ସୌତି ଓ ଶୌନକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସଂବାଦ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି କଥାରେ କହାଯାଇଛି—ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିତ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ, ଝିଅ ଗୋଟିଏ ସୋରିଷ ଦାଣା ପରି ଅଂଶରେ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଗୋଲୋକନାଥଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି ବେଦ କିମ୍ବା ପୁରାଣରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ନିବାସଗୁଡ଼ିକୁ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି। ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ନିଜେ ଜଗତ୍ ମାତା ନିତ୍ୟ ପ୍ରକୃତିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକୃତି ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପା ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟା, ଏହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଘଟେ। ସେ ନାରାୟଣୀ—ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିତ୍ୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି। ଏଠି ସୂଚନା ମିଳେ, "ବଢ଼ିଆ ପୁତ୍ର, ଏବେ ବିବାହ କର; ତୁମେ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନ ସଂଗିନୀଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ, ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକୃତି ମହିଳା ରୂପେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବୀ ଦୟାଳୁ ସ୍ତ୍ରୀ, ସତୀ ଓ ମାତୃ ରୂପେ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଏକମାତ୍ର ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ଯିଏ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଜୀବନବାୟୁର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀର ମୂର୍ତ୍ତି। ସବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟା ଓ ପୂଜ୍ୟା। ଏହିଭଳି, 'ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମହିମାର ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ତ୍ରିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଖଣ୍ଡ ଆରମ୍ଭରେ, ଗଣେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ସବିତ୍ରୀ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ପ୍ରକୃତିରୂପେ ସ୍ମରଣୀୟ। କିଏ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କଲେ, ଏବଂ ସେ କିଏ—ଏହି କଥା ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସେମାନଙ୍କର କଥା କ'ଣ, ଏବଂ ସଠିକ୍ ପୂଜା କିପରି କରାଯିବ? ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନାରାୟଣ କହିଲେ: "ମୁଁ ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛି, ତାହା କିଛି କହିବି। 'ପ୍ର' ପ୍ରତୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଦେଖାଏ, 'କୃତି' ଅର୍ଥାତ୍ ସୃଷ୍ଟି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପ୍ର' ପ୍ରତୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ସେ ତିନି ଗୁଣର ସ୍ୱରୂପା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରଣା କରିଥିବା। ପ୍ରଥମେ 'ପ୍ର', ପରେ 'କୃତି' ଅର୍ଥାତ୍ ସୃଷ୍ଟି ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କ୍ରମରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପା, ନିତ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ମାୟା। ଏହି କାରଣରୁ, ପରମ ଯୋଗୀ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀରେ କୌଣସି ଭେଦ ମନେ କରନ୍ତିନାହିଁ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା, ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟି ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଘଟେ। ଗଣେଶଙ୍କର ମା ଦୁର୍ଗା, ଶିବଙ୍କର ରୂପା ଓ ପ୍ରିୟା। ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେ କୀର୍ତ୍ତି, ମଙ୍ଗଳ, ଧର୍ମ, ଶ୍ରୀ, ସତ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦାତ୍ରୀ। ଦୁଃଖିତ, ଦରିଦ୍ର, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସେ ସଦା ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ। ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଶକ୍ତି। ବୁଦ୍ଧି, ନିଦ୍ରା, ଭୁକ୍, ତ୍ରିଷ୍ଣା, ଛାୟା, ଅଲସ୍ୟ, କ୍ଷମା, ସ୍ମୃତି, ସନ୍ତୋଷ, ପୋଷଣ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜୀବିକା ଓ ମାତୃତ୍ୱ ତାଙ୍କର ରୂପ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି ପଦ୍ମା, ସେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଅଂଶ। ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ, ନିୟମିତ, ଅତି ଶାନ୍ତ, ଧର୍ମିକ ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ। ସେ ଅସଙ୍ଗିନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପତିପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହିନୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଏବଂ ପତିଭକ୍ତା। ସେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଦେହର ପୋଷକ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଦେବୀ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ଓ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।