इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे दुर्गोपाख्याने प्रकृतिसुरथसंवादे ज्ञानकथनं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या द्वितीय प्रकृतिकांडातील नारद-नारायण संवादात, दुर्गा उपाख्यानातील प्रकृति-सुरथ संवादात 'ज्ञानकथन' नावाचा पंचषष्टितम अध्याय संपला.
नारद उवाच प्रकृतेः कवचं स्तोत्रं ब्रूहि मे मुनिसत्तम
नारद म्हणाले — हे श्रेष्ठ मुनी, मला प्रकृतीचे कवच आणि स्तोत्र सांग.
नारायण उवाच संपूज्य मधुमासे च संप्रीते रासमण्डले
नारायण म्हणाले — मधुमासात, रासमंडळात भक्तीभावाने पूजा करून,
तत्रैव काले सा दुर्गा ब्रह्मणा प्राणसङ्कटे
त्याच वेळी, ब्रह्मदेव प्राणसंकटात असताना,
पुरा त्रिपुरयुद्धे च महाघोरतरे मुने
आणि पूर्वी, त्रिपुराच्या अत्यंत भयंकर युद्धात,
शक्रेण सर्वदेवैश्च घोरे च प्राणसङ्कटे
इंद्र आणि सर्व देवता गंभीर प्राणसंकटात असताना,
संस्तुता पूजिता सा च कल्पे कल्पे परात्परा सुखदं मोक्षदं सारं भवसन्तारकारणम्
ती परात्पर देवी प्रत्येक युगात स्तुती व पूजा केली गेली; ती सुख आणि मुक्ती देणारी, सर्वश्रेष्ठ सार आणि संसारातून तारण्याचे कारण आहे.
श्रीकृष्ण उवाच त्वमेवाद्या सृष्टिविधौ स्वेच्छया त्रिगुणात्मिका
श्रीकृष्ण म्हणाले — सृष्टीच्या आरंभी, तुझ्या इच्छेने, तूच त्रिगुणात्मिका आहेस.
कार्य्यार्थे सगुणा त्वं च वस्तुतो निर्गुणा स्वयम्
कार्याच्या निमित्ताने तू गुणांनी युक्त आहेस, पण खऱ्या अर्थाने तू स्वतः निर्गुण आहेस.
तेजस्स्वरूपा परमा भक्तानुग्रविग्रहा
तू तेजस्वी स्वरूपाची, परात्पर आणि भक्तांवर कृपा करणारी आहेस.
सर्वबीजस्वरूपा च सर्वपूज्या निराश्रया 2.66.
तू सर्व बीजांची मूळ, सर्वांची वंदनीय आणि कोणत्याही आधाराशिवाय स्वतंत्र आहेस.
सर्वबुद्धिस्वरूपा च सर्वशक्तिस्वरूपिणी
तू सर्व बुद्धीचे स्वरूप आणि सर्व शक्तींची मूर्ती आहेस.
त्वं स्वाहा देवदाने च पितृदाने स्वधा स्वयम्
देवतांना अर्पण करताना तू 'स्वाहा' आहेस, आणि पितरांना अर्पण करताना तू 'स्वधा' आहेस.
निद्रा त्वं च दया त्वं च तृष्णा त्वं चात्मनः प्रिया
तू झोप आहेस, तू दया आहेस, तू तृष्णा आहेस आणि आत्म्याची प्रिय आहेस.
श्रद्धा पुष्टिश्च तन्द्रा च लज्जा शोभा दया तथा
तू श्रद्धा आहेस, पुष्टी आहेस, तंद्रा आहेस, लाज आहेस, शोभा आहेस आणि दयाही आहेस.
प्रीतिरूपा पुण्यवतां पापिनां कलहाङ्कुरा
तू पुण्यवानांमध्ये प्रीतीचे रूप आहेस आणि पाप्यांमध्ये कलहाचे मूळ आहेस.
देवेभ्यः स्वपदो दात्री धातुर्धात्री कृपामयी
तू देवांना स्वतःचे स्थान देणारी, तत्वांची धारक आणि करुणेने परिपूर्ण आहेस.
योगिनिद्रा योगरूपा योगदात्री च योगिनाम्
तू योगनिद्रा आहेस, योगस्वरूप आहेस आणि योग्यांना योग देणारी आहेस.
ब्रह्माणी माहेश्वरी च विष्णुमाया च वैष्णवी
तू ब्रह्माणी, माहेश्वरी, विष्णुमाया आणि वैष्णवी आहेस.
ग्रामे ग्रामे ग्रामदेवी गृहदेवी गृहे गृहे
प्रत्येक गावात तू ग्रामदेवी आहेस, आणि प्रत्येक घरात तू घरदेवी आहेस.
महायुद्धे महामारी दुष्टसंहाररूपिणी 2.66.
मोठ्या युद्धात आणि भयंकर साथीत, तू दुष्टांचा नाश करणारी रूप घेतेस.
वन्द्या पूज्या स्तुता त्वं च ब्रह्मादीनां च सर्वदा
ब्रह्मादिकांनी तुला नेहमी वंदन, पूजन आणि स्तुती केली जाते.
विद्या विद्यावतां त्वं च बुद्धिर्बुद्धिमतां सताम्
विद्वानांमध्ये तू विद्या आहेस, बुद्धिमान आणि सज्जनांमध्ये तू बुद्धी आहेस.
राज्ञां प्रतापरूपा च विशां वाणिज्यरूपिणी
राजांमध्ये तू पराक्रम आहेस, आणि लोकांमध्ये तू व्यापाराचे रूप आहेस.
तथाऽन्ते त्वं महामारी विश्वे विश्वैश्च पूजिते
शेवटी, तू मोठी साथ होतेस, आणि सर्व जग व सर्व जीव तुला पूजतात.
दुरत्यया मे माया त्वं यया संमोहितं जगत्
तू माझी अगम्य माया आहेस, जिच्यामुळे हे जग भ्रमित झाले आहे.
इत्यात्मना कृतं स्तोत्रं दुर्गाया दुर्गनाशनम्
अशा प्रकारे, मी स्वतः दुर्गेचे, संकटांचा नाश करणारे हे स्तोत्र रचले.
वन्ध्या च काकवन्ध्या च मृतवत्सा च दुर्भगा
ज्या स्त्रीला मूल होत नाही, जिची मुले मरतात किंवा जी दुर्दैवी आहे—
कारागारे महाघोरे यो बद्धो दृढबन्धने
किंवा जो एखाद्या कठीण कारागृहात घट्ट बांधलेला आहे—
यक्ष्मग्रस्तो गलत्कुष्ठी महाशूली महाज्वरी
ज्याला क्षयरोग, सडलेला कुष्ठरोग, तीव्र वेदना किंवा मोठा ताप आहे—