କୈଳାସ ପର୍ବତର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ମୣୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଖଚିତ ଏକ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣମାନେ ସହ ବସିଥିଲେ। ସେଠିକୁ ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲା ଗାନ୍ଧର୍ବରାଜଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଏକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ମନୋହର ସ୍ତୁତି। ଏହି ସ୍ତୁତି ଶିବଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା। ତା’ପରେ ନାରଦ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସ୍ୱୟଂ ଶିବଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏହା ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିଥିଲା। ଏହିଭଳି ଭାବେ, ‘ନାରଦଙ୍କ କୈଳାସ ଯାତ୍ରା’ ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡରେ ସୌତି ଓ ଶୌନକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂବାଦର ଅଂଶ। ଏବେ ସୌତି କହିଲେ—ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସେ ଏହି ସହ ବିନୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ସ୍ତୋତ୍ର, କବଚ, ମନ୍ତ୍ର, ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏମିତି ନାରଦ ତାଙ୍କ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସବୁକିଛି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତା’ପରେ ନାରଦ କହିଲେ, “ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ସଦା ସ୍ଥାୟୀ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ।” ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ—“ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଶୁଭ୍ର, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶ୍ରମହୀନ ହଜାରଦଳ ପଦ୍ମରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର। ରାତିର ଆଶ୍ରୟକୁ ଛାଡ଼ି, ସେଠି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କର। ଶାନ୍ତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସଦା ଖୁସି ମୁହଁ ଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ହୃଦୟର ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କର। ଯେ ଦେବତାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର, ନମସ୍କାର କର ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କର। ଗୁରୁ ଯେ ଦେବତା ଦେଖାଇଥିବେ, ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଉପାସନା କର। ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁ, ଗୁରୁ ଦିବ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର। ଗୁରୁ ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମାତା, ପିତା ଓ ବନ୍ଧୁ। ଚାହିଁଥିବା ଦେବତା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ, ଗୁରୁଁଠାରେ ମାତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ମିଳେ। ଯାହାଙ୍କର ଗୁରୁ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେ ସଦା ସବୁଠାରେ ବିଜୟୀ। ଯିଏ ମୂଢ଼ତାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରିନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅଜ୍ଞାନୀ। ସାମବେଦରେ ଭଗବାନ ହରି ଏହିପରି କହିଥିଲେ। ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଉପାସକ ଏବଂ ଋଷି ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି, ପାଣିର ନିକଟ, ପୋଖରୀ ବା ଜୀବଜନ୍ତୁ ଥାଏ, ହାଳ ଚଲିଥିବା କ୍ଷେତ୍ର, ଧାନ ଚାଷ ହେଉଥିବା ଜମି, ଗୋଶାଳା, ଗ୍ରାମ ଭିତର ଅଞ୍ଚଳ, ଘର ନିକଟ ଜାଗା, ଖେଳା କ୍ଷେତ୍ର, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ, ଖଟିଆ ତଳ, ଦୂର୍ବା ଘାସ, କୁଶ ଘାସ ବା ବିଲା ଥିବା ସ୍ଥାନ—ଏସବୁ ଅଞ୍ଚଳ ଏଡ଼ାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ନ ଲାଗୁଥିବା ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ ବାଛିବା ଉଚିତ। ଦିନକୁ ମୁହଁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ କରି ପିଶାବ ଓ ପାଖାନି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ନିରବ ରହିବା ଓ ସ୍ୱାସ ଏମିତି ଛାଡିବା ଯେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଚାରିପାଖରେ ନ ଛାଡ଼େ। ଏପରେ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ପରେ ପାଣି ସହ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଏକଥର ମାଟି, ବାମହାତ ପାଇଁ ଚାରିଥର ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ପିଶାବ ପରେ ଦୁଇଥର, ଏବଂ ସଂଗମ ପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଏହି ମାପ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ତିନିଥର ଓ ମଳଦ୍ୱାର ପାଇଁ ବାମହାତରେ ଦଶଥର ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ନିୟମ। ଏହି ନିୟମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ। ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିଜାତି ଉପନୟନ ପୂର୍ବରୁ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଜନାନୀମାନେ, ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱିଜାତି ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଭଳି ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବେ। ଶୁଧ୍ଧି ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତିରିକ୍ତ ବା କମ୍ ଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଶୁଧ୍ଧି ନିୟମ ସାବଧାନିକ ଭାବେ ଶୁଣ ଓ ଅନୁସରଣ କର।