ଏକ ସଂସ୍କାର ମୟ ଜୀବନର ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଛି। ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି, ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ କିଛି ଦୃଢ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅତି ପ୍ରଥମେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଁଟା ଓ ଲତା ଥିବା ଗଛ, ଏବଂ ଖରଜୁର, ଗୋଡ଼, ତାଳ ଗଛ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଗଛ ଉପଯୋଗ କରିବା ଅନୁଚିତ ମନାଯାଇଛି। ପବିତ୍ରତା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ। ଯେଉଁ ଲୋକ ପବିତ୍ରତା ର ଅଭାବ ରଖିଥାନ୍ତି, ସେ ସଦା ଅପବିତ୍ର ରହିଥାନ୍ତି ଓ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଚରଣ ଧୋଇ ଓ ମୁଁହ ଧୋଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା କରେ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଦିନରେ କରାଯାଇଥିବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ନପାଉଛି। ଏହିପରି ଅପବିତ୍ର ଦ୍ୱିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଶୂଦ୍ର ଭଳି। ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଆତ୍ମ ହତ୍ୟା ର ପାପ ଭୋଗନ୍ତି। ସେ କାଳସୂତ୍ର ନରକରେ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାନ୍ତି, ନୀଚ ଜନ୍ୟ ନାରୀର ପତି ଭଳି। ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ, ବିଷ୍ଣୁ, ମାୟା, ପଦ୍ମା, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଉତ୍ତମ ଉପାସକ ନିୟମିତ ସମୟରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସ୍ନାନ ଓ ଅନୁସାଙ୍ଗିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପଞ୍ଚ ବଲ୍ଲ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ନାନ ପରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠି ଏକ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କହାଯାଇଛି: "ହେ ଭୂମି, ମୋର ଏଯାଁ ଅପରାଧ ହେଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଯାଉ। ମୋ ଅଙ୍ଗରେ ଯାହା ଆସିଛି, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କର।" ଏହିପରି କଥା କହି, ନାବି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାହାର ହାତ ରଖି, ପବିତ୍ର ଜଳଗୁଡ଼ିକୁ ଆହ୍ବାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ଗୋଦାବରୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ନଳିନୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ସୀତା, ମାଲିନୀ, ପଦ୍ମାବତୀ, ଭୋଗବତୀ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖା, କୌଶିକୀ, ବିଦ୍ୟାଧରୀ, ସୁପ୍ରସନ୍ନା, ଲୋକପ୍ରସାଧିନୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ତୁଳସୀ, ଦୁର୍ଗା, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଅହଲ୍ୟା, ଅଦିତି, ସଂଜ୍ଞା, ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱାହା, ଅରୁନ୍ଧତୀ ଆଦି ଦେବୀ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ବାନ କରି, ପୁନପୁନ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ତିଳକ ଲାଗିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ନାନ, ଦାନ, ତପ, ହୋମ, ଦେବ ଓ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିଳକ ଲାଗି twilight worship ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଚରଣ ସଫା କରି, ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍। ସ୍ନାନ ପରେ ଚରଣ ଧୋଇନାହିଁ ହେଲେ ଦେବଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅନୁଚିତ। ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଗୃହସ୍ଥ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚରଣ ମାତ୍ର ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଧୋଇଲେ, ସେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରମୀ ଜଳ ଚୁଷିବା ଉଚିତ୍। ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା, ମଣି, ମନ୍ତ୍ର, ମୂର୍ତ୍ତି, ଜଳ ଓ ଭୂମିରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେବପୂଜା ସବୁଠି ଗୁଣଗାରା, ଶାଳଗ୍ରାମରେ ବିଶେଷ ଗୁଣ ରହିଛି। ଏଠାରେ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷା ଲାଗିଥିବା ଭଳି ଲାଗେ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜଳ ପାନ କରେ, ଏଠାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଓ ତାହାର ଚକ୍ର ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠାରେ ଯିଏ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣା ଅଜଣା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ ଯାନ୍ତି। ଶାଳଗ୍ରାମ ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କେଉଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ହରିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟଠାରେ ପୂଜିବେ? ଏହିପରି ନିୟମ ଓ ଉପଦେଶ ହେଉଛି ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦର୍ଶନିକଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ଜୀବନ ପଥ।