शतपुत्रसमः स्वामी साध्वीनां च सुरेश्वराः
हे देवराज, सती स्त्रियांसाठी पती शंभर पुत्रांसारखा असतो.
भर्तुर्वंशश्च तनयः केवलं भर्तृमूलकः
पतीचा वंश आणि पुत्र, हे दोन्ही फक्त पतीमुळेच असतात.
श्रीविष्णुरुवाच नष्टे धर्मे च धर्मिष्ठे स्वामिना किं सुतेन वा
श्रीविष्णू म्हणाले, धर्म नष्ट झाला, तर पुत्र किंवा पतीचा काय उपयोग?
ब्रह्मोवाच सत्यं संकल्पितं कर्म न तु भ्रष्टं कुरु व्रतम्
ब्रह्मा म्हणाले, जे कर्म ठरवले आहे तेच करावे; जे व्रत अपूर्ण नाही, ते सोडू नये.
पार्वत्युवाच तद्यस्यास्तीति स स्वामी वेदज्ञ शृणु मद्वचः
पार्वती म्हणाली, जिची ती आहे, तोच तिचा स्वामी; वेद जाणणारा, माझे शब्द ऐक.
तस्य दाता सदा स्वामी न च स्वस्वामितां लभेत्
जो देतो तोच कायम स्वामी राहतो; स्वतःला मालकी मिळत नाही.
धर्म्म उवाच दम्पती ध्रुवमेकाङ्गौ द्वयोर्दाने द्वकौ समौ
धर्म म्हणाले, पती-पत्नी हे एकच शरीर आहेत; दोघांचे दान दिल्यास, दोघेही समान असतात.
पार्वत्युवाच न श्रुतं विपरीतं च श्रुतौ श्रुतिपरायणाः
पार्वती म्हणाली, जे ऐकले नाही किंवा उलट आहे, ते वेदनिष्ठ लोक कधीच ऐकत नाहीत.
देवा ऊचुः वेदज्ञे वेदवादेषु के वा त्वां जेतुमीश्वराः
देव म्हणाले, वेद जाणणाऱ्या, वेदविवादात तुला कोणते देव जिंकू शकतील?
निरूपिता पुण्यके तु व्रते स्वामी च दक्षिणा
पुण्य व्रतात, पतीच दक्षिणा म्हणून ठरवला आहे.
पार्वत्युवाच बलवाँल्लौकिको वेदाल्लोकाचारं च कस्त्यजेत्
पार्वती म्हणाली, बलवान असूनही, वेदासाठी किंवा लोकरीतीसाठी, कोण लोकाचार सोडतो?
वेदे प्रकृतिपुंसोश्च गरीयान्पुरुषो ध्रुवम्
वेदात, मूळ पुरुष आणि स्त्री यांच्यात, पुरुषच नक्की श्रेष्ठ आहे.
बृहस्पतिरुवाच श्रीकृष्णश्च द्वयोः स्रष्टा समौ प्रकृतिपूरुषौ
बृहस्पती म्हणाले: श्रीकृष्ण हे दोघांचेही सर्जन करणारे आहेत; प्रकृती आणि पुरुष हे दोघे एकत्र आहेत.
पार्वत्युवाच पुमान्गरीयान्प्रकृतेस्तथैव न ततश्च सा
पार्वती म्हणाली: पुरुष हा प्रकृतीपेक्षा मोठा आहे, आणि ती त्याच्यापेक्षा मोठी नाही.
एतस्मिन्नन्तरे देवा मुनयस्तत्र संसदि
इतक्यात त्या सभेत देव आणि ऋषी उपस्थित होते.
पार्षदैस्संपरिवृतं युतं श्यामैश्चतुर्भुजैः अवरुह्य मुदा यानादाजगाम सभातलम्
सेवकांनी वेढलेले, काळ्या रंगाचे चार हात असलेले, आनंदाने आपल्या वाहनांतून उतरून ते सभागृहात आले.
तुष्टुवुस्तं सुरेन्द्रास्ते देवं वैकुण्ठवासिनम्
त्या देवाधिदेवांनी वैकुंठात वास करणाऱ्या त्या देवाची स्तुती केली.
लक्ष्मीसरस्वतीकान्तं शान्तं तं सुमनोहरम्
तो लक्ष्मी आणि सरस्वतीचा प्रिय, शांत आणि अतिशय मनोहारी आहे.
कोटिकन्दर्पलावण्यं कोटिचन्द्रसमप्रभम्
त्याच्याकडे कोटी कामदेवांसारखे सौंदर्य आणि कोटी चंद्रांसारखी प्रभा आहे.
सेव्यं ब्रह्मादिदेवैश्च सेवकैः सततं स्तुतम्
त्याची ब्रह्मा आणि इतर देव नेहमी सेवा करतात, आणि त्याचे सेवक नेहमी त्याची स्तुती करतात.
वासयामास तं ते च रत्नसिंहासने वरे
त्यांनी त्याला उत्तम रत्नांनी मढवलेल्या सिंहासनावर बसवले.
सम्पुटाञ्जलयः सर्वे पुलकाङ्गाश्रुलोचनाः
सर्वजण नम्रतेने हात जोडून, अंगावर रोमांच उभे राहून आणि डोळ्यांत अश्रू घेऊन उभे होते.
सस्मितस्तांश्च पप्रच्छ सर्वं मधुरया गिरा
तो हसत हसत सर्वांना मधुर वाणीत विचारू लागला.
श्रीनारायण उवाच सर्वे शक्त्या यया विश्वे शक्तिमन्तो हि जीविनः
श्रीनारायण म्हणाले: या शक्तीमुळे सर्व जगातील जीवांना सामर्थ्य मिळते.
ब्रह्मादितृणपर्य्यन्तं सर्वं प्राकृतिकं जगत्
ब्रह्मापासून गवताच्या पातीपर्यंत सर्व जग हे प्रकृतीचेच आहे.
आविर्भूता च सा मत्तः सृष्टौ देवी मदिच्छया
ती देवी माझ्या इच्छेने, सृष्टीसाठी माझ्यातून प्रकट झाली.
प्रकृतिः सृष्टिकर्त्री च सर्वेषां जननी परा
प्रकृती ही सर्वांची सृष्टी करणारी आणि सर्वांची श्रेष्ठ जननी आहे.
सुचिरं तपसा तप्तं शंभुना ध्यायता च माम्
शंभूने खूप काळ तप करून, माझे ध्यान केले.
व्रतं च लोकशिक्षार्थमस्या न स्वार्थमेव च
हे व्रत त्याने लोकांना शिकवण्यासाठी घेतले, स्वतःच्या फायद्यासाठी नव्हे.
मायया मोहिताः सर्वे किमस्या वास्तवं व्रतम्
सर्वजण मायेमुळे भ्रमित झाले आहेत; तिच्यासाठी खरे व्रत असूच शकत नाही.