ଏକ ସମୟର କଥା, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଅସ୍ତୀକ ଓ ଦେୱଳ ନାମକ ପୂଜ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଅମୋଘ କବଚର ଦ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ରଜାପତି ହେଉଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା ଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କବଚ ମନ୍ତ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ—"ଓଁ ହ୍ରୀଁ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା", ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ମୋର ମୁଣ୍ଡକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। "ଓଁ, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ମୋର କାନକୁ ନିତ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ହ୍ରୀଁ, ଭାଗ୍ବଦିନୀ ମୋର ନାକକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ଶ୍ରୀଁ, ହ୍ରୀଁ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ଦେବୀ ସଦା ମୋର ଦାନ୍ତମାଳାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ଶ୍ରୀଁ, ହ୍ରୀଁ, ମୋର କଣ୍ଠ ରକ୍ଷିତ ହେଉ, ଏବଂ ଶ୍ରୀଁ ଦେବୀ ସଦା ମୋର କନ୍ଧକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।" "ଓଁ, ହ୍ରୀଁ, ବିଦ୍ୟାସ୍ୱରୂପିଣୀ ମୋର ନାଭିକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ସର୍ବବର୍ଣ୍ଣାତ୍ମିକା ଦେବୀ ସଦା ମୋର ଦୁଇ ପାଉଁକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।" "ଓଁ, ସର୍ବକଣ୍ଠବାସିନୀ ଦେବୀ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ଐଁ, ହ୍ରୀଁ, ଶ୍ରୀଁ, ସରସ୍ୱତୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଜନନୀ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ହ୍ରୀଁ, ଶ୍ରୀଁ, ଏ ତିନି ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ସଦା ମୋତେ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।" "ଓଁ, ସଦାମ୍ବିକା ଦେବୀ ସଦା ମୋତେ ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଓଁ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବାସିନୀ ଦେବୀ ଉତ୍ତରୂପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" "ଐଁ, ହ୍ରୀଁ, ପୁସ୍ତକବାସିନୀ ଦେବୀ ମୋର ତଳ ଭାଗକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା।" ଏପରି ଭାବେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କହିଦେଲି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଏହି କବଚ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ (ପାଞ୍ଚ ଶତ ହଜାର) ବାର ପାଠ କଲେ, ଏହି କବଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ମହାବକ୍ତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବି ଓ ତିନି ଲୋକରେ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ଏହି କବଚ କାଣ୍ବ ଶାଖାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି, ହେ ଋଷି। ଏହି ସମୟରେ, ନାରାୟଣ କହିଲେ: ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମହାମୁନି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ପୂଜା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା ସେ ଜ୍ଞାନହୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସେ କୋଣାର୍କରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ବେଦ ଓ ତାହାର ଉପଅଙ୍ଗମାନେ ର ଅଧିପତି, ତାଙ୍କୁ ସେହି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ପୁନର୍ବାର ଦେଇଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ: "ମୋ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସ୍ମୃତିହୀନ, ଜ୍ଞାନହୀନ ଓ ବିପନ୍ନ ଅଛି। ହେ ଜ୍ଞାନ ଦେବୀ, ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ସ୍ମୃତି ଦିଅ। ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିବାର ଶକ୍ତି ଓ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ, ସ୍ଥିର ଶିଷ୍ୟ ଦିଅ। ଯାହା ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ହରାଇଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦିଅ।" "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ପରମ, ନିତ୍ୟ ଆଲୋକ ରୂପିଣୀ। ତୁମେ ନଥିଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୃତ ଭଳି ଅବସ୍ଥା କରେ। ତୁମେ ନଥିଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୌନ ଓ ବେସୁଦ୍ଧ ଭଳି ଅବସ୍ଥା କରେ। ତୁମେ ହିମ, ଚନ୍ଦନ, ମଲ୍ଲିକା, ଚନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ ଓ ଶତଦଳ ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ଓ ଶିତଳ। ତୁମେ 'ବିସର୍ଗ' ଓ 'ବିନ୍ଦୁ' ଅକ୍ଷରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଶକ୍ତି। ତୁମେ ନଥିଲେ ଅଙ୍କ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗଣନା କରିପାରେ ନାହିଁ। ତୁମେ ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ବ୍ୟାଖ୍ୟାନ ଦେବୀ; ତୁମେ ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି।" ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁଠି ସନତ୍କୁମାର ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।