तावत्पत्नी सुतस्तावत्तावदैश्वर्य्यमीप्सितम्
पत्नी, पुत्र आणि हवी असलेली सारी संपत्ती एवढ्याच काळ टिकते,
कृष्णे मनसि संजाते भक्तिखड्गो दुरत्ययः
जोपर्यंत कृष्णाच्या मनात भक्तीचे, जिंकता न येणारे असे शस्त्र उगवत नाही.
भवेद्येषां सुकृतिनां पुत्राः परमवैष्णवाः
ज्यांच्या पुत्रांचा परमवैष्णव भक्त म्हणून जन्म होतो, ते खरे भाग्यवान असतात.
चरितार्थः पुमानेकाद्वरमिच्छुर्वरादहो
एक असा पुत्र मिळाला तरी माणसाचे जीवन सार्थक होते—हे किती मोठे वरदान आहे!
धनं संचितमस्माकं वैष्णवानां सुदुर्लभम्
आम्हा वैष्णवांसाठी साठवलेले धन फारच दुर्मिळ असते.
वरयान्यं वरं वत्स यत्ते मनसि वांछितम् 1.12.
बाळा, तुझ्या मनात जे काही हवे आहे, ते दुसरे वर माग.
सर्वसिद्धिं महायोगं ज्ञानं मृत्युजयादिकम्
सर्व सिद्धी, महान योग, ज्ञान आणि मृत्यूवर विजय—
शङ्करस्य वचः श्रुत्वा शुष्ककण्ठोष्ठतालुकः
शंकराची वचने ऐकून त्याचा घसा, ओठ आणि तालू कोरडे पडले.
गन्धर्व उवाच तद्ब्रह्मत्वं स्वप्नतुल्यं कृष्णभक्तो न चेच्छति
गंधर्व म्हणाला: कृष्णभक्तीची इच्छा नसेल तर ते ब्रह्मत्व स्वप्नासारखेच आहे.
इन्द्रत्वममरत्वं वा सिद्धियोगादिकं शिव
शिवा, इंद्रपद, अमरत्व किंवा योगसिद्धी—
सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसायुज्यं श्रीहरेरपि
श्रीहरीच्या लोकात वास, ऐश्वर्य, जवळीक किंवा एकरूपता—
शश्वत्तत्र दृढा भक्तिर्हरिदास्यं सुदुर्लभम्
तेथे शाश्वत आणि दृढ भक्ती, तसेच हरिचे सेवकपद, फारच दुर्मिळ असते.
तद्दास्यं वैष्णवसुतं देहि कल्पतरो वरम्
हे इच्छाधारी वृक्ष, मला अशी कृपा कर की मी विष्णूच्या पुत्राचा सेवक होऊ.
न दास्यसीदं चेच्छम्भो वरं दुष्कृतिनं च माम्
शंभो, जर तू मला हा वर दिला नाहीस, तर मी पापी होऊ दे.
गन्धर्ववचनं श्रुत्वा तमुवाच कृपानिधिः
गंधर्वाचे बोल ऐकून, त्या करुणामूर्तीने त्याला उत्तर दिले.
श्रीशंकर उवाच चिरायुषं च गुणिनं शश्वत्सुस्थिरयौवनम् ।। 1.12.
श्रीशंकर म्हणाले — हा दीर्घायुषी, गुणी, नेहमी तरुण आणि स्थिर राहो.
ज्ञानिनं सुन्दरवरं गुरुभक्तं जितेन्द्रियम्
तो ज्ञानी, सुंदर, गुरुभक्त आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा असो.
इत्युक्त्वा शंकरस्तस्माज्जगाम स्वालयं मुने
असं म्हणून शंकर तेथून आपल्या घरी गेले, हे मुनी.
प्रफुल्लमानसाः सर्वे मानवाः सिद्धकर्मणः
सर्व लोकांचे मन आनंदाने फुलले आणि त्यांनी आपले कार्य साध्य केले.
सुषाव पुत्रं सा वृद्धा पर्वते गन्धमादने
ती वृद्ध स्त्री गंधमादन पर्वतावर पुत्रास जन्माला घाली.
बालकस्य च तस्यैव मङ्गलं मङ्गले दिने पूज्यानामधिको बालस्तेनोपबर्हणाभिधः
शुभ दिवशी त्या मुलाचा मंगलसंस्कार झाला; तो सर्व पूजनीयांपेक्षा श्रेष्ठ ठरला आणि त्याचे नाव उपबर्हण ठेवले.
सौतिरुवाच गन्धर्वराजः प्रददौ ब्राह्मणेभ्यो मुदाऽन्वितः
सौति म्हणाले — गंधर्वराजाने आनंदाने ब्राह्मणांना दान दिले.
उपबर्हणस्तु कालेन हरेर्मन्त्रं सुदुर्लभम्
काळानुसार उपबर्हणाने हरिचा अतिशय दुर्मिळ मंत्र मिळवला.
एकदा गण्डकीतीरे तं च सम्प्राप्तयौवनम्
एकदा, गंडकीच्या काठी, त्याने तारुण्याची पूर्णता गाठली.
ताश्च तीव्रं तपः कृत्वा प्राणान्संत्यज्य योगतः
त्यांनी कठोर तप केला आणि योगाने प्राण सोडले.
उपबर्हणगन्धर्वं ताश्च तं वव्रिरे पतिम्
त्या स्त्रियांनी उपबर्हण गंधर्वालाच पती म्हणून निवडले.
गृहीत्वा ताश्च गन्धर्वो युवा सुस्थिरयौवनः
तो गंधर्व, सदैव तरुण आणि स्थिर, त्यांना पत्नी म्हणून स्वीकारले.
ततोऽपि सुचिरं राज्यं कृत्वा ताभिः सहानिशम्
त्यांनी त्यांच्यासोबत दीर्घकाळ, रात्रंदिवस राज्य केले.
दृष्ट्वा स रम्भारम्भोरुनर्तने कठिनं स्तनम्
रंभेच्या नृत्यात तिचा टणक उर हालताना पाहून,
द्रुतं तत्याज सङ्गीतं मूर्च्छां प्राप सभातले
त्याने त्वरित गाणे सोडले आणि सभागृहात बेशुद्ध पडला.