विचारं कर्तुमुचितं त्वं च धर्मविदां वरः
विचार करणे योग्य आहे, आणि तू धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहेस.
साक्ष्ये मिथ्यां को वदेद्वा द्वावेषां भ्रातरौ समौ
साक्षीमध्ये खोटं कोण बोलेल? हे दोघे भाऊ दोघंही सारखे आहेत.
साक्षी सभायां यत्साक्ष्यं जानन्नप्यन्यथा वदेत्
जो साक्षीदार सभेत सत्य माहित असूनही वेगळं बोलतो—
स याति कुम्भीपाकं च निपात्य शतपूरुषम्
तो शंभर माणसांना खाली टाकून कुम्भीपाक नरकात जातो.
अहं विबोधितुं शक्ता यन्निर्णेत्री द्वयोरपि
मी दोघांची न्यायनिवाड करणारी असल्याने सत्य ओळखू शकते.
किंकराणां प्रभा तत्र नृपे वसति संसदि
राजाच्या सभेत सेवकांची कीर्ती तिथे वास करते.
सुचिरं तपसा प्राप्तं त्वदीयं चरणाम्बुजम्
खूप काळ तप करून मी तुझे चरणकमल मिळवले आहेत.
यत्किंचित्कोपशोकाभ्यामुक्तं मोहेन तत्परम् 3.44.
राग किंवा दुःखातून जे काही बोलले गेले, ते सगळं मोहातूनच निघाले.
त्वया यदि परित्यक्ता तदा पुत्रेण तेन किम्
तूच जर मला सोडलंस, तर त्या मुलाचा मला काय उपयोग?
असद्वंशप्रसूता या दुश्शीला ज्ञानवर्जिता
जी वाईट कुळात जन्मलेली, वाईट वागणुकीची आणि ज्ञानहीन आहे—
कुत्सितं पतितं मूढं दरिद्रं रोगिणं जडम्
किळसवाणा, पतित, मूढ, गरीब, आजारी आणि मंद बुद्धीचा —
हुताशनो वा सूर्य्यो वा सर्वतेजस्विनां वरः
अग्निदेव असो किंवा सूर्य, तेजस्वींमध्ये श्रेष्ठ —
महादानानि पुण्यानि व्रतान्यनशनानि च
महान आणि पुण्यदायी दान, व्रतं, उपवास —
पुत्रोवाऽपि पिता वाऽपि बान्धवोऽथ सहोदरः
मुलगा असो, वडील असो, नातेवाईक किंवा भाऊ असो —
इत्युक्त्वा स्वामिनं दुर्गा ददर्श पुरतो भृगुम्
असं म्हणून दुर्गेने आपल्या स्वामीसमोर भृगुंना उभं पाहिलं.
पार्वत्युवाच पुत्रोऽसि जमदग्नेश्च शिष्यो वै योगिनां गुरोः
पार्वती म्हणाली: तू जमदग्नीचा मुलगा आणि योग्यांचा गुरु यांचा शिष्य आहेस.
माता ते रेणुका साध्वी पद्मांशा सत्कुलोद्भवा
तुझी आई रेणुका ही सती, पद्मेचा अंश आणि उत्तम कुळात जन्मलेली आहे.
त्वं च रेणुकभूपस्य मनुवंशोद्भवस्य च 3.44.
तू रेणुकेच्या पतीचा आणि मनुवंशातून आलेला आहेस.
कस्य दोषेण दुर्द्धर्षस्त्वं न जानेऽप्यशुद्धधीः
कशाच्या दोषाने, हे दुर्धर्ष, तुझं मन अशुद्ध झालं आहे, हे मला माहीत नाही.
अमोघं प्राप्य पर्शुं च गुरुं च करुणानिधिम्
तुला अमोघ परशु आणि करुणेचा सागर असलेला गुरु लाभला आहे —
गुरवे दक्षिणादानमुचितं च श्रुतौ श्रुतम्
गुरुला दक्षिणा देणं योग्य आहे, असं शास्त्रात ऐकलं आहे.
गणेश्वरं रणे जित्वा स्थितश्चेदावयोः पुरः
रणात गणेश्वराला जिंकून तू आमच्या समोर उभा राहिलास —
पर्शुनाऽमोघवीर्य्येण शङ्करस्य वरेण च
तुझ्या अमोघ परशुच्या सामर्थ्याने आणि शंकराच्या वराने —
त्वद्विधं लक्षकोटिं च हन्तुं शक्तो गणेश्वरः
गणेश्वर तुझ्यासारख्या लक्ष कोटींना मारू शकतो.
तेजसा कृष्णतुल्योऽयं कृष्णांशश्च गणेश्वरः
तेजाने तो कृष्णासारखा आहे; गणेश्वर हा कृष्णाचा अंश आहे.
व्रतप्रभावतः प्राप्तः शङ्करस्य वरेण च
व्रताच्या प्रभावाने आणि शंकराच्या वराने त्याने हे प्राप्त केलं आहे.
इत्युक्त्वा पार्वती रोषात्तं रामं हन्तुमुद्यता
असं म्हणून पार्वती रागाने रामाला मारायला सज्ज झाली.
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा ददर्श पुरतो द्विजम् 3.44.
याच वेळी दुर्गेने आपल्या समोर एक ब्राह्मण उभा पाहिला.
शुक्लदन्तं शुक्लवासं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्
पांढऱ्या दातांचा, पांढरे वस्त्र घातलेला, पांढरी यज्ञोपवीत घातलेला,
दधतं तुलसीमालां सस्मितं सुमनोहरम्
तुळशीच्या माळेने शोभलेला, हसतमुख, अतिशय मनमोहक,