ମୁନିବର, ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ବର୍ଷ କିପରି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅଛି। ସମୟର ଏହି ଗଣନା ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି। ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁ ଅଛି; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଯୁଗ ଏହି ସମୟ ଗଣନାକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତରା ହେଉଛି ସତେହି ଏକ ଯୁଗାବଧି। ଏହିପରି, ଅଟାଇଶତମ ଇନ୍ଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିଗଲାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନ ଓ ରାତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସେଥିରେ, ପ୍ରାକୃତିକ ନାମକ ବିଗ୍ରହ ଘଟେ; ଏହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ବିଳୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି। ମୁନି, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଗ୍ରହ ହୁଏ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ବିଳୀନ ହୁଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଓ ତାହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିଘିରେ ବିଗ୍ରହ ଘଟେ, ଯେଉଁବେଳେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଜଳରେ ବିଲିନ ହୋଇଯାଏ। ଏଭଳି, କେତେ ପ୍ରକାରର ସୃଷ୍ଟି ଅଛି ଏବଂ କେତେ ପ୍ରକାରର ବିଗ୍ରହ ଅଛି? ନାରଦ, ସୃଷ୍ଟି, ସମୟର ବିଭାଗ ଓ ବିଶ୍ୱମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଏକ ମାତ୍ର ନାଥ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ, ମହାବିରାଟ୍ ତାଙ୍କର ଅଂଶର ଅଂଶ। ସେହି କୃଷ୍ଣ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି—ଦୁଇ ହାତ ଓ ଚାରି ହାତ। ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସର ତିଆରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ପ୍ରକୃତିର ସ୍ୱଭାବର। ସୃଷ୍ଟିର ଏକ ମୂଳ ଅଛି, ଯାହା ସତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଏହି ମୂଳ ନିର୍ଗୁଣ, ନିରାକାର; ତଥାପି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା ଦେବାକୁ ଏହା ଆକାର ଧାରଣ କରେ। ସେହି କୃଷ୍ଣ, ଦୁଇ ହାତରେ ବାଁସୀ ଧରିଥିବା, ଗୋପାଳ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଯୁବା ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସ୍ରଷ୍ଟା, ଯାଙ୍କର ମୂଳ ଜ୍ଞାନ, ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ଗଠନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ଯା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ କେହି ନାହିଁ। ମହାମାୟା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ। ସବିତ୍ରୀ ହେଉଛି ବେଦମାନଙ୍କର ମାତା ଓ ବେଦର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ। ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଯାହାକୁ ପୁରାତନ ଦିନରୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ସେବା ଓ ତପସ୍ଯାର ଫଳରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଦିଆଯାଏ। ସେବା ଓ ତପସ୍ଯା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ସମସ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ପାଇଥିଲେ, ସେହି ସବିତ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବାମ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରେମର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ। ସେ ଅତିଶୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ଓ ମାନ୍ୟତାର ଧରଣୀ। ପୂର୍ବେ, ସେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡରେ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶରୀର ଶୁଷ୍କ ଓ ଶ୍ୱାସହୀନ ହେଉଥିଲେ, ତଥାପି ଚନ୍ଦ୍ରର ଖଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେବତା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ—ଶ୍ରୀ, ମାନ୍ୟତା, ପ୍ରେମ ଓ ସମ୍ମାନ। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ପୂଜିତ। ଏଭଳି କହି, ବିଶ୍ୱର ନାଥ ସେ ଚେତନାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଯେଉଁ ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କର ସେବା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ହିମାଲୟରେ ଏକ ହଜାର ଦେବୀ ବର୍ଷ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡରେ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁଷ୍କରା ତୀରେ ଏକ ଶତାବ୍ଧି ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ; ସବିତ୍ରୀ ମଲୟ ପାହାଡରେ ତପସ୍ଯା କରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ପୁରାତନ ଦିନରେ ଶଙ୍କର ଏକ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତରା ଦିଘିରେ ତପସ୍ଯା କରିଥିଲେ, ମୁନିବର।