଥିବା ପରେ, ସେ ପୁଣି ଭାବୁକ ହୋଇ ଦୁଃଖ କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ନଦୀପାରରେ ଏକ ଗୃଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଖବର ମିଳିଲା। ଲଙ୍କାକୁ ଯାଇ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା କରାଇଲେ। ମାୟା-ସୀତା ନମ୍ରତା ସହ ଅଗ୍ନି ଓ ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଅଗ୍ନି କହିଲେ: "ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଇ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ, ସେ ହବନକୁଣ୍ଡରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। କୃତୟୁଗରେ, ସେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କର ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ବେଦବତୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଛାୟା ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ଦ୍ରୌପଦୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ନାରଦ କହିଲେ: "ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।" ନାରାୟଣ କହିଲେ: "ସେ ଛାୟା, ଯୁବତୀ ଓ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ, ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ।" ରାମ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେ ତପସ୍ୟା କରି ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ବର ଚାହିଲେ।