इत्युक्त्वा विरहार्त्ता सा कन्या चित्ररथस्य च 1.13.
असं म्हणून, विरहाने व्याकुळ झालेली चित्ररथाची ती कन्या—
विचेतना तत्र तस्थौ कान्तं कृत्वा स्ववक्षसि
ती तिथेच शुद्ध हरपून उभी राहिली, आपल्या प्रियाला छातीशी धरून.
प्रभाते चेतनां प्राप्य विललाप भृशं मुहुः
पहाटे शुद्धीवर येऊन, तिने पुन्हा पुन्हा जोरात रडायला सुरुवात केली.
मालावत्युवाच त्वमेव जगतां पाता मां न पासि कथं प्रभो
मालावती म्हणाली: सर्व जगाचे रक्षण करणारा तूच आहेस—मग प्रभो, माझे रक्षण का करत नाहीस?
अयं भर्त्ताऽस्य भार्य्याऽहं ममेति तव मायया
तुझ्या मायेमुळे, हा पती आहे, मी पत्नी आहे, हे माझं आहे असं वाटतं.
गन्धर्वः कर्मणा कान्तः कान्ताऽहं चास्य कर्मणा
कर्मामुळे तो गंधर्व आणि माझा प्रिय आहे; कर्मामुळे मी त्याची प्रिया आहे.
को वा कस्य पतिः पुत्रः का वा कस्य प्रिया प्रभो ।। संयुनक्ति विधाता च विनयुक्ति च कर्मणा
हे प्रभो, कोण कुणाचा खरा पती आहे, कोण कुणाचा मुलगा आहे, किंवा कोण कुणाला प्रिय आहे? सर्वांना त्यांच्या कर्मानुसार विधाता एकत्र आणतो आणि वेगळे करतो.
संयोगे परमानन्दो वियोगे प्राणसङ्कटम्
एकत्र येण्यात परम आनंद असतो; पण वेगळे झाल्यावर जीवाला मोठा दुःख होतो.
नश्वरो विषयः सत्यं भुवि भोगश्च बान्धवः
खरं सांगायचं तर, या पृथ्वीवरचे सर्व भोग आणि नातेसंबंध नाशवंत आहेत.
तस्मात्सन्तः स्वयं त्यक्त्वा परमैश्वर्यमीप्सितम्
म्हणून संत लोक स्वतःहून अगदी मोठ्या ऐश्वर्याचीही इच्छा सोडून देतात.
सर्वत्र ज्ञानिनः सन्तः का स्त्री ज्ञानवती भुवि 1.13.
या जगात ज्ञानी फारच दुर्मिळ असतात; आणि पृथ्वीवर खरी ज्ञानी स्त्री कोण आहे?
न मे वाञ्छाऽमरत्वे च शक्रत्वे मोक्षवर्त्मनि
मला अमरत्वाची, इंद्रपदाची किंवा मुक्तीच्या मार्गाची कधीच इच्छा नाही.
यावती कामिनीजातिर्जगत्यां जगदीश्वर
हे जगाच्या अधिपते, या जगात जितक्या स्त्रिया आहेत,
तस्मै दत्ता गुणाः सर्वे रूपाणि विविधानि च
त्यांना सर्व गुण आणि विविध रूपे दिली गेली आहेत.
रूपेण च गुणेनैव तेजसा विक्रमेण च
रूप, गुण, तेज आणि शौर्य यांमुळे,
हरिभक्तो हरिसमो गाम्भीर्ये सागरो यथा
जो हरिभक्त आहे, हरिसमान आहे, आणि गभीरतेने समुद्रासारखा आहे,
चन्द्रतुल्यः सुदृश्यश्च कन्दर्पसमसुन्दरः
जो चंद्रासारखा तेजस्वी, सुंदर दिसणारा आणि कामदेवासारखा आकर्षक आहे,
वाणी च सर्वशास्त्रज्ञा प्रतिभायां भृगोरिव
ज्याची वाणी गोड आहे, सर्व शास्त्रांचे ज्ञान आहे आणि बुद्धीने भृगुसारखा आहे,
धर्मे धर्मसमो धर्मी सत्ये सत्यव्रताधिकः
धर्मात धर्मासारखा, आणि सत्यात सत्यव्रतींपेक्षा अधिक श्रेष्ठ आहे,
ऐश्वर्य्ये शक्रतुल्यश्च सहिष्णुः पृथिवीसमः
ऐश्वर्यात इंद्रासारखा, आणि सहनशीलतेत पृथ्वीप्रमाणे आहे.
अरे सुरा यज्ञभाजो घृतं भोक्तुं क्षमा भुवि 1.13.
हे देवांनो, तुम्ही यज्ञातील हविर्भाग घेता, म्हणून पृथ्वीवर तुपाचा आस्वाद घेण्यास पात्र आहात.
नारायण जगत्कान्त नाहमेव जगद्बहिः
हे नारायण, जगाचे प्रिय, मी या जगापासून वेगळा नाही.
प्रजापते पुत्रशापात्त्वमपूज्यो महीतले
हे प्रजापती, तुझ्या मुलाच्या शापामुळे तू पृथ्वीवर पूजेला पात्र राहणार नाहीस.
हे शम्भो ज्ञानलोपं ते करिष्यामि शपेन च
हे शंभो, माझ्या शापामुळे मी तुझं ज्ञान हरपवणार आहे.
यमाधिकारं दूरे च करिष्यामि न संशयः
मी यमाचा अधिकार दूर पाठवीन, यात काहीच शंका नाही.
शपामि सर्वानत्रैव जरां व्याधिं विनाऽधुना
आता आणि इथेच, मी सर्वांना वृद्धत्व आणि आजार यांचा शाप देते.
इत्युक्त्वा कौशिकीतीरे चागच्छच्छप्तुमेव तान्
हे बोलून, ती कौशिकीच्या काठी त्यांना शाप द्यायला गेली.
तां शप्तुमुद्यतां दृष्ट्वा ब्रह्मा देवपुरोगमः
ती शाप देण्यासाठी सज्ज झाली आहे हे पाहून, ब्रह्मा आणि देवांसह तेथे आले.
तत्र स्नात्वा च तुष्टाव परमात्मानमीश्वरम्
तेथे स्नान करून, त्याने परमात्म्याचे आणि ईश्वराचे स्तुती केली.
ब्रह्मोवाच कान्तहेतोश्च मा देवाञ्छपेत्त्वं रक्ष माधव
ब्रह्मा म्हणाले: माधवा, केवळ प्रिय व्यक्तीसाठी देवांना शाप देऊ नकोस; त्यांचे रक्षण कर.