ଏକ ଦିନ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ମହାର୍ଷି ନାରଦ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ। ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଘରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆଚରଣ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, ସେ ନିୟମଗୁଡିକ ଅନୁସୂଚିତ ହେଲା। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଶିମି ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପୁତିକା ଶିମି ଖାଇବା ଭି ନିଷିଦ୍ଧ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ କଳା ଚଣା ଖାଇବା ମହାପାପ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଘରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଦିନରେ ପାଣି ଛିଟି ଦିଆ ମାଂସ ଖାଇପାରିବେ। ସରସୋ ତେଲ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ପକା ତେଲ ମହାଦେବ ନାରଦଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନ, ଉପବାସ ଦିନ, ଓ ରବିବାରରେ ମହିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିପିଥିବା ତେଲ ଅଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଶୋଇବା ନିଷିଦ୍ଧ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କଛୁଆ ମାଂସ ଭି ନିଷିଦ୍ଧ। ରାତିରେ ଦହି ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ, ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଶୋଇବା ଭି ନିଷିଦ୍ଧ। ଜଳ ଉଠାଉଥିବା ମହିଳା କିମ୍ବା ଅସଂଯମିତା ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଅଯୋଗ୍ୟ। ନିମ୍ନ ଜାତିର ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭି ନିଷିଦ୍ଧ। ଯଦି ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ଚିକିତ୍ସାରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଭି ନିଷିଦ୍ଧ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ ହରିଣା ମୂଳରେ ମାଂସ ଗାଉମାଂସ ସମାନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁଠି କେହି ଯୌନ ସଂଯୋଗ କିମ୍ବା ଦାଡ଼ି କଟିବା ପରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମଗୁଡିକ ଆଗରେ, ନାରଦ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କଣ? ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କେମିତି ଉପାଦିତ, ଏହା ରୂପୀ କି ଅରୂପୀ, ଦୃଶ୍ୟ କି ଅଦୃଶ୍ୟ, ଦେହଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ କି ନୁହେଁ? ପ୍ରକୃତି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଅଲଗା କି ସମାନ? ସୃଷ୍ଟିରେ କେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅଛି, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ଉତ୍ତମ?" ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ମହାଦେବ ହସିଲେ ଏବଂ କହିଲେ—"ହେ ନାରଦ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ। ଆମେ—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶେଷ, ଧର୍ମ, ଏବଂ ବିରାଟ—ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତରେ ଅଛି। ପୂର୍ବରୁ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଧର୍ମ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ତତ୍ତ୍ୱର ଏସେନ୍ସ, ଅଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚକ୍ଷୁ। ଏହା ପରମାତ୍ମାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା। ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିଜେ, ମନ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆତ୍ମାରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଉ—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମା ଅଛି, ଆମେ ଅଛୁ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆତ୍ମା ଏହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ, କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳର ଉପଭୋକ୍ତା। ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ମାଟି ଘଡ଼ରୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେଲେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯାଏ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆକୃତି ଭି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯାଏ। ସେଇ ସମୟରେ, ଜଗତର ଶେଷରେ, କେବଳ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ଆଲୋକର ସ୍ୱରୂପ, ଏକ ଦିପ୍ତିମାନ ବୃତ୍ତ ଆକାର ରହିଥାଏ। ଏହା ଆକାଶ ପରି ବିଶାଳ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ଅବିନାଶୀ। ଏଠି ଯୋଗୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଏହା ଅଚ୍ଛା, ଅରୂପୀ—ପରମାତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ। ଏହା ପରମ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ଆନନ୍ଦର କାରଣ; ଏଠି ପ୍ରକୃତି ଭି ଏହି ବ୍ରହ୍ମାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ବୀଜର ଉତ୍ସ। ଅଗ୍ନିରେ ଦହିବା ଶକ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଦିପ୍ତି, ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ, ପୃଥିବୀରେ ଗନ୍ଧ ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉନ୍ମୁଖ ହେଲେ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ଏଠି ପ୍ରକୃତି ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମାକ ଭାବେ ଅନୁସ୍ମୃତି ହୁଏ, ପରମ ଛାୟା ଆକାର ରୂପେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ମାଟିରୁ କୁମ୍ଭକାର ଘଡ଼ ତିଆରି କରିପାରିବା ଯେପରି, ସେପରି ସୃଷ୍ଟି ଏହି ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିପରି ମହାଦେବ ନାରଦଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିୟମ ଅନୁସୂଚିତ କରିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରବଣ କରି ନାରଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।