नारद उवाच निपीतं च महाख्यानं त्वन्मुखेन्दुविनिसृतम्
नारद म्हणाले: तुझ्या चंद्रासारख्या मुखातून आलेली ही महान कथा मी ऐकली आहे.
अधुना श्रोतुमिच्छामि किमुवाच बृहस्पतिः
आता मला ऐकायचे आहे: बृहस्पतीने काय सांगितले?
जगत्कर्ता विधाता च किं वा तं प्रत्युवाच सः
त्याने जगाचा कर्ता आणि विधाता यांना काय उत्तर दिले?
नारायण उवाच प्रणम्य तस्थौ पुरतो लज्जावनतकन्धरः
नारायण म्हणाले: नमस्कार करून तो त्याच्या समोर लाजून मान झुकवून उभा राहिला.
दृष्ट्वा गुरुसुतं शम्भुरुदतिष्ठत्कुशासनात्
गुरुचा पुत्र दिसल्यावर शंभू कुशाच्या आसनावरून उठला.
स्वासने वासयित्वा वै पप्रच्छ कुशलं वचः
त्याला स्वतःच्या आसनावर बसवून, शंभूने त्याची कुशलता विचारली.
श्रीशङ्कर उवाच साश्रुनेत्रो लज्जितश्च भ्रातस्तत्कारणं वद
श्रीशंकर म्हणाले: डोळ्यात अश्रू आणि लाजलेला, बंधू, याचे कारण मला सांग.
किं वा तपस्या हीना ते सन्ध्या हीनाऽथवा मुने
तुझे तप कमी आहे का, किंवा संध्यावंदनाची उपासना कमी आहे का, हे सांग, मुनी.
किं वा गुरौ भक्तिहीनोऽभीष्टदेवेऽथवा गुरौ
किं तुझी गुरूवर श्रद्धा नाही, की तुझ्या आवडत्या देवतेवर, किंवा पुन्हा गुरूवरच नाही का?
किं वाऽतिथिस्ते विमुखः किं वा पोष्या बुभुक्षिताः 2.60.१
किंवा तुझा पाहुणा नाराज झाला आहे का, किंवा ज्यांना तू सांभाळतोस ते उपाशी आहेत का?
सुशासितो न शिष्यो वा किं भृत्याश्चोत्तरप्रदाः
शिष्याला नीट शिकवलं तरी तो ऐकत नाही का, किंवा तुझे नोकर सांगितलेली कामं करत नाहीत का?
गरिष्ठश्च वरिष्ठश्च शश्वत्सन्तुष्ट मानस
सर्वांत श्रेष्ठ आणि उत्तम लोक मनाने नेहमीच समाधानी असतात.
किं वा रुष्टोऽभीष्टदेवः किं वा रुष्टाश्च वाडवाः
किंवा तुझी आवडती देवता रागावली आहे का, किंवा तुझे घोडे चिडले आहेत का?
किं वा ते बन्धुविच्छेदो विग्रहो बलिना सह
किंवा तुझ्या नातेवाईकांपासून वेगळं व्हावं लागलं आहे का, किंवा एखाद्या बलाढ्य व्यक्तीसोबत भांडण झालं आहे का?
केन ते वा कृता निन्दा खलैर्वा पापिभिर्मुने
मुनिवर, तुला कुणी निंदावादी बोललं का—वाईट लोकांनी की पापी लोकांनी?
बन्धुस्त्यक्तस्त्वया किं वा वैराग्येण क्रुधाऽथवा
किंवा तू एखाद्या नातेवाईकाला वैराग्यामुळे किंवा रागाने सोडून दिलं आहेस का?
गुरुनिन्दा बन्धुनिन्दा खलवक्त्राच्छ्रुताऽथवा
किंवा एखाद्या वाईट माणसाच्या तोंडून गुरू किंवा नातेवाईकांची निंदा ऐकली आहेस का?
असद्वंशप्रजातानां खलानां निन्दनं तथा
वाईट कुळात जन्मलेल्या आणि दुष्ट लोकांची निंदा करणे देखील तसेच आहे.
परप्रशंसकाः सन्तः पुण्यवन्तो हि भारते
जे लोक इतरांची स्तुती करतात, ते भारतभूमीत पुण्यवान आणि सद्गुणी मानले जातात.
पुत्रे यशसि तोये च समृद्धे च पराक्रमे 2.60.
मुलांमध्ये, कीर्तीमध्ये, पाण्यात, समृद्धीत आणि पराक्रमात—
वचनेषु च बुद्धौ च स्वभावे च चरित्रतः
बोलण्यात, बुद्धीत, स्वभावात आणि वागण्यात—
यादृग्येषां च हदये तादृक्तेषां च मंगलम्
जसं त्यांचं मन आहे, तसंच त्यांचं भाग्य असतं.
इत्युक्त्वा च महादेवो विरराम स्वसंसदि
असं सांगून महादेव आपल्या सभेत शांत झाले.
बृहस्पतिरुवाच लोकाः कर्मवशान्नित्यं नानाजन्मसु यत्कृतम्
बृहस्पती म्हणाले: लोक कर्माच्या बंधनामुळे वेगवेगळ्या जन्मांत केलेल्या कृतींचे फळ सतत भोगतात.
स्वकर्मणां फलं भुङ्क्ते जन्तुर्जन्मनि जन्मनि
प्रत्येक जीव आपल्या कर्माचं फळ प्रत्येक जन्मात भोगतो.
केचिद्वदन्ति दैवेन स्वभावेनेति केचन
काही लोक म्हणतात ते दैवामुळे होतं, तर काहीजण म्हणतात ते आपल्या स्वभावामुळे होतं.
स्वयं च कर्मजनकः कर्म वै दैवकारणम्
कर्म हेच सर्व कृतींचं मूळ आहे; खरं तर, कर्म हेच दैवामुळे घडतं.
स्वकर्मणां च सर्वेषां जन्तूनां प्रतिजन्मनि
प्रत्येक जीवाच्या प्रत्येक जन्मात, त्याच्या स्वतःच्या कर्मांवरच त्याचं नशीब ठरतं.
स्वकर्मफलभोक्ता च जीवो हि सगुणः सदा 2.60.
जीव नेहमीच गुणांनी युक्त असतो आणि तो आपल्या कर्मांचं फळ भोगतो.
स एवात्मा सर्वसेव्यः सर्वेषां च फलप्रदः
तोच आत्मा सर्वांनी पूजावा आणि तोच सर्वांना फळ देणारा आहे.