सर्वत्र ज्ञानिनः सन्तः का स्त्री ज्ञानवती भुवि 1.13.
या जगात ज्ञानी फारच दुर्मिळ असतात; आणि पृथ्वीवर खरी ज्ञानी स्त्री कोण आहे?
न मे वाञ्छाऽमरत्वे च शक्रत्वे मोक्षवर्त्मनि
मला अमरत्वाची, इंद्रपदाची किंवा मुक्तीच्या मार्गाची कधीच इच्छा नाही.
यावती कामिनीजातिर्जगत्यां जगदीश्वर
हे जगाच्या अधिपते, या जगात जितक्या स्त्रिया आहेत,
तस्मै दत्ता गुणाः सर्वे रूपाणि विविधानि च
त्यांना सर्व गुण आणि विविध रूपे दिली गेली आहेत.
रूपेण च गुणेनैव तेजसा विक्रमेण च
रूप, गुण, तेज आणि शौर्य यांमुळे,
हरिभक्तो हरिसमो गाम्भीर्ये सागरो यथा
जो हरिभक्त आहे, हरिसमान आहे, आणि गभीरतेने समुद्रासारखा आहे,
चन्द्रतुल्यः सुदृश्यश्च कन्दर्पसमसुन्दरः
जो चंद्रासारखा तेजस्वी, सुंदर दिसणारा आणि कामदेवासारखा आकर्षक आहे,
वाणी च सर्वशास्त्रज्ञा प्रतिभायां भृगोरिव
ज्याची वाणी गोड आहे, सर्व शास्त्रांचे ज्ञान आहे आणि बुद्धीने भृगुसारखा आहे,
धर्मे धर्मसमो धर्मी सत्ये सत्यव्रताधिकः
धर्मात धर्मासारखा, आणि सत्यात सत्यव्रतींपेक्षा अधिक श्रेष्ठ आहे,
ऐश्वर्य्ये शक्रतुल्यश्च सहिष्णुः पृथिवीसमः
ऐश्वर्यात इंद्रासारखा, आणि सहनशीलतेत पृथ्वीप्रमाणे आहे.
अरे सुरा यज्ञभाजो घृतं भोक्तुं क्षमा भुवि 1.13.
हे देवांनो, तुम्ही यज्ञातील हविर्भाग घेता, म्हणून पृथ्वीवर तुपाचा आस्वाद घेण्यास पात्र आहात.
नारायण जगत्कान्त नाहमेव जगद्बहिः
हे नारायण, जगाचे प्रिय, मी या जगापासून वेगळा नाही.
प्रजापते पुत्रशापात्त्वमपूज्यो महीतले
हे प्रजापती, तुझ्या मुलाच्या शापामुळे तू पृथ्वीवर पूजेला पात्र राहणार नाहीस.
हे शम्भो ज्ञानलोपं ते करिष्यामि शपेन च
हे शंभो, माझ्या शापामुळे मी तुझं ज्ञान हरपवणार आहे.
यमाधिकारं दूरे च करिष्यामि न संशयः
मी यमाचा अधिकार दूर पाठवीन, यात काहीच शंका नाही.
शपामि सर्वानत्रैव जरां व्याधिं विनाऽधुना
आता आणि इथेच, मी सर्वांना वृद्धत्व आणि आजार यांचा शाप देते.
इत्युक्त्वा कौशिकीतीरे चागच्छच्छप्तुमेव तान्
हे बोलून, ती कौशिकीच्या काठी त्यांना शाप द्यायला गेली.
तां शप्तुमुद्यतां दृष्ट्वा ब्रह्मा देवपुरोगमः
ती शाप देण्यासाठी सज्ज झाली आहे हे पाहून, ब्रह्मा आणि देवांसह तेथे आले.
तत्र स्नात्वा च तुष्टाव परमात्मानमीश्वरम्
तेथे स्नान करून, त्याने परमात्म्याचे आणि ईश्वराचे स्तुती केली.
ब्रह्मोवाच कान्तहेतोश्च मा देवाञ्छपेत्त्वं रक्ष माधव
ब्रह्मा म्हणाले: माधवा, केवळ प्रिय व्यक्तीसाठी देवांना शाप देऊ नकोस; त्यांचे रक्षण कर.
स्मरन्ति साधवः सन्तो जपन्ति मुनयो मुदा 1.13.
सज्जन तुझे स्मरण करतात, संत तुझे नाम जपतात आणि मुनी आनंदाने तुझे गुण गातात.
शरणागतदीनार्त्तपरित्राणपरायण
शरण आलेल्या, दुःखी आणि असहाय लोकांचे तू नेहमीच रक्षण करतोस.
पूजा मे पुत्रशापेन विहता साम्प्रतं प्रभो
प्रभो, माझ्या पूजेवर आता माझ्या मुलाला मिळालेल्या शापामुळे अडथळा आला आहे.
सर्वाधिकारो ब्रह्माण्डे त्वया दत्तः पुरा प्रभो
प्रभो, या विश्वातील सर्व अधिकार पूर्वी तुझ्याचकडून दिले गेले आहेत.
महादेव उवाच शतमन्वन्तरतपःफलेन पुष्करे पुरा
महादेव म्हणाले: पुष्कर येथे, शंभर मन्वंतरांची कठोर तपश्चर्या करून—
ऐश्वर्यं वा धनं वाऽपि विद्या वा विक्रमोऽथवा
—सत्ता असो, धन असो, विद्या असो किंवा पराक्रम असो—
सर्वाज्ञातं सर्वगुप्तमत्यन्तं दुर्लभं परम्
—जे काही अज्ञात आहे, गुप्त आहे, अत्यंत दुर्मिळ आणि श्रेष्ठ आहे—
अहो पतिव्रतातेजः सर्वेषां तेजसां परम्
पतिव्रतेचे तेज सर्वांच्या तेजापेक्षा श्रेष्ठ असते.
धर्म उवाच यास्यत्येवंविधो धर्मस्त्वया दत्तः पुरा प्रभो
धर्म म्हणाले: प्रभो, तू पूर्वी जो धर्म ठरवला, तो असाच आहे.
सप्तमन्वन्तरतपःफलेन परमेश्वर
सात मन्वंतरांची तपश्चर्येचे फळ, हे परमेश्वरा—