तेजीयसां न दोषाय विद्यमाने युगे युगे ।। 1.10.
शक्तिशाली लोकांसाठी दोष नाही, तो दोष प्रत्येक युगात असला तरी.
शौनक उवाच अश्विनोर्वा महाभाग किं नाम कस्य वंशजौ
शौनक म्हणाले: हे महाभाग, अश्विनांची नावे काय आहेत आणि ते कोणाच्या वंशातील आहेत?
सोतिरुवाच तपश्चकार कृष्णस्य लक्षवर्षं हिमालिये
सूती म्हणाले: त्याने हिमालयात कृष्णासाठी लक्ष वर्ष तप केला.
महातपस्वी तेजस्वी प्रज्वलन्ब्रह्मतेजसा
तो महातपस्वी तेजस्वी होता, ब्रह्मतेजाने झळकत होता.
वरं स वव्रे निर्लिप्तमात्मानं प्रकृतेः परम्
त्याने वर मागितला की, मला कुठल्याही गोष्टीने लागण होऊ नये आणि माझं स्वरूप प्रकृतीच्या पलीकडे असावं.
बभूवाकाशवाणीति कुरु दारपरिग्रहम्
तो 'आकाशवाणी' म्हणून ओळखला जाऊ लागला; त्याने पत्नी स्वीकारावी असं सांगितलं.
पितॄणां मानसीं कन्यां ददौ तस्मै विधिः स्वयम्
ब्रह्मदेवाने स्वतः पितरांची मानसकन्या त्याला दिली.
यस्य स्मरणमात्रेण न भवेत्कुलिशाद्भयम्
जिचं फक्त स्मरण केल्यावरही वज्राचं भय राहत नाही, अशी ती होती.
कल्याणमित्रजननीं परित्यज्य महामुनिः
कल्याणमित्रा या जननीला सोडून, तो महर्षी—
स सोदरश्च वा पूज्यो भवेति च सुराधम
तो सख्खा भाऊ असो किंवा नसो, त्याचा सन्मान करावा, हे देवश्रेष्ठ.
इत्युक्त्वा सुतपा गेहं प्रतस्थे सूनुना सह 1.11.
असं सांगून सुतपा आपल्या मुलासोबत घरी निघाला.
पुत्राभ्यां व्याधियुक्ताभ्यां सूर्य्यस्त्रिजगतां पतिः
आपल्या आजारी दोन मुलांसह सूर्य, जो तिन्ही जगांचा स्वामी आहे,
सूर्य्य उवाच मम पुत्रापराधं च भारद्वाज मुनीश्वर
सूर्य म्हणाला — हे भारद्वाज मुनीश्रेष्ठा, माझ्या मुलांनी केलेल्या अपराधाबद्दल,
ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः सुराः सर्वे च सन्ततम्
ब्रह्मा, विष्णु, महेश आणि सर्व देवता नेहमीच,
ब्राह्मणावाहिता देवाः शश्वद्विश्वेषु पूजिताः
देवता ब्राह्मणांवर प्रेम करतात आणि सगळ्या जगात त्यांची पूजा केली जाते.
ब्राह्मणे परितुष्टे च तुष्टो नारायणः स्वयम्
ब्राह्मण संतुष्ट झाला की नारायण स्वतः प्रसन्न होतो.
नास्ति गङ्गासमं तीर्थं न च कृष्णात्परः सुरः
गंगेइतके पवित्र स्थान नाही आणि कृष्णाहून मोठा देव नाही.
न च सत्यात्परो धर्मो न साध्वी पार्वतीपरा
सत्याहून श्रेष्ठ धर्म नाही आणि पार्वतीसारखी सती स्त्री नाही.
न च व्याधिसमः शत्रुर्न च पूज्यो गुरोः परः
आजारीपणासारखा शत्रू नाही आणि गुरूपेक्षा पूज्य कोणी नाही.
एकादशीव्रतान्नान्यत्तपो नानशनात्परम्
एकादशीच्या व्रतासारखे तप नाही आणि त्या उपवासापेक्षा मोठा उपवास नाही.
सर्वाश्रमैः परो विप्रो नास्ति विप्रसमो गुरुः 1.11.
सर्व आश्रमांमध्ये ब्राह्मण श्रेष्ठ आहे; ब्राह्मणासारखा गुरु कोणी नाही.
सूर्य्यस्य वचनं श्रुत्वा भारद्वाजो ननाम तम्
सूर्याचे बोल ऐकून भारद्वाजांनी त्यांना वंदन केले.
पश्चाच्च तव पुत्रौ च यज्ञभाजौ भविष्यतः
नंतर तुझे दोन्ही मुले यज्ञाचे भागीदार होतील.
जगाम गङ्गां संत्रस्तो हरिसेवनतत्परः
तो चिंतेने गंगेच्या काठी गेला आणि हरिच्या सेवेत मन लावले.
बभूवतुस्तौ पूज्यौ च यज्ञभाजौ द्विजाशिषा विप्रपादप्रसादेन सर्वत्र विजयी भवेत्
त्या दोघांना द्विजांच्या आशीर्वादाने मान मिळाली आणि यज्ञाचे हक्क मिळाले; ब्राह्मणांच्या पायांच्या कृपेने सर्वत्र विजय मिळतो.
ब्राह्मणेभ्यो नम इति प्रातरुत्थाय यः पठेत्
जो सकाळी उठून 'ब्राह्मणांना नमस्कार' असे म्हणतो,
पृथिव्यां यानि तीर्थानि तानि तीर्थानि सागरे
पृथ्वीवरील सर्व तीर्थक्षेत्रे समुद्रातही आहेत.
विप्रपादोदकं पीत्वा यावत्तिष्ठति मेदिनी
ब्राह्मणांच्या पायांचे पाणी पिऊन, जोपर्यंत ही पृथ्वी आहे,
विप्रपादोदकं पुण्यं भक्तियुक्तश्च यः पिबेत्
जो भक्तिभावाने ब्राह्मणाच्या पायांचे पवित्र पाणी पितो,
महारोगी यदि पिबेद्विप्रपादोदकं द्विज
अगदी मोठ्या आजाराने त्रस्त असलेला जरी ब्राह्मणाच्या पायांचे पाणी प्यायला,