पादुका चर्मरज्जूनामपश्यं राशिमुल्बणम्
मी कातड्याच्या दोऱ्यांनी बनवलेल्या पादुकांचा मोठा ढीग पाहिला.
वात्यया घूर्णमानं च शुष्कवृक्षं तमुत्थितम्
वाऱ्याने हलणारे, सुकलेले झाड तिथे उभं होतं.
ग्रथितां मुण्डमालां च चूर्णमानां च वात्यया
वाऱ्याने उडणारी, एकत्र गुंफलेली कवटींची माळ मी पाहिली.
भूतप्रेता मुक्तकेशा वमन्तश्व हुताशनम्
मोकळ्या केसांचे भूतप्रेत, आग ओकणारे, तिथे होते.
दग्धजीवं दग्धवृक्षं व्याधिग्रस्तं नरं परम्
जळलेला जीव, जळलेले झाड आणि आजाराने त्रस्त माणूस मी पाहिला.
गेहपर्वतवृक्षाणां सहसा पतनं परम्
घरं, डोंगर आणि झाडं अचानक कोसळताना मी पाहिली.
कुक्कुराणां शृगालानां रोदनं च मुहुर्मुहुः
कुत्रे आणि कोल्हे वारंवार ओरडत होते.
अधश्शिरस्तूर्द्ध्वपादं मुक्तकेशं दिगम्बरम्
डोकं खाली, पाय वर, मोकळे केस आणि नग्न, दिशांकडे तोंड करून उभा होता.
विकृताकारशब्दं च ग्रामादौ देव रोदनम् 3.34.
देवा, गावात आणि इतरत्र विचित्र आवाज आणि रडण्याचा गोंधळ उठेल.
नृपतेर्वचनं श्रुत्वा हृदयेन विदूयता
राजाचे शब्द ऐकून मनाला फार वेदना होते.
मनोरमोवाच प्राणातिरेक प्राणेश शृणु वाक्यं शुभावहम्
मनोरमा म्हणाली, 'प्राणप्रिय स्वामी, माझ्या या शुभ शब्दांकडे लक्ष द्या.'
नारायणांशो भगवाञ्जामदग्न्यो महाबली
जामदग्नींचा पुत्र, बलवान परशुराम, नारायणाचा अंश आहे.
त्रिःसप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यामि महीमिति
त्याने सांगितले आहे, 'मी एकवीस वेळा पृथ्वीवरचे राजे नष्ट करीन.'
पापिनं रावणं जित्वा शूरं त्वमपि मन्यसे
पापी रावणाचा पराभव करून, तू स्वतःला वीर समजतोस.
यो न रक्षति धर्म्मं च तस्य को रक्षिता भुवि
जो धर्माचे पालन करत नाही, त्याचे या जगात कोण रक्षण करील?
शुभाशुभस्य सततं साक्षी धर्म्मस्य कर्मणः
सतत सर्व शुभ आणि अशुभ कर्मांचा धर्म साक्षीदार असतो.
पुत्रदारादिकं यद्यत्सर्वैश्वर्य्यं सुधर्मिणाम्
सच्च्या धर्मनिष्ठांना मिळणारे पुत्र, पत्नी आणि सर्व संपत्ती,
संसारं स्वप्नसदृशं मत्वा सन्तोऽत्र भारते
हे भारत, या जगातील ज्ञानी लोक संसाराला स्वप्नासारखा मानतात.
दत्तेन दत्तं यज्ज्ञानं तत्सर्वं विस्मृतं त्वया 3.34.
दान आणि यज्ञाने मिळवलेले सर्व ज्ञान तू विसरलास.
सुखार्थे मृगयां गत्वा तत्रोपोष्य द्विजाश्रमे
सुखासाठी तू शिकार करायला गेला होतास आणि तिथे द्विजांच्या आश्रमात राहिलास.
गुरु विप्रसुराणां च यः करोति पराभवम्
जो गुरु, ब्राह्मण किंवा देव यांचा अपमान करतो,
स्मरणं कुरु राजेन्द्र दत्तात्रेयपदाम्बुजम्
राजाधिराज, दत्तात्रेयांच्या कमलपादांचा स्मरण कर.
गुरुदेवं समभ्यर्च्य तं भृगुं शरणं व्रज
गुरुदेवांची योग्य पूजा करून, त्या भृगूंच्या चरणी शरण जा.
विप्रस्य किंकरो भूपो वैश्यो भूपस्य भूमिप
राजा, ब्राह्मणाचा सेवक असतो आणि वैश्य राजाचा सेवक असतो.
अयशः शरणं शश्वत्क्षत्रियस्य च क्षत्रिये
क्षत्रियासाठी, क्षत्रियांमध्ये नावलौकिक गमावणे हेच कायमचे आश्रयस्थान असते.
ब्राह्मणं भज राजेन्द्र गरीयांसं सुरादपि
राजाधिराज, ब्राह्मणाचा सन्मान कर, कारण तो देवांपेक्षा मोठा आहे.
इत्येवमुक्त्वा राजेन्द्रं क्रोडे कृत्वा महासती
असं म्हणून ती महान आणि सती स्त्रीने राजाला आपल्या कुशीत घेतलं.
चन्दनागुरुकस्तूरीकर्पूरैः कुंकुमैर्युतम् 3.34.
चंदन, अगर, कस्तुरी, कपूर आणि केशर यांचा सुंदर संगम केला.
क्षणं सिंहासने तिष्ठ क्षणं वक्षसि मे प्रभो
माझ्या राजन, एक क्षण सिंहासनावर बसा, आणि एक क्षण माझ्या छातीवर विसावा घ्या.
शतपुत्राधिकः प्रेम्णा सतीनां वै पतिर्नृप
राजा, सती स्त्रियांचा पती प्रेमामुळे शंभर पुत्रांपेक्षा श्रेष्ठ असतो.