आबाल्यात्संगिनी शश्वच्छयने भोजने रणे
लहानपणापासून ती माझी सोबती आहे, झोपेत, जेवताना आणि युद्धातही.
त्वया न दृष्टं युद्धं मे पुरेयं शोचना स्थिता
तू माझे नगरातील युद्ध पाहिले नाहीस; मी दुःखातच राहिलो.
काले सिंहः सृगालं च सृगालः सिंहमेव च
काळानुसार सिंह कोल्हा होतो, आणि कोल्हा सिंह होतो.
महिषं मक्षिका काले गरुडं च तथोरगः
काळानुसार महिष माशी होतो, आणि साप गरुड होतो.
इन्द्रं च मानवः काले काले ब्रह्मा मरिष्यति
माणसा, योग्य वेळी इंद्र आणि ब्रह्मा सुद्धा मृत्युमुखी पडतात.
मरिष्यन्ति सुराः सर्वे त्रिलोकस्थाश्चराचराः
तीनही लोकांमध्ये असणारे सर्व देव, आणि सर्व जिवंत व निर्जीव जीव शेवटी नष्ट होतात.
कालस्य कालः श्रीकृष्णः स्रष्टुः स्रष्टा यथेच्छया
श्रीकृष्ण हा काळाचा ही काळ आहे, सृष्टीकर्त्याचा ही स्रष्टा आहे, आणि तो आपल्या इच्छेप्रमाणे सर्व काही करतो.
महास्थूलात्स्थूलतमः सूक्ष्मात्सूक्ष्मतमः कृशः
तो सर्वात सूक्ष्मापेक्षा अधिक सूक्ष्म, आणि सर्वात मोठ्यापेक्षा अधिक महान आहे.
ततः क्षुद्रविराड् जातः सर्वेषां कारणं परम् 3.40.
मग त्याच्यापासून सूक्ष्म विराट उत्पन्न झाला, जो सर्वांचा सर्वोच्च कारण आहे.
नाभेः कमलदण्डस्य योऽन्तं न प्राप यत्नतः
नाभीतील कमळाच्या दांडाचा शेवट त्याला खूप प्रयत्न करूनही गाठता आला नाही.
तपश्चक्रे ततस्तत्र लक्षवर्षं च वायुभुक्
मग त्याने तिथे वायूवर उपवास करत लक्षावधी वर्षे तपस्या केली.
गोपगोपीपरिवृतं द्विभुजं मुरलीधरम्
त्याने दोन भुजा असलेला, मुरली वाजवणारा, गवळण व गवळणींनी वेढलेला श्रीकृष्ण पाहिला.
दृष्ट्वाऽनुज्ञां गृहीत्वा च प्रणम्य च पुनः पुनः
त्याला पाहून, त्याची परवानगी घेऊन, आणि पुन्हा पुन्हा वंदन करून,
यः शिवः सृष्टिसंहर्त्ता स च स्रष्टुर्ललाटजः
जो शिव सृष्टीचा निर्माण करणारा आणि संहार करणारा आहे, तोच स्रष्ट्याच्या कपाळातून जन्मलेला आहे.
सृष्टिकारणभूताश्च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश हे सृष्टीचे कारण आहेत.
तेऽपि देवाः प्राकृतिकाः प्राकृतश्च महाविराट्
हे देव सुद्धा निसर्गातून उत्पन्न झालेले आहेत, आणि महान विराट देखील तसाच आहे.
न शक्तः परमेशोऽपि तां शक्तिं प्रकृतिं विना
परमेश्वरालाही त्या शक्तीशिवाय, म्हणजेच प्रकृतीशिवाय, काही करता येत नाही.
सा च कृष्णे तिरोभूय सृष्टिसंहारकारके
ती शक्ती कृष्णात विलीन होऊन सृष्टी आणि संहार घडवते.
कुलालश्च कटं कर्तुं यथाऽशक्तो मृदं विना 3.40.
जसा कुंभार मातीशिवाय भांडे बनवू शकत नाही,
सा च शक्तिः सृष्टिकाले पञ्चधा चेश्वरेच्छया
ती शक्ती सृष्टीच्या वेळी परमेश्वराच्या इच्छेने पाच भागांत विभागली जाते.
प्राणाधिष्ठातृदेवी या कृष्णस्य परमात्मनः
ती कृष्ण, परमात्म्याची प्राणाधिष्ठात्री देवी आहे.
ऐश्वर्य्याधिष्ठातृदेवी सर्वमङ्गलकारिणी
ती ऐश्वर्याची अधिष्ठात्री देवी आहे, सर्व शुभ घडवणारी आहे.
विद्याधिष्ठातृदेवी या परमेशस्य दुर्लभा
ज्ञानाची अधिष्ठात्री देवी, जिला परमेश्वरालाही मिळवणं कठीण आहे,
बुद्ध्यधिष्ठातृदेवी या सर्वशक्तिस्वरूपिणी
बुद्धीची अधिष्ठात्री देवी, जी सर्व शक्तींचं मूर्त स्वरूप आहे,
वागधिष्ठातृदेवी या शास्त्रज्ञानप्रदा सदा
वाणीची अधिष्ठात्री देवी, जी नेहमी शास्त्रज्ञान देणारी आहे,
पञ्चधाऽऽदौ स्वयं देवी मूलप्रकृतिरीश्वरी
सृष्टीच्या आरंभी देवी स्वतः पाच रूपांनी प्रकटली, तीच मूळ प्रकृती आणि सर्वांची अधीश्वरी आहे.
योषितः प्रकृतेरंशाः पुमांसः पुरुषस्य च
स्त्रिया या प्रकृतीचे अंश आहेत आणि पुरुष हे पुरुषाचे अंश आहेत.
सृष्टिश्च प्रतिविश्वेषु ब्रह्मन्ब्रह्मोद्भवा सदा
ब्रह्मन्, प्रत्येक विश्वात सृष्टी नेहमी ब्रह्मामधूनच निर्माण होते.
दत्तदत्तं ज्ञानमिदं राम मह्यं च पुष्करे 3.40.
हे राम, हे ज्ञान मला पुष्करात दिलं आणि मी ते प्राप्त केलं.
इत्युक्त्वा कार्त्तवीर्य्यश्च रामं नत्वा च सस्मितः
असं म्हणून कार्तवीर्याने हसत रामाला वंदन केलं.