नारद उवाच राजा केन प्रकारेण सिषेवे प्रकृतिं पराम्
नारद म्हणाले: राजाने कोणत्या प्रकारे त्या श्रेष्ठ प्रकृतीची उपासना केली?
समाधिर्नाम वैश्यो वा निष्कामं निर्गुणं विभुम्
समाधी नावाचा वैश्य, कोणतीही इच्छा न ठेवता, निर्गुण परमेश्वराची भक्ती करत होता.
किं वा पूजाविधानं च ध्यानं वा मनुरेव च
त्याने पूजा कशी केली, ध्यान केले की मंत्राचा जप केला?
वैश्याय प्रकृतिस्तस्मै किं वा ज्ञानं ददौ परम्
त्या वैश्याला देवीने कोणते श्रेष्ठ ज्ञान दिले?
ज्ञानं संप्राप्य वैश्यश्च किं पदं प्राप दुर्लभम्
ज्ञान मिळवून त्या वैश्याने कोणते दुर्मिळ स्थान प्राप्त केले?
श्रीनारायण उवाच स्तोत्रं च कवचं देव्या ध्यानं चैव पुरस्क्रियाम्
श्रीनारायण म्हणाले: त्याने देवीचे स्तोत्र, कवच, ध्यान आणि ठरलेली पूजा केली.
स्नात्वा त्रिकालं वर्षं च ततः शुद्धो बभूव सः
त्याने वर्षभर दिवसातून तीन वेळा स्नान केले आणि मग तो शुद्ध झाला.
राज्ञे ददौ राज्यवरं मनुत्वं वाञ्छितं सुखम्
राजाला देवीने राज्याचा वर आणि त्याला हवे ते सुख दिले.
यद्दत्तं शूलिने पूर्वं कृष्णेन परमात्मना
पूर्वी कृष्णाने परमात्म्याने शिवाला जे दिले होते तेच.
रुरोद कृत्वा क्रोडे तमचेष्टं श्वासवर्जितम् 2.63.
त्याने त्याला मांडीवर घेऊन, श्वास नसलेल्या आणि हालचाल न करणाऱ्या अवस्थेत, रडू लागला.
चेतनां च ददौ तस्मै स्वयं चैतन्यरूपिणी
स्वतः चेतन्यस्वरूप असलेल्या तिने त्याला जाणीव दिली.
तमुवाच प्रसन्नाऽसौ कृपयाऽतिकृपामयी
ती अत्यंत दयाळू असून प्रसन्न मनाने त्याच्याशी बोलली.
श्रीप्रकृतिरुवाच ब्रह्मत्वममरत्वं वा ततो वाऽतिसुदुर्लभम्
श्रीप्रकृती म्हणाली — ब्रह्मपद किंवा अमरत्व, किंवा जे अत्यंत दुर्मिळ आहे—
इन्द्रत्वं वा मनुत्वं वा सर्वसिद्धत्वमेव च
इंद्रपद, मनुपद किंवा सर्व सिद्धी—
वैश्य उवाच ततोऽतिदुर्लभं किं वा न जाने तदभीप्सितम्
वैश्य म्हणाला — त्याहूनही दुर्मिळ काय आहे, हे मला माहीत नाही. मला काय मागावे तेच समजत नाही.
त्वय्येव शरणापन्नो देहि यद्वाञ्छितं तव
मी फक्त तुझ्या चरणी शरण आलो आहे; तू मला जे हवे आहे तेच दे.
प्रकृतिरुवाच यतो यास्यसि गोलोकं पदमेव सुदुर्लभम्
प्रकृती म्हणाली — म्हणूनच, तू त्या अत्यंत दुर्मिळ असलेल्या गोलोकात जाशील.
सर्वसारं च यज्ज्ञानं सुरर्षीणां सुदुर्लभम्
आणि देव-ऋषींनाही मिळवायला कठीण असलेले सर्व ज्ञानाचे सार तुला मिळेल.
स्मरणं वन्दनं ध्यानमर्चनं गुणकीर्त्तनम्
स्मरण, स्तुती, ध्यान, पूजन आणि गुणगान—
एतदेवं वैष्णवानां नवधा भक्तिलक्षणम् 2.63.
हे सर्व, अशा प्रकारे, वैष्णव भक्तीची नऊ लक्षणे आहेत.
आयुर्हरति लोकानां रविरेव हि सन्ततम्
सूर्य सतत सर्व लोकांचे आयुष्य कमी करत असतो.
भक्तास्तद्गतचित्ताश्च वैष्णवाश्चिरजीविनः
पण ज्यांचे मन त्याच्यात एकरूप झाले आहे, असे भक्त, वैष्णव, दीर्घायुषी असतात.
शिवः शेषश्च धर्मश्च ब्रह्मा विष्णुर्महान्विराट्
शिव, शेष, धर्म, ब्रह्मा, विष्णु, आणि महान विराट—
वोढुः पञ्चशिखो दक्षो नारदश्च सनातनः
वोड्हु, पंचशिख, दक्ष, नारद आणि सनातन—
मेधावी लोमशः शुक्रो वसिष्ठः क्रतुरेव च
विद्वान लोमश, शुक्र, वसिष्ठ आणि क्रतु—
मार्कण्डेयो बलिश्चैव प्रह्लादश्च गणेश्वरः
मार्कंडेय, बळी, प्रह्लाद आणि गणेश्वर—
अकूपार उलूकश्च नाडीजंघश्च वायुजः
अकूपार, उलूक, नाडीजंघ आणि वायूज—
नवधा भक्तियुक्ताश्च कृष्णस्य परमात्मनः
हे सर्व कृष्ण परमात्म्याच्या नऊ प्रकारच्या भक्तीने युक्त आहेत.
ये तद्भक्तास्ते तदंशा जीवन्मुक्ताश्च सन्ततम्
जे लोक त्याचे भक्त आहेत, ते त्याचेच अंश आहेत आणि ते नेहमीच या जगात असतानाही मुक्त असतात.
ऊर्ध्वं च सप्त स्वर्गाश्च सप्तद्वीपा वसुन्धरा 2.63.
वर सात स्वर्ग आहेत आणि पृथ्वीवर सात द्वीपांनी युक्त अशी भूमी आहे.