तस्य पुत्रश्च सुरथश्चक्रवर्त्ती बृहच्छ्रवाः
त्याचा पुत्र सुरथ हा मोठ्या कीर्तीचा चक्रवर्ती राजा होता.
भेजे पुरा विष्णुमायां पुण्यक्षेत्रे च भारते
पूर्वी त्याने पुण्यभूमी भारतात विष्णुमायेचा आश्रय घेतला.
वैश्येन सार्धं स महाञ्ज्ञानिनां मुनिसत्तम
तो एक महान ज्ञानी वैश्यासोबत, हे श्रेष्ठ मुनी, होता.
तस्य पुत्रो महायोगी द्रुमिणो ज्ञानिनां वरः
त्याचा पुत्र डुमी हा मोठा योगी आणि ज्ञानी लोकांत श्रेष्ठ होता.
कृत्वा समाधिं संप्राप ज्ञानिनां वैष्णवाग्रणीः
त्याने समाधी लावून वैष्णव ज्ञानींमध्ये अग्रस्थान मिळवले.
स च कोटिसुवर्णं च नित्यं दत्त्वा जलं पपौ
तो रोज कोटी सोनं दान करून पाणी पित असे.
राजा लेभे मनुत्वं च राज्यं निष्कण्टकं मुने
राजाला मनु होण्याचा मान मिळाला आणि त्याचे राज्य सर्व अडथळ्यांपासून मुक्त झाले, हे मुनी.
नारद उवाच वैश्यो मुक्तिं मेधसश्च तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाले — वैश्य आणि मेधस यांची मुक्ती कशी झाली, ते मला सांग.
श्रीनारायण उवाच स्वायम्भुवमनोर्वंश्यः सत्यवादी जितेन्द्रियः
श्री नारायण म्हणाले — तो स्वायंभुव मनुच्या वंशातील, सत्य बोलणारा आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा होता.
अक्षौहिणीनां शतकं गृहीत्वा सैन्यमेव च
त्याने शंभर अक्षौहिणी सैन्य आणि आपली फौज गोळा केली.
युद्धं बभूव नियतं पूर्णमब्दं च नारद
नारद, एक अखंड युद्ध पूर्ण एक वर्ष चालू राहिले.
एकाकी सुरथो भीतो नन्दिना च बहिष्कृतः
सुरथ एकटा आणि घाबरलेला होता, आणि नंदिनने त्याला हाकलून दिले.
ददर्श तत्र वैश्यं च पुष्पभद्रानदीतटे
तेथे त्याने पुष्पभद्रा नदीच्या काठी त्या वैश्याला पाहिले.
वैश्येन सार्द्धं नृपतिरगच्छन्मेधसाश्रमम्
राजा आणि वैश्य मिळून मेधस ऋषींच्या आश्रमात गेले.
ददर्श तत्र नृपतिर्मुनिं तं तीव्रतेजसम्
तेथे राजाने तेजस्वी असा तो मुनी पाहिला.
राजा ननाम वैश्यश्च शिरसा मुनिपुङ्गवम्
राजा आणि वैश्य दोघांनीही त्या श्रेष्ठ मुनीला वंदन केले.
प्रश्नं चकार कुशलं जातिनाम पृथक्पृथक् 2.62.
त्यांनी आपापली जात आणि नाव वेगवेगळे सांगून शुभ प्रश्न विचारले.
सुरथ उवाच बहिर्भूतः स्वराज्याच्च नन्दिना बलिनाऽधुना
सुरथ म्हणाला — मी माझ्या स्वतःच्या राज्यातून बलवान नंदिनने बाहेर काढला आहे.
किमुपायं करिष्यामि कथं राज्यं भवेन्मम
मी कोणता उपाय करू? माझे राज्य मला पुन्हा कसे मिळेल?
अयं वैश्यः समाधिश्च स्वगृहाच्च बहिष्कृतः
हा वैश्य, समाधी, हाही आपल्या घरातून हाकलला गेला आहे.
ब्राह्मणाय ददौ नित्यं रत्नकोटिं दिने दिने
त्याने दररोज ब्राह्मणाला एक कोटी रत्ने दिली.
कोपान्निराकृतस्तैश्च पुनरन्वेषितः शुचा
रागाने त्याच्याकडून त्याला दूर केले, आणि नंतर दुःखात त्याचा शोध घेतला.
पुत्राश्च पितृशोकेन गृहं त्यक्त्वा ययुर्वनम्
त्याचे पुत्र वडिलांच्या दुःखाने घर सोडून जंगलात गेले.
सुदुर्लभं हरेर्दास्यं वैश्यस्यास्य च वाञ्छितम्
या वैश्याला, हरिची सेवा — जी अत्यंत दुर्मिळ आहे — ती मिळवायची इच्छा होती.
श्रीमेधा उवाच निर्गुणस्य च कृष्णस्य त्रिगुणा विश्वमाज्ञया
श्रीमेधा म्हणाली: गुणांच्या पलीकडील असलेल्या कृष्णाच्या आज्ञेने हे त्रिगुणात्मक जग निर्माण झाले आहे.
कृपां करोति येषां सा धर्मिणां च कृपामयी
तो धर्मशील लोकांवर दया करतो आणि तीही दयाळू आहे.
येषां मायाविनां माया न करोति कृपां नृप 2.62.
राजा, ज्यांची माया फसवते, त्यांच्यावर माया दया करत नाही.
नश्वरेऽनित्यसंसारे भ्रामयेद्बर्बरा सदा
या नश्वर आणि क्षणभंगुर जगात ते नेहमीच गोंधळात भटकत राहतात.
देवमन्यं निषेवन्ते तन्मन्त्रं च जपंति च
ते इतर देवांची पूजा करतात आणि त्यांच्या मंत्रांचा जप करतात.
सप्तजन्मसु संसेव्य देवताश्च हरेः कलाः
सात जन्मांपर्यंत ते हरिच्या अंशरूप असलेल्या देवतांची सेवा करतात.