यत्कर्म दक्षिणाहीनं कुरुते मूढधीः शठः
जो मूर्ख आणि कपटी आहे, आणि दक्षिणा न देता कोणतेही कर्म करतो.
मन्त्रविद्योपजीवी च ग्रामयाजी चिकित्सकः
जो मंत्र किंवा विद्या यावर उपजीविका करतो, गावाचा पुजारी किंवा वैद्य आहे.
विवाहं धर्मकार्यं वा यो निहन्ति च कोपतः
जो कोणी रागाच्या भरात कोणाचा विवाह किंवा धर्मकार्य बिघडवतो,
इत्युक्त्वा सा महालक्ष्मीरन्तर्द्धानं जगाम ह
असं म्हणून महालक्ष्मी तिथून अदृश्य झाली.
तां प्रणम्य सुराः सर्वे मुनयश्च मुदाऽन्विताः
सर्व देव आणि ऋषी आनंदाने तिला वंदन करू लागले.
नेदुर्दुन्दुभयः स्वर्गे बभूवुः पुष्पवृष्टयः
स्वर्गात दुंदुभी वाजल्या आणि फुलांची उधळण झाली.
इत्येवं कथितं वत्स लक्ष्मीचरितमुत्तमम्
असं बघ, लक्ष्मीचं हे उत्तम चरित्र सांगितलं आहे.
नारद उवाच सर्वं श्रुतं त्वत्प्रसादाद्गणेशचरितं शुभम्
नारद म्हणाले: तुझ्या कृपेने गणेशाचं शुभ चरित्र मी ऐकलं.
दन्तद्वययुतं वक्त्रं गजराजस्य बालके
गजांच्या राजाचा पुत्र, ज्याच्या मुखात दोन दात आहेत—
कुतो गतोऽस्य दन्तोऽन्यस्तद्भवान्वक्तुमर्हति
त्याचा दुसरा दात कुठे गेला? हे सांगण्यास तू योग्य आहेस.
सूत उवाच एकदन्तस्य चरितं प्रवक्तुमुपचक्रमे
सूत्रधार म्हणाला: एकदंताचं चरित्र सांगायला तो सुरुवात करू लागला.
नारायण उवाच एकदन्तस्य चरितं सर्वमंगलमंगलम्
नारायण म्हणाले: एकदंताचं चरित्र हे सर्वात मंगल आहे.
एकदा कार्त्तवीर्य्यश्च जगाम मृगयां मुने
एकदा, ऋषी, कार्तवीर्य शिकारीसाठी गेला.
निशामुखे दिनेऽतीते तत्र तस्थौ वने नृपः
रात्र संपली तेव्हा राजा त्या जंगलात थांबला.
प्रातः सरोवरे राजा स्नातः शुचिरलंकृतः
सकाळी राजा सरोवरात स्नान करून स्वच्छ आणि सुशोभित झाला.
मुनिर्ददर्श राजानं शुष्ककण्ठौष्ठतालुकम्
मुनिने पाहिलं, राजाच्या घशाला, ओठांना आणि तोंडाला कोरड पडली होती.
ननाम सम्भमाद्राजा मुनिं सूर्य्यसमप्रभम्
राजा आदराने, सूर्यासारखा तेजस्वी असलेल्या मुनिला वंदन करू लागला.
वृत्तान्तं कथयामास राजा चानशनादिकम्
राजाने मुनिला आपली कथा, उपास आणि भूक याबद्दल सांगितलं.
विज्ञाप्य तं मुनिश्रेष्ठः प्रययौ स्वालयं मुदा
मुनिश्रेष्ठाने त्याला सांगून आनंदाने आपल्या घरी परतला.
उवाच सा मुनिं भीतं भयं किं ते मम स्थितौ
ती म्हणाली, 'तू घाबरतोस का? मी असताना तुला कसला भयं आहे?'
राजभोजनयोग्यार्हं यद्यद्द्रव्यं प्रयाचसे
राजाच्या मेजवानीसाठी योग्य अशी जी काही वस्तू तू अर्पण केलीस,
सौवर्णानि च रौप्याणि पात्राणि विविधानि च
सोन्याची आणि चांदीची भांडी, तसेच विविध प्रकारची पात्रे,
पात्राणि स्वादुपूर्णानि प्रददौ मुनये च सा
तिने गोड पदार्थांनी भरलेली भांडी त्या ऋषींना दिली,
पनसाम्रश्रीफलानि नारिकेलादिकानि च
फणस, आंबे, बेलफळे, नारळ आणि इतर फळे,
यवगोधूमचूर्णानां भक्ष्याणि विविधानि च
यव आणि गव्हाच्या पीठापासून बनवलेले विविध प्रकारचे खाण्याचे पदार्थ,
दुग्धानां च घृतानां च नदीर्दध्नां ददौ मुदा
तिने आनंदाने दूध, तूप आणि दह्याच्या नद्या दिल्या,
पृथुकानां सुशालीनां पर्वतान्प्रददौ मुदा
तिने हर्षाने उत्तम, मऊ पोहे डोंगरासारखे दिले,
नृपयोग्यं कौतुकाच्च सुन्दरं वस्त्रभूषणम्
राजाला शोभतील अशी सुंदर वस्त्रे आणि दागिने तिने आनंदाने दिली,
भोजयामास राजानं ससैन्यमपि लीलया जगाम विस्मयं राजा दृष्ट्वा पात्राण्युवाच ह
तिने सहजपणे राजा आणि त्याच्या सैन्याला जेवू घातले; त्या भांड्यांचे दृश्य पाहून राजा आश्चर्यचकित झाला आणि म्हणाला,
राजोवाच ममासाध्यानि सहसा क्वागतान्यवलोकय
राजा म्हणाला: 'माझ्यासाठी अशक्य असलेल्या गोष्टी अचानक कुठून आल्या, पाहा.'