ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସବୁଠୁ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ, ମନୁ ଏବଂ ମନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ବି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ହଜାରମୁଣ୍ଡିଆ ମହାପୁରୁଷ, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଚମ୍ଭିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏପରେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଥିଲେ। ତେବେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଆଲୋକର ଆକାରରେ ବାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ। ଯିଏ ନିଜେ ନିୟମ ଓ ସଂଯମ ସହିତ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ରଚିତ ବାଣୀ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରେ, ତାଙ୍କୁ ମହାମୂଢ଼ କିମ୍ବା ଅବୁଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବି ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ନାରାୟଣ କହିଲେ, "ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଶାପ, ବିବାଦ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାରତର ନଦୀ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ, ଧର୍ମର ମାତୃ ଏବଂ ତୀର୍ଥର ସ୍ୱରୂପ। ସେ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ଵି ଅଟୁଟ ତପସ୍ୟାର ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନରେ ସେ ସରସ୍ବତୀ, ଜଳରେ ସେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଭୂମିରେ ସେଉଁଠି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ଭାରତରେ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମଜା କରି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।" "ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଦିନର ଶେଷରେ ଅମୃତ ଦିନରେ ଯିଏ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଚାହେ ଅଲସ୍ୟରେ, ଅନାସକ୍ତିରେ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ଏବଂ ଯିଏ ଏକ ମାସ ସରସ୍ବତୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ, ଦିନେଦିନେ ସରସ୍ବତୀ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥାଏ, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାରତର ଗୁଣଗାନ କିଛି ଅଂଶ କୁହାଯାଇଛି।" ଏହିଥିରେ ସୌତି କହିଲେ, "ପୁଣି, ହେ ଶୌନକ, ସେ ତାଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।" ନାରଦ ପଚାରିଲେ, "ଅଂଶ ଓ ବିବାଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ନଦୀ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? ଏହି ପବିତ୍ର କଥାମୃତ ଶୁଣି ମୋର ଉତ୍କଣ୍ଠା ବଢ଼ିଯାଉଛି। ଗଙ୍ଗା କିପରି ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି? ସେ ଦୁଇ ଦୀପ୍ତିମାନୀ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର କାରଣ କ’ଣ, ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ମନ ଚାହେ।" ନାରାୟଣ କହିଲେ, "କେବଳ ସେଉଁଠି ସ୍ମରଣ କଲେ ବି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ବତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା—ଏହି ତିନିଜଣୀ ହରିଙ୍କ ଭାର୍ୟା। ଏକଥି ଘଟିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖି ହସିଲେ। ତେବେ ପଦ୍ମା, ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଶୁଦ୍ଧତାର, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ସହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।" "ଲାଲ ଓଠ ଓ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ସେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ କହିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀଙ୍କୁ। ସରସ୍ବତୀ କହିଲେ, 'ଧର୍ମିକ, ପ୍ରଶସ୍ତ, ବିପରୀତ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ—ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି ଗଙ୍ଗା ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବତୀ। ଗଙ୍ଗା ଓ ପଦ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାବନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଏଠାରେ ଏଉଁ ଅଭାଗି ହୋଇ ରହିବାର କ’ଣ ଲାଭ? ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ସ୍ୱଭାବର ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି।'" "ସରସ୍ବତୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଏବଂ ତାଙ୍କ ରୋଷ ଦେଖି, ନାରାୟଣ ଚଳିଗଲେ। ତେବେ ଗଙ୍ଗା କ୍ରୋଧରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କହିଲେ, 'ହେ ଲଜ୍ଜାହୀନ, କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ କାହିଁକି ସ୍ୱାମୀ ଉପରେ ଗର୍ବ କରୁଛ?' 'ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଅପମାନ କରିବି ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ।'" ଏହିପରି କହି, ସେ ହାତ ଉଠାଇ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ କେଶ ଧରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ତେବେ ବାଣୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, 'ତୁମେ ଯେପରି ଅପରାଧ କରିଛ, ଏବେ ଆଉ କିଛି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।