तपश्चक्रे ततस्तत्र लक्षवर्षं च वायुभुक्
मग त्याने तिथे वायूवर उपवास करत लक्षावधी वर्षे तपस्या केली.
गोपगोपीपरिवृतं द्विभुजं मुरलीधरम्
त्याने दोन भुजा असलेला, मुरली वाजवणारा, गवळण व गवळणींनी वेढलेला श्रीकृष्ण पाहिला.
दृष्ट्वाऽनुज्ञां गृहीत्वा च प्रणम्य च पुनः पुनः
त्याला पाहून, त्याची परवानगी घेऊन, आणि पुन्हा पुन्हा वंदन करून,
यः शिवः सृष्टिसंहर्त्ता स च स्रष्टुर्ललाटजः
जो शिव सृष्टीचा निर्माण करणारा आणि संहार करणारा आहे, तोच स्रष्ट्याच्या कपाळातून जन्मलेला आहे.
सृष्टिकारणभूताश्च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश हे सृष्टीचे कारण आहेत.
तेऽपि देवाः प्राकृतिकाः प्राकृतश्च महाविराट्
हे देव सुद्धा निसर्गातून उत्पन्न झालेले आहेत, आणि महान विराट देखील तसाच आहे.
न शक्तः परमेशोऽपि तां शक्तिं प्रकृतिं विना
परमेश्वरालाही त्या शक्तीशिवाय, म्हणजेच प्रकृतीशिवाय, काही करता येत नाही.
सा च कृष्णे तिरोभूय सृष्टिसंहारकारके
ती शक्ती कृष्णात विलीन होऊन सृष्टी आणि संहार घडवते.
कुलालश्च कटं कर्तुं यथाऽशक्तो मृदं विना 3.40.
जसा कुंभार मातीशिवाय भांडे बनवू शकत नाही,
सा च शक्तिः सृष्टिकाले पञ्चधा चेश्वरेच्छया
ती शक्ती सृष्टीच्या वेळी परमेश्वराच्या इच्छेने पाच भागांत विभागली जाते.
प्राणाधिष्ठातृदेवी या कृष्णस्य परमात्मनः
ती कृष्ण, परमात्म्याची प्राणाधिष्ठात्री देवी आहे.
ऐश्वर्य्याधिष्ठातृदेवी सर्वमङ्गलकारिणी
ती ऐश्वर्याची अधिष्ठात्री देवी आहे, सर्व शुभ घडवणारी आहे.
विद्याधिष्ठातृदेवी या परमेशस्य दुर्लभा
ज्ञानाची अधिष्ठात्री देवी, जिला परमेश्वरालाही मिळवणं कठीण आहे,
बुद्ध्यधिष्ठातृदेवी या सर्वशक्तिस्वरूपिणी
बुद्धीची अधिष्ठात्री देवी, जी सर्व शक्तींचं मूर्त स्वरूप आहे,
वागधिष्ठातृदेवी या शास्त्रज्ञानप्रदा सदा
वाणीची अधिष्ठात्री देवी, जी नेहमी शास्त्रज्ञान देणारी आहे,
पञ्चधाऽऽदौ स्वयं देवी मूलप्रकृतिरीश्वरी
सृष्टीच्या आरंभी देवी स्वतः पाच रूपांनी प्रकटली, तीच मूळ प्रकृती आणि सर्वांची अधीश्वरी आहे.
योषितः प्रकृतेरंशाः पुमांसः पुरुषस्य च
स्त्रिया या प्रकृतीचे अंश आहेत आणि पुरुष हे पुरुषाचे अंश आहेत.
सृष्टिश्च प्रतिविश्वेषु ब्रह्मन्ब्रह्मोद्भवा सदा
ब्रह्मन्, प्रत्येक विश्वात सृष्टी नेहमी ब्रह्मामधूनच निर्माण होते.
दत्तदत्तं ज्ञानमिदं राम मह्यं च पुष्करे 3.40.
हे राम, हे ज्ञान मला पुष्करात दिलं आणि मी ते प्राप्त केलं.
इत्युक्त्वा कार्त्तवीर्य्यश्च रामं नत्वा च सस्मितः
असं म्हणून कार्तवीर्याने हसत रामाला वंदन केलं.
रामस्ततो राजसैन्यं ब्रह्मास्त्रेण जघान ह
मग रामाने ब्रह्मास्त्राने राजसैन्याचा संहार केला.
एवं त्रिस्सप्तकृत्वश्च क्रमेण च वसुन्धराम्
अशा प्रकारे, तीन वेळा सातदा, त्याने पृथ्वीवरून फेरफटका मारला.
गर्भस्थं मातुरङ्कस्थं शिशुं वृद्धं च मध्यमम्
गर्भात, आईच्या मांडीवर, लहानपणी, वृद्धावस्थेत किंवा मध्यम वयात असो,
कार्त्तवीर्य्यश्च गोलोकं त्वगमत्कृष्णसन्निधिम्
कार्तवीर्य नंतर गोलोकात, कृष्णाच्या सान्निध्यात गेला.
त्रिस्सप्तकृत्वो निर्भूपां महीं दृष्ट्वा महेश्वरः
तीन वेळा सातदा पृथ्वी राजांविना पाहून, महादेवाने
देवाश्च मुनयो देव्यः सिद्धगन्धर्वकिन्नराः
देव, ऋषी, देव्या, सिद्ध, गंधर्व आणि किन्नर
स्वर्गे दुन्दुभयो नेदुर्हर्षशब्दो बभूव ह
स्वर्गात दुंदुभी वाजल्या आणि आनंदाचा गजर झाला.
ब्रह्मा भृगुश्च शुक्रश्च वाल्मीकिश्च्यवनस्तथा
ब्रह्मा, भृगु, शुक्र, वाल्मीकि आणि च्यवन
पुलकाञ्चितसर्वाङ्गाः सानन्दाश्च समन्विताः ।। 3.40.
सर्वजण आनंदाने भरलेले, त्यांच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले.
प्रणनाम च तान्रामो दण्डवत्पतितो भुवि
रामाने त्यांना पृथ्वीवर दंडवत घालून वंदन केले.