ब्राह्मणाय ददौ नित्यं रत्नकोटिं दिने दिने
त्याने दररोज ब्राह्मणाला एक कोटी रत्ने दिली.
कोपान्निराकृतस्तैश्च पुनरन्वेषितः शुचा
रागाने त्याच्याकडून त्याला दूर केले, आणि नंतर दुःखात त्याचा शोध घेतला.
पुत्राश्च पितृशोकेन गृहं त्यक्त्वा ययुर्वनम्
त्याचे पुत्र वडिलांच्या दुःखाने घर सोडून जंगलात गेले.
सुदुर्लभं हरेर्दास्यं वैश्यस्यास्य च वाञ्छितम्
या वैश्याला, हरिची सेवा — जी अत्यंत दुर्मिळ आहे — ती मिळवायची इच्छा होती.
श्रीमेधा उवाच निर्गुणस्य च कृष्णस्य त्रिगुणा विश्वमाज्ञया
श्रीमेधा म्हणाली: गुणांच्या पलीकडील असलेल्या कृष्णाच्या आज्ञेने हे त्रिगुणात्मक जग निर्माण झाले आहे.
कृपां करोति येषां सा धर्मिणां च कृपामयी
तो धर्मशील लोकांवर दया करतो आणि तीही दयाळू आहे.
येषां मायाविनां माया न करोति कृपां नृप 2.62.
राजा, ज्यांची माया फसवते, त्यांच्यावर माया दया करत नाही.
नश्वरेऽनित्यसंसारे भ्रामयेद्बर्बरा सदा
या नश्वर आणि क्षणभंगुर जगात ते नेहमीच गोंधळात भटकत राहतात.
देवमन्यं निषेवन्ते तन्मन्त्रं च जपंति च
ते इतर देवांची पूजा करतात आणि त्यांच्या मंत्रांचा जप करतात.
सप्तजन्मसु संसेव्य देवताश्च हरेः कलाः
सात जन्मांपर्यंत ते हरिच्या अंशरूप असलेल्या देवतांची सेवा करतात.
सप्तजन्मसु संसेव्य विष्णुमायां कृपामयीम्
सात जन्मांपर्यंत ते विष्णूच्या दयाळू मायेला सेवा करतात.
ज्ञानाधिष्ठातृदेवं च हरेस्संसेव्य शङ्करम्
ते ज्ञानाचे अधिष्ठान असलेल्या आणि हरिभक्त असलेल्या शंकराची सेवा करतात.
सेवन्ते सगुणं सत्त्वं विष्णुं विषयिणं तदा
त्या वेळी विषयांमध्ये आसक्त असलेले लोक सगुण, सात्त्विक विष्णूची पूजा करतात.
निषेव्य सगुणं विष्णुं सात्त्विका वैष्णवा नराः
सात्त्विक स्वभावाचे वैष्णव पुरुष सगुण विष्णूची सेवा करतात.
गृह्णन्ति सन्तस्तद्भक्ता मन्त्रं तस्य निरामयम्
सज्जन, जे त्याचे भक्त आहेत, त्याचा शुद्ध मंत्र स्वीकारतात.
असंख्यब्रह्मणां पातं ते च पश्यन्ति वैष्णवाः
वैष्णव लोक असंख्य ब्रह्म्यांचा पतन पाहतात.
कृष्णभक्तात्कृष्णमन्त्रं यो गृह्णाति नरोत्तमः 2.62.
जो श्रेष्ठ पुरुष कृष्णभक्ताकडून कृष्णमंत्र स्वीकारतो—
मातामहानां साहस्रमुद्धरेन्मातरं तथा
—तो आपल्या आईसह हजारो मातामहालाही तारतो.
भवार्णवे महाघोरे कर्णधारस्वरूपिणी
या भयानक संसारसागरात ती नौकेच्या सारथ्याचे रूप घेते.
स्वकर्मबन्धनं छेत्तुं वैष्णवानां च वैष्णवी
वैष्णवी, वैष्णवांच्या कर्मबंधनाचे छेद करते.
विवेचिका चावरणी शक्तेः शक्तिर्द्विधा नृप
राजा, शक्तीची दोन रूपे आहेत: विवेक करणारी आणि झाकणारी.
सत्यस्वरूपः श्रीकृष्णस्तस्मात्सर्वं च नश्वरम्
श्रीकृष्ण सत्यस्वरूप आहे; म्हणून बाकी सर्व नश्वर आहे.
नित्यरूपा ममेयं श्रीरिति चावरणी च धीः
ही लक्ष्मी माझीच आहे, तिचे रूप नेहमीचेच आहे आणि ती बुद्धीला झाकणारी शक्ती सुद्धा आहे.
अहं प्रचेतसः पुत्रः पौत्रश्च ब्रह्मणो नृप
राजा, मी प्रचेतसाचा मुलगा आहे आणि ब्रह्माचा नातू आहे.
गच्छ राजन्नदीतीरं भज दुर्गां सनातनीम्
राजा, तू नदीच्या काठावर जा आणि सनातन दुर्गेची भक्ती कर.
निष्कामाय च वैश्याय वैष्णवाय च वैष्णवी
निष्कामी वैश्य आणि विष्णूभक्तासाठी ती विष्णूला समर्पित असलेली देवी आहे.
इत्युक्त्वा च मुनिश्रेष्ठो ददौ ताभ्यां कृपानिधिः ।। 2.62.
असे सांगून त्या दयाळू श्रेष्ठ ऋषींनी दोघांनाही दिले.
वैश्यो मुक्तिं च संप्राप तां निषेव्य कृपामयीम्
त्या करुणामयी देवीची सेवा करून वैश्याने मुक्ती मिळवली.
इत्येवं कथितं सर्वं दुर्गोपाख्यानमुत्तमम्
अशा प्रकारे दुर्गेची ही सर्व उत्तम कथा सांगितली गेली.
इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृति खण्डे नारदनारायणसंवादे दुर्गोपाख्याने सुरथमेधस्संवादे सुरथवैश्ययोरभिलषितसिद्धिर्नाम द्विषष्टितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या दुसऱ्या प्रकृतीखंडातील नारद-नारायण संवादात, दुर्गा कथेमध्ये, सुरथ आणि वैश्य यांच्या अभिलषित सिद्धीचे हे बासष्टवे अध्याय समाप्त झाले.