ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ଲୋକଗୁଡିକ ଅନୁସାରେ, ଏକ ଅତି ଦୀପ୍ତିମୟ ଚକ୍ରାକାର ଆକୃତିର ଆଲୋକର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ୱରୂପ ଅଛି, ଯାହା ବିଶାଳ ଏବଂ ଆକାଶ ପରି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଅନନ୍ତ। ଏହି ସ୍ୱରୂପକୁ ଯୋଗୀମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏହା ଅନାସ୍କ୍ତ, ନିରାକାର ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର କାରଣ; ଏଠି ପ୍ରକୃତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ବୀଜର ଉତ୍ସ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୟ ହୁଏ। ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଇବାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତି ଅଛି, ଓ ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ଅଛି, ପୃଥିବୀରେ ସ୍ବାଭାବିକ ଘ୍ରାଣ ଅଛି, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମ ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ, ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ପୁରୁଷ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ। ସେଠି ପ୍ରକୃତି ତିନି ଗୁଣରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଛାୟା ରୂପରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ମାଟିରୁ କୁମ୍ଭ କୁମ୍ଭକାର ତିଆରି କରିପାରିବା, ସୁନାରୁ ଗଣ୍ଠ ଶଣ୍ଡି କରିପାରିବା, କିନ୍ତୁ ମାଟି ଏବଂ ସୁନା ଏବେ ଅବିନାଶୀ ଓ ଶାଶ୍ୱତ, ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ଅନନ୍ତ। ମାଟି ବା ସୁନା ମିଳିବାକୁ କୁମ୍ଭକାର ବା ସୁନାକାର ଆବଶ୍ୟକ, ତେଣୁ, ନାରଦ, ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଉପରେ। କିଛି ଜଣେ କହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଦୁଇଁ ଭାବରେ ଅଛି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ ଏବଂ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଅଛି। ବ୍ରହ୍ମର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ବୀଜର ରୂପ। ଯୋଗୀମାନେ ସେହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ଦୀପ୍ତିର ରୂପରେ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ବ୍ୟକ୍ତି ବିନା ଧ୍ୟାନ କଲେ ତାହାର ଦୀପ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ ନୁହେଁ କଣ? ତେଣୁ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଏଠି ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେହରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି—ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ଚକ୍ର, ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା। ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଚତୁର୍ବୁଜ ଆକାର, ଏକ ଶତ ମିଳିଅନ୍ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଚକ୍ରାକାର ଆକୃତି, ଚନ୍ଦ୍ରର ଡିସ୍କ ପରି। ଏହି ସ୍ୱରୂପ ଶାଶ୍ୱତ ବାଇକୁଠଠାରୁ ପଞ୍ଚାଶ ମିଳିଅନ୍ ଯୋଜନା ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠି କାମଧେନୁଗୁଡିକ ରହିଛି, ରସ ନୃତ୍ୟ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠି ଏକ ଶତ ଶିଖର ଅଛି, ସୁନା ଗୁମ୍ବଜରେ ଚମକୁଥିବା, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷିତ; ଏକ ଶତ ମିଳିଅନ୍ ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ମାପରେ। ଏଠି ଏକ ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମ, ଏକ ଶତ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଯୁକ୍ତ। କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୀପ୍ତିମୟ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନର ତତ୍ତ୍ୱରେ ତିଆରି ଦ୍ୱାର, ଏବଂ ଦର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଭରିତ। ଏଠି ଷୋଳ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ରତ୍ନ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିବା। ଏଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ବସିଛନ୍ତି, ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ଆଖି ଶରତ୍କାଳୀନ ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା। ତାଙ୍କର ଲୀଳା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଶତ ମିଳିଅନ୍ କାମଦେବକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ କରେ। ହସୁଥିବା, ବାଂଶୀ ଧରିଥିବା, ସବୁଠୁ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଶୁଭ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର ଚନ୍ଦନରେ ଅଲଙ୍କୃତ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତିଭଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗୀରେ ଅନୁଗ୍ରହ, ମଣି ଓ ରୁବୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ମଣି ଲଗା ଭୂଷଣ, ବ୍ରାସଲେଟ, ଅଙ୍ଗଦ, ପାଏ ଅଙ୍ଗଦ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ମନୋହର ଦାନ୍ତ ମୁକୁଳ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତାର ଶାରି ପରି। ଏଭଳି ଦୀପ୍ତିମୟ ଏବଂ ମହାନ୍ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ନିର୍ବିକାର ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ।