ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତପୁରାଣମ୍
ପୂଜା ପାଇଁ ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ, ସେସବୁ ଉପକରଣକୁ ପୁନଃ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶୁଧ କରିବା ଦରକାର। ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଧ୍ୟାନରେ, ଅଚଳ ଚିତ୍ତରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ହରିଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପାଙ୍ଗ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇ, ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଦରକାର। ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ବଳି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ପିତୃ କ୍ରିୟା ଓ ଦାନ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର। ଏପରି ଭାବରେ, ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କଥା କୁହିଦିଆଯାଇଛି—ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୂତ୍ର ବେଦରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ନାରଦ ଜି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ବୈଷ୍ଣବ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ—କଣ କରିବା ଉଚିତ, କଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କଣ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ, କଣ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ? ତାପରେ ମହେଶ୍ବର କହିଲେ—କିଛି ଲୋକ ପବନ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, କିଛି ଫଳ ଖାଇ ରହନ୍ତି। କିଛି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଗୃହସ୍ଥ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ ରହନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ବଳି ଭୋଜନ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରବାହ, ଜଳ ଓ ମୁତ୍ର କେବଳ ଅପବିତ୍ର। ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଇଚ୍ଛାରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ—ସେଠି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଓ ନାରଦ। ଏକ ଗୃହସ୍ଥ, ଶିବ ଭକ୍ତ, ଶକ୍ତି ଭକ୍ତ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଏହି ଖାଦ୍ୟ, କୀଟ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ପୋକା ଥିବା, ସେଠି ରହିଥାଏ। ଚାନ୍ଦ୍ରମାସର ଅଷ୍ଟମୀ, ରାମ ଜନ୍ମ ଦିନ, କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନରେ—ଯେଉଁଠାରେ ଉପବାସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ଫଳ, କନ୍ଦ, କିମ୍ବା ଜଳ ପିଇପାରିବେ। ବଳି ଭୋଜନ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଖାଦ୍ୟ ଏକଥର ଖାଇଲେ—ଏକାଦଶୀରେ ଗୃହସ୍ଥ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା, ଓ ନାରଦ, ଶିବ ଭକ୍ତ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଭକ୍ତ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ମନ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି—ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଚାହାନ୍ତି। ଦୁଇଥର ଧୋଇଥିବା ଚାଉଳ, ଚିପି ଚାଉଳ, କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଅଞ୍ଚଳର ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ—ଏହି ସବୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ବିଧବା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ। ପାନ ଗାଛର ପତ୍ର ବିଧବା, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ନିଷିଦ୍ଧ। ଏବେ ନାରଦ, ଏହି କଥା ଶୁଣ—ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଣ ଖାଇବା ନିଷିଦ୍ଧ। ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ପିଇବା, ଅନ୍ୟର ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଘିଖାଇବା—ନିଷିଦ୍ଧ। କଂସା ପାତ୍ରରେ ନାଡିଆ ଜଳ କିମ୍ବା ତାମ୍ବାରେ ରଖିଥିବା ନାଡିଆ ଜଳ ହଳକା, ପୋଷଣ ଦେଉ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜ ଲୋକେ ଉଠିବା ପରେ ବାମ ହାତରେ ଜଳ ପିଲେ—ଏହି ଅନୁଚିତ। ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଇବା—ନିଷିଦ୍ଧ। କଥା, ପାନଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଗୋମାଂସ କାର୍ତିକ ମାସରେ ନିଷିଦ୍ଧ। ଧଳା ରଙ୍ଗର ପାଳମ୍ ଫଳ, ତାଳ ଫଳ, ଦାଲ ଓ ମାଛ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ। ମାଛ ଇଚ୍ଛାରେ ଖାଇଲେ, ଏକ ଉପବାସ କରି ତିନି ଦିନ ରହିବା ଦରକାର। ଚାନ୍ଦ୍ରମାସର ପ୍ରତିପଦ ଦିନରେ କୁଅଁ ଖାଇବା ଅନୁଚିତ, ଏହା ଧନ ହରାଇ ଦେଇଥାଏ। ପଟୋଳ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ, ଏହା ଶତ୍ରୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବିଳ୍ୱ ଫଳ ଖାଇଲେ ଦୋଷ ହୁଏ। ପୁରୁଷମାନେ ତାଳ ଫଳ ଖାଇଲେ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ନାଡିଆ ଫଳ ଖାଇଲେ ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏଭଳି ଧର୍ମ ନିୟମ ଓ ନିଷେଧ କଥା ଦେବତାମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁଠି ନିଜର ଆଚରଣ ଓ ଉପଭୋଗରେ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପବିତ୍ରତା ରଖିବା ଦରକାର।