ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଏହିପରି ଭାବେ ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଏକାନ୍ତ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ତିମ ସମୟ କାଟିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ଏପରି ଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କୁବେରଙ୍କର ନିବାସ ଭଳି ଆନନ୍ଦ ଥିଲା। ସମୟ କ୍ରମେ, ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଆকৰ୍ଷଣୀୟ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଶିବ ଭକ୍ତ ଥିଲେ, ଶିବଙ୍କ କୃପା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁ ସେବାର ଫଳରେ, ଉପବର୍ହଣ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଉପବର୍ହଣ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ମାଳାବତୀ ଭାରତ ଭୂମିର ପୁଷ୍କର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏହିପରେ, ମନୁବଂଶଜ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଗର୍ଭରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଉପବର୍ହଣ ମୋର ପତି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତା’ପରେ ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ସେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଆପଣ ଆମକୁ ଏହି କଥା କହିବା ଉଚିତ।” ସୂତ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ କଳାବତୀ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପତିପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ। ପତିଙ୍କ ଦୋଷରୁ ସେ ବନ୍ଧ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମୟ କ୍ରମେ ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭା ଥିଲା। ଧ୍ୟାନ ଶେଷରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଏକ ଚମ୍ପକ ଫୁଲ ଭଳି କମଳା ରଙ୍ଗର ଚମକଦାର ତ୍ୱଚା ଓ ଶରତ କମଳ ଭଳି ଚକଚକା ଆଖି ଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ଓଡ଼ା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବିସ୍ତୃତ କଟି, ଭାରୀ ଉରୁ ଓ ଅନ୍ନତି ଅଂଗ ଥିଲା। ସେ ଏକ ଋଷିର ରୂପ ନେଇଛି, କାମବାଣରେ ପୀଡିତ ଏବଂ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଲାଲ ଟିକି ଓ କଜଳରେ ଅତି ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ: “ହେ ରତିମୟୀ, ଏହି ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ କିଏ ତୁମେ?” ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କଳାବତୀ କମ୍ପିଥିଲେ। ତାପରେ କଳାବତୀ କହିଲେ: “ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଆସିଛି, ମୋ ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଛି। ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଯେଉଁ ନାରୀ ଆସିଛି, ତାକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏହି ନିମ୍ନଜାତୀ ନାରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। କଶ୍ୟପ କହିଲେ: “ସେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ମୂଢ଼ତାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଏହି ଭଳି ବେଦର ଉପଦେଶ ଅଟୁଟ। ତୁମେ ଆଉ କେବେ ଡ୍ରୁମିଳ ରମଣର ଯୋଗ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅବିବେକୀ ହୋଇ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀ ନେଇଥାଏ, ପିତୃତର୍ପଣ, ଯଜ୍ଞ, ପାଥର ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଦେବପୂଜାରେ, ସେ ନିଜେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ପକାଏ। ଏହି ଦାନ ପିଶାବ ହୋଇଯାଏ, ପିଣ୍ଡ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ମଳ ହୋଇଯାଏ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେବତା ଏହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ନୁହେଁ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଏକ ଚକ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ପକାଯାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଖାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନତମ, ଶୂଦ୍ର ସମାନ। ଯଦି ଜ୍ଞାନହୀନ ଏକ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ କାଳାସୂତ୍ର ନରକରେ ଅଠାରୋଟି ଇନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଚଣ୍ଡାଳ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।” ଏପରି କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଶୌନକ ନିରବ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମେନକା ସେଇ ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। ଏଠାରେ, ଅନ୍ତ୍ୟଜା ନାରୀ ତାଙ୍କର ରଜସ୍ୱଳା ଶୁଦ୍ଧି ପରେ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତାହାଁରେ ଜଳପାନ କଲେ।