कुत्सितं पतितं मूढं दरिद्रं रोगिणं जडम्
किळसवाणा, पतित, मूढ, गरीब, आजारी आणि मंद बुद्धीचा —
हुताशनो वा सूर्य्यो वा सर्वतेजस्विनां वरः
अग्निदेव असो किंवा सूर्य, तेजस्वींमध्ये श्रेष्ठ —
महादानानि पुण्यानि व्रतान्यनशनानि च
महान आणि पुण्यदायी दान, व्रतं, उपवास —
पुत्रोवाऽपि पिता वाऽपि बान्धवोऽथ सहोदरः
मुलगा असो, वडील असो, नातेवाईक किंवा भाऊ असो —
इत्युक्त्वा स्वामिनं दुर्गा ददर्श पुरतो भृगुम्
असं म्हणून दुर्गेने आपल्या स्वामीसमोर भृगुंना उभं पाहिलं.
पार्वत्युवाच पुत्रोऽसि जमदग्नेश्च शिष्यो वै योगिनां गुरोः
पार्वती म्हणाली: तू जमदग्नीचा मुलगा आणि योग्यांचा गुरु यांचा शिष्य आहेस.
माता ते रेणुका साध्वी पद्मांशा सत्कुलोद्भवा
तुझी आई रेणुका ही सती, पद्मेचा अंश आणि उत्तम कुळात जन्मलेली आहे.
त्वं च रेणुकभूपस्य मनुवंशोद्भवस्य च 3.44.
तू रेणुकेच्या पतीचा आणि मनुवंशातून आलेला आहेस.
कस्य दोषेण दुर्द्धर्षस्त्वं न जानेऽप्यशुद्धधीः
कशाच्या दोषाने, हे दुर्धर्ष, तुझं मन अशुद्ध झालं आहे, हे मला माहीत नाही.
अमोघं प्राप्य पर्शुं च गुरुं च करुणानिधिम्
तुला अमोघ परशु आणि करुणेचा सागर असलेला गुरु लाभला आहे —
गुरवे दक्षिणादानमुचितं च श्रुतौ श्रुतम्
गुरुला दक्षिणा देणं योग्य आहे, असं शास्त्रात ऐकलं आहे.
गणेश्वरं रणे जित्वा स्थितश्चेदावयोः पुरः
रणात गणेश्वराला जिंकून तू आमच्या समोर उभा राहिलास —
पर्शुनाऽमोघवीर्य्येण शङ्करस्य वरेण च
तुझ्या अमोघ परशुच्या सामर्थ्याने आणि शंकराच्या वराने —
त्वद्विधं लक्षकोटिं च हन्तुं शक्तो गणेश्वरः
गणेश्वर तुझ्यासारख्या लक्ष कोटींना मारू शकतो.
तेजसा कृष्णतुल्योऽयं कृष्णांशश्च गणेश्वरः
तेजाने तो कृष्णासारखा आहे; गणेश्वर हा कृष्णाचा अंश आहे.
व्रतप्रभावतः प्राप्तः शङ्करस्य वरेण च
व्रताच्या प्रभावाने आणि शंकराच्या वराने त्याने हे प्राप्त केलं आहे.
इत्युक्त्वा पार्वती रोषात्तं रामं हन्तुमुद्यता
असं म्हणून पार्वती रागाने रामाला मारायला सज्ज झाली.
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा ददर्श पुरतो द्विजम् 3.44.
याच वेळी दुर्गेने आपल्या समोर एक ब्राह्मण उभा पाहिला.
शुक्लदन्तं शुक्लवासं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्
पांढऱ्या दातांचा, पांढरे वस्त्र घातलेला, पांढरी यज्ञोपवीत घातलेला,
दधतं तुलसीमालां सस्मितं सुमनोहरम्
तुळशीच्या माळेने शोभलेला, हसतमुख, अतिशय मनमोहक,
रत्ननूपुरपादं च सद्रत्नमुकुटोज्ज्वलम्
रत्नांनी मढवलेले नुपूर पायात, आणि रत्नमुकुटाने उजळलेला,
स्थिरमुद्रां दर्शयन्तं भक्तवामकरेण च
स्थिर हस्तमुद्रा दाखवणारा, भक्ताच्या डाव्या हाताने आशीर्वाद देणारा,
बालिकाबालकगणैर्नागरैः सस्मितैर्युतम्
बाळगोपाळ, मुली आणि नगरातील लोक, सर्वजण हसतमुखाने सभोवताली उभे,
तं दृष्ट्वा सम्भ्रमाच्छम्भुः सभृत्यः सहपुत्रकः
त्याला पाहून शंभू, आपल्या सेवकांसह आणि पुत्रासह, आदराने भारावून गेला,
आशिषं प्रददौ बालः सर्वेभ्यो वाञ्छितप्रदाम्
त्या बालकाने सर्वांना इच्छित आशीर्वाद दिले,
दत्त्वा तस्मै शिवो भक्त्या तूपचारांस्तु षोडश
शिवाने भक्तिभावाने त्याला सोळा उपचार अर्पण केले,
रत्नसिंहासनस्थं च प्रावोचच्छङ्करः स्वयम् 3.44.
रत्नांच्या सिंहासनावर बसलेल्या त्याला, शंकराने स्वतः बोलले,
शंकर उवाच ते शश्वत्कुशलाधाराः कुशलाः कुशलप्रदाः
शंकर म्हणाले: तुम्ही नेहमीच मंगलाचे केंद्र, कल्याणकारी आणि कल्याण देणारे आहात.
अयने सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्
या जगात जन्म फळदायी आणि जीवन उत्तम तेव्हाच ठरते,
परिपूर्णतमः कृष्णो लोकनिस्तारहेतवे
कारण पूर्णत्वाचा मूळ असलेला कृष्ण, सर्व लोकांचे उद्धार करणारा आहे.