मनोरमोवाच प्राणातिरेक प्राणेश शृणु वाक्यं शुभावहम्
मनोरमा म्हणाली, 'प्राणप्रिय स्वामी, माझ्या या शुभ शब्दांकडे लक्ष द्या.'
नारायणांशो भगवाञ्जामदग्न्यो महाबली
जामदग्नींचा पुत्र, बलवान परशुराम, नारायणाचा अंश आहे.
त्रिःसप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यामि महीमिति
त्याने सांगितले आहे, 'मी एकवीस वेळा पृथ्वीवरचे राजे नष्ट करीन.'
पापिनं रावणं जित्वा शूरं त्वमपि मन्यसे
पापी रावणाचा पराभव करून, तू स्वतःला वीर समजतोस.
यो न रक्षति धर्म्मं च तस्य को रक्षिता भुवि
जो धर्माचे पालन करत नाही, त्याचे या जगात कोण रक्षण करील?
शुभाशुभस्य सततं साक्षी धर्म्मस्य कर्मणः
सतत सर्व शुभ आणि अशुभ कर्मांचा धर्म साक्षीदार असतो.
पुत्रदारादिकं यद्यत्सर्वैश्वर्य्यं सुधर्मिणाम्
सच्च्या धर्मनिष्ठांना मिळणारे पुत्र, पत्नी आणि सर्व संपत्ती,
संसारं स्वप्नसदृशं मत्वा सन्तोऽत्र भारते
हे भारत, या जगातील ज्ञानी लोक संसाराला स्वप्नासारखा मानतात.
दत्तेन दत्तं यज्ज्ञानं तत्सर्वं विस्मृतं त्वया 3.34.
दान आणि यज्ञाने मिळवलेले सर्व ज्ञान तू विसरलास.
सुखार्थे मृगयां गत्वा तत्रोपोष्य द्विजाश्रमे
सुखासाठी तू शिकार करायला गेला होतास आणि तिथे द्विजांच्या आश्रमात राहिलास.
गुरु विप्रसुराणां च यः करोति पराभवम्
जो गुरु, ब्राह्मण किंवा देव यांचा अपमान करतो,
स्मरणं कुरु राजेन्द्र दत्तात्रेयपदाम्बुजम्
राजाधिराज, दत्तात्रेयांच्या कमलपादांचा स्मरण कर.
गुरुदेवं समभ्यर्च्य तं भृगुं शरणं व्रज
गुरुदेवांची योग्य पूजा करून, त्या भृगूंच्या चरणी शरण जा.
विप्रस्य किंकरो भूपो वैश्यो भूपस्य भूमिप
राजा, ब्राह्मणाचा सेवक असतो आणि वैश्य राजाचा सेवक असतो.
अयशः शरणं शश्वत्क्षत्रियस्य च क्षत्रिये
क्षत्रियासाठी, क्षत्रियांमध्ये नावलौकिक गमावणे हेच कायमचे आश्रयस्थान असते.
ब्राह्मणं भज राजेन्द्र गरीयांसं सुरादपि
राजाधिराज, ब्राह्मणाचा सन्मान कर, कारण तो देवांपेक्षा मोठा आहे.
इत्येवमुक्त्वा राजेन्द्रं क्रोडे कृत्वा महासती
असं म्हणून ती महान आणि सती स्त्रीने राजाला आपल्या कुशीत घेतलं.
चन्दनागुरुकस्तूरीकर्पूरैः कुंकुमैर्युतम् 3.34.
चंदन, अगर, कस्तुरी, कपूर आणि केशर यांचा सुंदर संगम केला.
क्षणं सिंहासने तिष्ठ क्षणं वक्षसि मे प्रभो
माझ्या राजन, एक क्षण सिंहासनावर बसा, आणि एक क्षण माझ्या छातीवर विसावा घ्या.
शतपुत्राधिकः प्रेम्णा सतीनां वै पतिर्नृप
राजा, सती स्त्रियांचा पती प्रेमामुळे शंभर पुत्रांपेक्षा श्रेष्ठ असतो.
मनोरस्तवचः श्रुत्वा राजा परमपण्डितः
मनोराचे बोल ऐकून तो अत्यंत बुद्धिमान राजा विचार करू लागला.
कार्त्तवीर्य्यार्जुन उवाच शोकार्तानां च वचनं न प्रशंस्यं सभासु च
कार्तवीर्य अर्जुन म्हणाला — दुःखाने व्याकुळ झालेल्यांची वचने सभेत कौतुकास पात्र नसतात.
सुखं दुःखं भयं शोकः कलहः प्रीतिरेव च
सुख, दुःख, भीती, शोक, भांडण आणि प्रेम —
कालो ददाति राजत्वं कालो मृत्युं पुनर्भवम्
काळ राजपद देतो, काळच मृत्यू आणि पुन्हा जन्मही देतो.
करोति पालनं कालः कालरूपी जनार्दनः
काळ रक्षण करतो; जनार्दन स्वतः काळरूप आहे.
संहर्त्तुर्वाऽपि संहर्त्ता पातुः पाता च कर्मकृत् कः केन हन्यते जन्तुः कर्मणा वै विना सति
संहार करणाऱ्याचाही संहार होतो, रक्षण करणाऱ्याचं रक्षण होतं; सर्व काही कर्मामुळेच घडतं. कर्माशिवाय कोण कुणाला मारू शकतो?
स्रष्टा सृजति सृष्टिं च संहर्त्ता संहरेत्पुनः
सृष्टीकर्ता सृष्टी करतो, संहारकर्ता पुन्हा संहार करतो.
यस्याज्ञया वाति वातः सन्ततं भयविह्वलः 3.34.
ज्याच्या आज्ञेने वारा सतत भीतीने थरथरत वाहतो,
वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निः कालो भ्रमति भीतवत्
इंद्र पाऊस पाडतो, अग्नी जळतो, काळ घाबरल्यासारखा फिरतो.
वृक्षाश्च पुष्पिताः काले फलितः पल्लवान्विताः
झाडे आपल्या वेळी फुलतात, फळे येतात आणि कोवळ्या पालवीने सजतात.