रुद्राणां वैष्णवानां च ज्ञानिनां यो हि शङ्करः
रुद्रांमध्ये, वैष्णवांमध्ये आणि ज्ञानी लोकांमध्ये तोच शंकर आहे.
प्रजापतीनां यो ब्रह्मा सिद्धानां कपिलः स्वयम्
प्रजापतींमध्ये तो ब्रह्मा आहे आणि सिद्धांमध्ये तोच कपिल आहे.
देवानां यो हि विष्णुश्च देवीनां प्रकृतिः स्वयम् नारीणां शतरूपा च बहुरूपं नमाम्यहम्
देवतांमध्ये तो विष्णू आहे, देवींमध्ये तोच प्रकृती आहे, स्त्रियांमध्ये शतरूपा आहे; त्या अनेक रूपधारीस मी वंदन करतो.
ऋतूनां यो वसन्तश्च मासानां मार्गशीर्षकः 3.32.
ऋतूंमध्ये तो वसंत आहे आणि महिन्यांमध्ये मार्गशीर्ष आहे.
सागरः सरितां यश्च पर्वतानां हिमालयः
नद्यांमध्ये तो सागर आहे आणि पर्वतांमध्ये हिमालय आहे.
पत्राणां तुलसीपत्रं दारुरूपेषु चन्दनम्
पानांमध्ये तो तुळशीचे पान आहे आणि लाकडांमध्ये चंदन आहे.
पुष्पाणां पारिजातश्च सस्यानां धान्यमेव च
फुलांमध्ये तो पारिजात आहे आणि धान्यांमध्ये तांदूळ आहे.
ऐरावतो गजेन्द्राणां वैनतेयश्च पक्षिणाम्
गजेंद्रांमध्ये तो ऐरावत आहे आणि पक्ष्यांमध्ये तो गरुड आहे.
तैजसानां सुवर्णं च धान्यानां यव एव च
तेजस्वी वस्तूंमध्ये तो सुवर्ण आहे आणि धान्यांमध्ये तो ज्वारी आहे.
यक्षाणां च कुबेरो यो ग्रहाणां च बृहस्पतिः
यक्षांमध्ये तो कुबेर आहे आणि ग्रहांमध्ये बृहस्पती आहे.
वेदसंघश्च शास्त्राणां पण्डितानां सरस्वती
वेदांच्या समूहांमध्ये तो शास्त्र आहे आणि पंडितांमध्ये तो सरस्वती आहे.
मन्त्राणां विष्णुमन्त्रश्च तीर्थानां जाह्नवी स्वयम्
मंत्रांमध्ये तो विष्णू मंत्र आहे आणि तीर्थांमध्ये तोच गंगा आहे.
बलं यो वै बलवतां मनो वै शीघ्रगामिनाम् 3.32.
जो बलवानांमध्ये खरे बल आहे, आणि जे जलद गतीने चालणाऱ्यांमध्ये मन आहे,
ज्ञानदाता गुरूणां च मातृरूपश्च बन्धुषु । मित्रेषु जन्मदाता यस्तं सारं प्रणमाम्यहम्
जो गुरूंमध्ये ज्ञान देणारा आहे, नात्यात आईच्या रूपाने आहे, आणि मित्रांमध्ये जन्म देणारा आहे—त्या साररूपाला मी वंदन करतो.
शिल्पिनां विश्वकर्मा यः कामदेवश्च रूपिणाम्
शिल्पकारांमध्ये जो विश्वकर्मा आहे, आणि सुंदरांमध्ये जो कामदेव आहे,
प्रियेषु पुत्ररूपो यो नृपरूपो नरेषु च
प्रिय व्यक्तींमध्ये जो पुत्ररूप आहे, आणि माणसांमध्ये राजारूप आहे,
धर्म्मः कल्याणबीजानां वेदानां सामवेदकः
सद्गुणांच्या बीजांमध्ये जो धर्म आहे, आणि वेदांमध्ये सामवेद आहे,
जले शैत्यस्वरूपो यो गन्धरूपश्च भूमिषु
पाण्यात जो शीतलतेचा स्वरूप आहे, आणि भूमीत जो सुगंधाचा आहे,
क्रतूनां राजसूयो यो गायत्री छन्दसां च यः
यज्ञांमध्ये जो राजसूय आहे, आणि छंदांमध्ये गायत्री आहे,
क्षीरस्वरूपो गव्यानां पवित्राणां च पावकः
गायींमध्ये जो दूध आहे, आणि शुद्धांमध्ये जो शुद्ध करणारा आहे,
तृणानां कुशरूपो यो व्याधिरूपश्च वैरिणाम्
तृणांमध्ये जो कुश आहे, आणि शत्रूंमध्ये जो रोग आहे,
तेजोरूपो ज्ञानरूपः सर्वरूपश्च यो महान्
जो तेजाचा, ज्ञानाचा आणि सर्व रूपांचा महान स्वरूप आहे,
सर्वाधारेषु यो वायुर्यथाऽऽत्मा नित्यरूपिणाम् 3.32.
सर्व आधारांमध्ये जो वायू आहे, जसा नित्यरूप असणाऱ्यांमध्ये आत्मा आहे,
वेदानिर्वचनीयं यन्न स्तोतुं पण्डितः क्षमः
जे वेदांनी सांगता येत नाही, आणि ज्याचे स्तवन विद्वानांना शक्य नाही,
वेदा न शक्ता यं स्तोतुं जडीभूता सरस्वती
ज्याचे स्तवन वेद करू शकत नाहीत, आणि जिची वाणीच बंद पडते अशी सरस्वती,
शुद्धतेजस्स्वरूपं च भक्तानुग्रहविग्रहम्
जो शुद्ध तेजस्वी स्वरूपाचा आहे, आणि भक्तांवर कृपा करणारा मूर्तिमंत आहे,
द्विभुजं मुरलीवक्त्रं किशोरं सस्मितं मुदा
दोन भुजांचा, ओठांवर मुरली असलेला, हसतमुख किशोर,
राधया दत्तताम्बूलं भुक्तवन्तं मनोहरम्
राधेने दिलेले तांबूल जेव्हा त्याने खाल्ले, तो मनाला भुरळ घालणारा आहे,
रत्नभूषणभूषाढ्यं सेवितं श्वेतचामरैः
रत्नांनी सजलेला, पांढऱ्या चामरांनी सेवा मिळणारा,
वृन्दावनान्तरे रम्ये रासोल्लाससमुत्सुकम्
वृंदावनाच्या रम्य अंतरभागात, रासोत्सवाच्या आनंदासाठी उत्कंठित असलेला,