कामिनी मानसं काममप्रज्ञं स्वामिनं वदेत्
स्त्री आपल्या मनातील इच्छा, अज्ञान पतीला सांगते.
सुगोप्यं सर्वनारीणां लज्जाजननकारणम्
हे सर्व स्त्रियांनी फार गुप्त ठेवावे, कारण यामुळे लाज निर्माण होते.
सुखेषु मध्ये स्त्रीणां च विभवेषु सुरेश्वर
हे देवाधिदेव, सुख आणि संपत्तीमध्ये, स्त्रियांसाठी—
तद्भंगेन च यद्दुःखं तत्समं नास्ति च स्त्रियाः
त्याच्या तुटण्याचे दुःख, स्त्रीसाठी दुसऱ्या कोणत्याही दुःखासारखे नाही.
कृष्णपक्षे यथा चन्द्रः क्षीयमाणो दिने दिने
जसा कृष्णपक्षात चंद्र दिवसेंदिवस कमी होत जातो—
चिन्ताज्वरश्च सर्वेषामुपतापश्च वाससाम्
तसाच चिंता आणि दुःखाचा ताप सर्व स्त्रियांना सतावतो.
रतिभंगो दुःखमेकं द्वितीयं वीर्य्यपातनम्
आनंदात अडथळा येणं हे एक दुःख आहे, आणि वीर्य गळणं हे दुसरं दुःख आहे.
त्रैलोक्यकान्तं कान्तं त्वां लब्ध्वाऽपि न च मे सुतः
तीन लोकांची प्रिय असलेली तू मला मिळालीस, तरी माझा मुलगा नाही.
जन्मान्तरसुखं पुण्यं तपोदानसमुद्भवम्
मागच्या जन्मातलं सुख हे पुण्य, तप आणि दान यामुळे मिळतं.
सुपुत्रः स्वामिनोंऽशश्च स्वामितुल्यसुखप्रदः
सद्गुणी मुलगा हा मालकाचा अंश असतो आणि तो मालकासारखंच सुख देतो.
स्वामी स्वांशेन सुस्त्रीणां गर्भे जन्म लभेद्ध्रुवम्
मालक स्वतःच्या अंशाने चांगल्या स्त्रीच्या पोटी नक्की जन्म घेतो.
असाध्वी वैरितुल्या च शश्वत्सन्तापदायिनी
दुष्ट स्त्री ही शत्रूसारखीच असते आणि ती कायम मुलांना दुःख देते.
किमुपायं करिष्यामि वद योगीश्वरेश्वर
मी काय उपाय करू? योगीश्वरेश्वर, मला सांग.
इत्युक्त्वा पार्वती देवी नम्रवक्त्रा बभूव ह
असं म्हणून पार्वती देवी नम्र चेहऱ्याने उभी राहिली.
सत्पुत्रबीजं सुखदं तापनाशनकारणम्
सद्गुणी मुलाचं बीज सुख देणारं आणि दुःख नष्ट करणारं असतं.
श्रीमहादेव उवाच उपायतः कार्य्यसिद्धिर्भवत्येव जगत्त्रये
श्रीमहादेव म्हणाले — योग्य उपाय केल्यावर तीनही लोकांत कामाची सिद्धी नक्की होते.
सर्ववांछितसिद्धेस्तु बीजरूपं सुमङ्गलम्
सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या शुभ बीजाचं मूळ आहे.
हरेराराधनं कृत्वा व्रतं कुरु वरानने
हरीचं पूजन करून, सुंदर मुखवाली, तू व्रत धर.
महाकठोरबीजं च वाञ्छाकल्पतरुं परम्
अत्यंत कठीण बीज हेच खऱ्या अर्थाने इच्छा पूर्ण करणारं कल्पवृक्ष आहे.
नदीनां च यथा गंगा देवानां च हरिर्यथा
नद्यांमध्ये जशी गंगा श्रेष्ठ, देवांमध्ये जसा हरी श्रेष्ठ.
वर्णानां च यथा विप्रस्तीर्थानां पुष्करं यथा
वर्णांमध्ये जसा ब्राह्मण श्रेष्ठ, तीर्थांमध्ये जसं पुष्कर श्रेष्ठ.
यथा पुण्यप्रदानां च तिथिरेकादशी स्मृता मासानां मार्गशीर्षश्चाप्यृतूनां माधवो यथा
पुण्य देणाऱ्या तिथींमध्ये एकादशी श्रेष्ठ मानली जाते; महिन्यांमध्ये मार्गशीर्ष, ऋतूंमध्ये माधव ऋतु श्रेष्ठ.
संवत्सरो वत्सराणां युगानां च कृतं यथा साध्वी पत्नी यथाप्तानां विश्वस्तानां मनो यथा
वर्षांमध्ये संवत्सर श्रेष्ठ, युगांमध्ये कृतयुग श्रेष्ठ; नात्यात सद्गुणी पत्नी श्रेष्ठ, आणि विश्वासू लोकांमध्ये मन श्रेष्ठ.
यथा धनानां रत्नं च प्रियाणां च यथा पतिः
संपत्तीमध्ये रत्न श्रेष्ठ, आणि प्रिय व्यक्तींमध्ये पती श्रेष्ठ.
फलानां वै चूतफलं वर्षाणां भारतं तथा
फळांमध्ये आंबा श्रेष्ठ आहे; वर्षांमध्ये भारतवर्ष हेच श्रेष्ठ.
यथा काशी पुरीणां च सूर्य्यस्तेजस्विनां यथा
शहरांमध्ये काशी जशी श्रेष्ठ, तशी तेजस्वींत सूर्य श्रेष्ठ आहे.
शास्त्राणां च यथा वेदाः सिद्धानां कपिलो यथा
शास्त्रांमध्ये वेद जसे श्रेष्ठ, सिद्धांमध्ये कपिल श्रेष्ठ आहे.
यशोदानां यथा विद्या कविता च मनोहरा
यशोदांमध्ये विद्या जशी श्रेष्ठ, तशी मनोहारी कविता देखील श्रेष्ठ आहे.
विभवानां हरिकथा सुखानां हरिचिन्तनम्
संपत्तीमध्ये हरिकथा श्रेष्ठ, सुखांमध्ये हरिचिंतन श्रेष्ठ आहे.
पापानां च यथा मिथ्या पापिनां पुंश्चली यथा
पापांमध्ये खोटेपणा श्रेष्ठ, पापींत व्यभिचारिणी श्रेष्ठ आहे.