ଏକ ଦିନ, ଦୟାମୟ ଦେବତା ଜଣେ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହିଲେ, “ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଉ; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେବ।” ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଲୋଭ, ମୋହ, ଆସ୍କା, କ୍ରୋଧ ଓ ହିଂସାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା। ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ବସିବା; ତୁମର ସମୟ ଶୁଭ ଭାବରେ ଅତିବାହିତ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକରେ, ତୁମ ପ୍ରତି ମହାପୂଜା ହେବ, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ମନୁଷ୍ୟ, ମନୁ, ଦେବ, ମହାର୍ଷି ଓ ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ପୂଜା କରିବେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ଠିକ୍ ବିଧିରେ, ମୋର ପାଇଁ। କାଣ୍ବ ଶାଖାରେ ଶିଖାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣି ତିଆରି କରି, ପୂଜାରେ ଓ ପୂଜା ଶେଷରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରପାଠ କରିବେ। ଏହି ପୂଜାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ ପୂଜିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବ, ମନୁ, ରାଜା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୂଜା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ନାରଦ ଜିଜ୍ଞାସା କରି କହିଲେ, “ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପଚାର—ଭୋଜ୍ୟ, ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଏହି ରିତିରେ କଣ?” ତାଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସା ପୂରଣ କରିବାକୁ ନାରାୟଣ କହିଲେ, “ସରସ୍ୱତୀ ଜଗତ୍ ମାତାଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହିପରି: ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ, କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ, ସ୍ନାନ କରି ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ କଳଶ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କୁ ଯେପରି ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର, ତେଣୁ ଏହି ବାହ୍ୟ କଳଶରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଉପଚାର ବେଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ପୂଜା ଓ ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ, ତାହା ହେଉଛି: ତାଜା ମାଖନ, ଦହି, ଦୁଧ, ମୁଡି, ତିଳ ମିଛା, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ, ଚିନି, ଅଭିଘ୍ନ ଧଳା ଚାଉଳ, ଘୀ, ଲୁଣ ଲଗା ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ପକାଳ, ପିଠା, ସ୍ୱସ୍ତିକ, ପକ୍କା ଆମ୍ବ ଫଳ, ନାଡିଆ, ତାହାର ଜଳ, କେଶର, ଅଦା ମୂଳ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନାନୁସାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧଳା ଓ ସୁସ୍ଥ ଫଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଧଳା ଫୁଲ, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଓ ଗୁଲ, ମୁକ୍ତା ଓ ରତ୍ନର ଅଳଙ୍କାର। ଯେଉଁ ଧ୍ୟାନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଷ୍ଟିବା ଓ ଶୁଣିବାଯୋଗ୍ୟ, ବେଦରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଭଲ ଧ୍ୟାନ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ସରସ୍ୱତୀ ଧଳାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଯୁକ୍ତ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ; ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଶ୍ୱେତ ରେଶମ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ହସୁଥିବା ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ। ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏପରି ମୂଳ ଧ୍ୟାନରୁ, ବିଦ୍ୱାନ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପଚାର ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ-ଦେବୀ ଏହି ହେଉଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ରହିଥାଏ। ସମସ୍ତ ଉପଚାରର ମୂଳ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦୀୟ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର, ଚତୁର୍ଥୀ ରୂପରେ ‘ସରସ୍ୱତୀ’ ଓ ଅଗ୍ନିପତ୍ନୀ ସହିତ ଶେଷ। ସେହି ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି— “ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା।” ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦୟାର ସାଗର ନାରାୟଣ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଭାଲମିକିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଭୃଗୁ ପୁଷ୍କରର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ବିଭାଣ୍ଡକ ମେରୁ ପର୍ବତରେ ବିଦ୍ୱାନ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଶିବ କଣାଦ ଓ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଶେଷ ପାଣିନି ଓ ବିଦ୍ୱାନ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଚାରି ଲକ୍ଷ ଥର ପଠିଲେ, ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳେ। ଏବେ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଶୁଣ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦିଆ ଏହି କବଚ ଅବସ୍ୟ ଶୁଣ।