ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଜଳ ଉଦୟ ହୁଏ, ଜଳ ଦାନ କରାଯାଏ, ଘର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କିମ୍ବା ନୂତନ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ, ସେ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ଭୂମିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ, ଭୂମିଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏକ ଦିନ, ବସୁଧା ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳାମାୟ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ୍ ଅବସ୍ଥିତ।" ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ପୂଜା କରାଯିବ, ତାହାରେ ବିଶେଷ ଉପଚାର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍—ଯେପରି, ଯଜ୍ଞ ସୂତ୍ର, ଫୁଲ, ଶାସ୍ତ୍ର, ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର; ଗୋରୋଚନା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳ। ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ତୁମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଶତବର୍ଷ ଏକ ତାନ୍ତୁ ପରି ଶୀଘ୍ର ଅତିତ ହେବ।" ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ଶାନ୍ତ ହେଇ ରହିଲେ, ନାରଦ। ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସମସ୍ତେ ଭୂମିଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଉପହାର ଦେଲେ—ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ। ନାରଦ ଜିଜ୍ଞାସୁ କଲେ, "ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଲୁଚିଛି, ମୁଁ ଏହାକୁ ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।" ତେବେ ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ଏହି ପୂଜା ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପୂର୍ବେ ପୃଥୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା, ପରେ ମହାର୍ଷିମାନେ, ମନୁମାନେ, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥିଲେ।" ଏଥିରେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି—"ଓଁ ହ୍ରୀଁ ଶ୍ରୀଁ ବାଁ ବସୁଧାୟା ସ୍ୱାହା।" ବସୁଧା ଶ୍ୱେତ ଚମ୍ପା ଫୁଲ ପରି ଧଳା ଓ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଚାଁଦିନୀ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ। ସେ ରତ୍ନର ଆଧାର, ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ରତ୍ନ ସମ୍ପଦର ମାଲିକା। ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, "ବିଜୟ ଓ ପରାଜୟରେ, ବିଜୟ ଆଧାରରେ, ବିଜୟର ସ୍ଵଭାବରେ, ବିଜୟ ଦାତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ମନନ କରିବା ଉଚିତ।" "ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ସମସ୍ତର ବୀଜ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦାତ୍ରୀ, ଶୁଭା, ଶୁଭତାର ଆଧାର, ଶୁଭର ମୂର୍ତ୍ତି, ଶୁଭ ଦାତ୍ରୀ, ଭୂମି, ସମସ୍ତ ଧନ ର ଧାରିଣୀ, ଭୂମି ପାଳକମାନଙ୍କ ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ।" ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଶୁଦ୍ଧ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରି ଭୂମିଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୂମିଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଜଳ କିମ୍ବା ମାଟି ଖୋଦିବା ସମୟରେ ଏହି ପାଠ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଅନ୍ୟର ଜମିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠରେ ତାହା ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ନାରଦ ପଚାରିଲେ, "ଅନ୍ୟର ଜମିରେ କିମ୍ବା କୂଆରେ କିମ୍ବା ତାହାର ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଜଳ କିମ୍ବା ମାଟି ଖୋଦିବା, ବିଜ ତ୍ୟାଗ କରିବା, କିମ୍ବା ଭୂମି ସମ୍ପର୍କିତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପ—ଏହାର ପରିହାର କଣ?" ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ଏହି ପାପର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଧନ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଉପଜାଯୁକ୍ତ ଜମି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ଗ୍ରାମ, ଜମି, ଧାନ ଦେଇବା କି ନେଇବା କରନ୍ତି, ଦାନ ସମୟରେ ଅନୁମତି ଦେଇଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ହରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ପୌତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜମି ହରାଇ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଗୋମାତାଙ୍କ ରାସ୍ତା କାଟି ଶସ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ପୋଖରୀ ସଫା କରି ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ଶସ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟର କୂଆରେ ପଞ୍ଚ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇନାହିଁ ନହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଲୁଚି ମାଟିରେ ବିଜ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଜଳ ତରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଜଳ ଖୋଦନ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଭୂମି ଓ ତାଙ୍କ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।