स्त्रीविच्छेदो भवेत्तस्य ध्रुवं सप्तसु जन्मसु कामतोऽपि विमूढश्च सोऽन्धो भवति निश्चितम्
अशा माणसाला सात जन्म स्त्रियांचा वियोग निश्चितच होतो; वासनेने अंध झाल्यास तो नक्कीच अंध होतो.
गणेशस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य भृगुनन्दनः
गणेशाचे बोल ऐकून भृगुनंदन हसला.
परशुराम उवाच इदमेवमहो नैवं श्रुतमीश्वरवक्त्रतः
परशुराम म्हणाले, "हे मी कधीच परमेश्वराच्या तोंडून ऐकले नव्हते."
श्रुतं श्रुतौ वाक्यमिदं कामिनां च विकारिणाम् यास्याम्यन्तःपुरं भ्रातस्तव किं तिष्ठ बालक
हे वचन मी शास्त्रात वाचले आहे, ते वासनांनी भरलेल्या आणि चंचल मनाच्या लोकांसाठी आहे. भाऊ, मी आता तुझ्या अंतःपुरात जातो; बाळा, तू इथे का उभा आहेस?
यथादृष्टि करिष्यामि मत्कार्य्यं समयोचितम्
माझ्या दृष्टीने योग्य वेळ आणि कारणानुसार मी माझे काम करीन.
जगतां पितरौ तौ च पार्वतीपरमेश्वरौ
पार्वती आणि परमेश्वर हे दोघेही या जगाचे आईवडील आहेत.
सर्वरूपः शङ्करश्च सर्वारूपा च पार्वती 3.42.
शंकर सर्व रूपांचा आहे आणि पार्वतीही सर्व रूपांची आहे.
क्रीडा लज्जा भीतिभंगो ग्राम्यस्यैव न चेशितुः
खेळ, लाज आणि लोकांचा भिती हे सगळे फक्त सांसारिक लोकांचे असतात, परमेश्वराचे नाहीत.
लज्जायाश्च कुतो लज्जा लज्जेशस्य च सा कुतः
लाजेचे मूर्तिमंत रूप असलेल्या आणि लाजेच्या अधिपतीला लाज कुठून येईल?
शीतं शैत्यमहो भ्रातर्निदाघो दाहमेव च
भाऊ, थंडी आणि उष्णता, गारवा आणि जळजळ — हे सगळे त्याला कसे लागू शकतात?
कुतो ज्वरो ज्वरं हन्ति व्याधिं व्याधिश्च जीर्यति
जो तापाचा नाश करतो, त्याला ताप कसा होईल? आणि आजार स्वतःच नष्ट होतो.
स्रष्टारं सृजते स्रष्टा पाता किं पाति ते मते
निर्माता दुसऱ्या निर्मात्याची निर्मिती करतो; तुझ्या मते रक्षण करणारा काय रक्षण करतो?
निद्रा निद्रां च शोभां श्रीः शान्तिः शांतिं च ते मते आत्मनः परमात्माऽस्ति शक्तिः शक्त्या बिभेति किम्
झोप झोप आणते, सौंदर्य सौंदर्य निर्माण करते, समृद्धी समृद्धी देते आणि शांतता शांतता देते — तुझ्या मते. आत्म्यात परमात्मा आहे; मग शक्तीला शक्तीची भीती कशाला?
कामक्रोधौ लोभमोहौ स्वात्मनैते न बाधिताः
काम, क्रोध, लोभ आणि मोह हे खऱ्या आत्म्याला त्रास देत नाहीत.
ज्ञानबुद्ध्योः को विकारो जरां नो बाधते जरा
ज्ञान आणि बुद्धीमध्ये काय बदल होतो? वार्धक्य वार्धक्याला त्रास देत नाही.
हर्षो मुदं किं प्राप्नोति शोकं शोको न बाधते
आनंदाला आनंद मिळतो का? दुःख दुःखाला त्रास देत नाही.
मेधाया धारणा शक्तिः स्मृतेर्वा स्मरणं कुतः 3.42.
बुद्धीला आठवण ठेवण्याची शक्ती कुठून येते? आणि स्मृतीला आठवण येण्याचे कारण काय?
विपरीतमतो भ्रातस्त्वयैवाचरितोऽधुना
म्हणून, भाऊ, तू योग्यतेच्या विरुद्ध वागला आहेस.
इत्युक्त्वा चापि परशुरामश्शश्वत्प्रहस्य सः
असं म्हणून परशुराम हसले.
तच्च रामवचः श्रुत्वा जितक्रोधो गणेश्वरः
रामाचे ते शब्द ऐकून, क्रोधावर विजय मिळवलेल्या गणेश्वराने ते लक्षपूर्वक ऐकले.
गणपतिरुवाच पितुर्भ्रातुर्मुखाज्ज्ञानं दुर्लभं भाग्यवाँल्लभेत्
गणपती म्हणाले: वडील किंवा भाऊ यांच्या तोंडून मिळणारे ज्ञान फार दुर्मिळ असते; ते फक्त भाग्यवानांनाच मिळते.
श्रुतं ज्ञानं विशिष्टं च ज्ञानिनामपि दुर्लभम्
ऐकलेले ज्ञान, आणि जे श्रेष्ठ आहे असे ज्ञान, ते सुद्धा ज्ञानी लोकांनाही सहज मिळत नाही.
यो निर्गुणः स निर्लिप्तः शक्तिभिर्न हि संयुतः
जो निर्गुण आहे, तो कुठल्याही गोष्टीला लागून राहत नाही; त्याच्याजवळ कोणतीही शक्ती नसते.
यावन्ति च शरीराणि भोगार्हाणि महामुने
महामुने, जितकी शरीरं भोगासाठी योग्य आहेत—
ध्यायन्ति योगिनस्तं च शुद्धज्योतिस्स्वरूपिणम्
योगी त्या शुद्ध प्रकाशमय स्वरूप असलेल्या त्याचाच ध्यान करतात.
वैष्णवास्ते नमस्यन्ति भक्तानुग्रहकारकम्
वैष्णव लोक त्याची पूजा करतात, कारण तो भक्तांवर कृपा करणारा आहे.
ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं शरीरं श्यामसुन्दरम् 3.42.
त्या प्रकाशात नेहमीच श्यामसुंदराचे सुंदर शरीर आहे.
अतीवामूल्यसद्रत्नभूषणैश्च विभूषितम्
ते शरीर अतिशय मौल्यवान रत्नांच्या दागिन्यांनी सजवलेले आहे.
तदा दास्ये नियुक्तास्ते भवन्त्येवेश्वरेच्छया
त्या वेळी, जे दास म्हणून नेमलेले आहेत, ते सर्व काही ईश्वराच्या इच्छेनेच करतात.
यदा सृष्ट्युन्मुखः कृष्णः ससृजे प्रकृतिं मुदा । तद्योनौ ह्यर्पितं वीर्यं वीर्य्याड्डिम्भो बभूव ह
जेव्हा कृष्णाने सृष्टीसाठी आनंदाने प्रकृतीची निर्मिती केली, तेव्हा त्या गर्भात ठेवलेले बीज डिंब झाले.