निरन्तरं सर्वसाक्षी धर्मो वै सर्वकारणम्
धर्म हा नेहमी सर्वांचा साक्षीदार आहे आणि सर्व गोष्टींचं कारण आहे.
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च जितेन्द्रियः
बृहस्पती, उतथ्य आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला संवर्त — हे तिघे.
संवर्ताय कनिष्ठाय न च किञ्चिद्ददौ गुरुः
सर्वांत लहान संवर्ताला गुरूने काहीच दिलं नाही.
मध्यमस्योतथ्यकस्य सतीं भार्यां च गुर्विणीम्
मधल्या उतथ्याला त्याच्या गुरूची पत्नी सती गुर्वी दिली.
यो हरेद्भ्रातृजायां च कामी कामादकामुकीम् 2.59.
जो कोणी वासनेने आपल्या भावाची पत्नी, ती इच्छुक असो वा नसो, घेईल,
स याति कुम्भीपाकं च यावच्चन्द्रदिवाकरम्
तो चंद्रसूर्य असेपर्यंत कुंभिपाक नरकात जातो.
तस्मादुत्तीर्य्य पापी च विष्ठायां जायते कृमिः
तिथून सुटून, तो पापी विष्ठेत जन्म घेणारा किडा होतो.
ततो भवेन्महापापी वर्षकोटिसहस्रकम्
यानंतर तो कोटी वर्षे मोठा पापी म्हणून जन्म घेतो.
गृध्रः कोटिसहस्राणि शतजन्मानि कुक्कुरः
तो कोटी जन्म गिधाड होतो आणि शंभर जन्म कुत्रा होतो.
ददाति यो न दायं च बलिष्ठो दुर्बलाय च
जो बलवान असूनही दुर्बळाला वारसा देत नाही,
नाभुक्तं क्षीयते कर्म्म कल्पकोटिशतैरपि
अनुभवलेलं कर्म कितीही कल्प कोटी गेल्या तरी नष्ट होत नाही.
जगद्गुरोः शिवस्यापि गुरुपुत्रो बृहस्पतिः
जगाचा गुरू असलेल्या शिवाचा गुरू, बृहस्पती हा गुरुपुत्र आहे.
सर्वे समूहा देवानां सन्नद्धाश्च सवाहनाः
सर्व देवतांचे समूह, त्यांच्या वाहनांसह आणि शस्त्रांनी सज्ज होऊन, एकत्र जमले होते.
पश्चादहं च यास्यामि पुण्यं तन्नर्म्मदातटम्
नंतर मीही त्या पुण्य नर्मदेच्या काठी जाईन.
महेन्द्र उवाच मृत्युञ्जयस्य शम्भोश्च गुरुपुत्रो बृहस्पतिः ।। 2.59.
महेन्द्र म्हणाला : मृत्युञ्जय शंभूचा गुरुपुत्र म्हणजे बृहस्पती आहे.
अङ्गिरास्तव पुत्रश्च तत्पुत्रश्च बृहस्पतिः
अंगिरा हा तुझा पुत्र आहे, आणि त्याचा मुलगा म्हणजे बृहस्पती.
ब्रह्मोवाच इमां पुराप्रवृत्तिं च कथयामि निशामय
ब्रह्मा म्हणाला : ही प्राचीन कथा मी तुला सांगतो, नीट ऐक.
मृतवत्सा कर्म्मदोषाद्भार्य्या चाङ्गिरसः पुरा
पूर्वी, कर्मातील दोषामुळे अंगिराच्या पत्नीला मूल गमवावे लागले.
व्रतं पुंसवनं नाम वर्षमेकं चकार सा
तिने एक वर्ष 'पुंसवन' नावाचे व्रत केले.
तदाऽऽगत्य च गोलोकात्परमात्मा कृपामयः
तेव्हा करुणेने परिपूर्ण असा परात्पर आत्मा गोलोकातून आला.
सुव्रतां च सलक्ष्मीकां तामुवाच कृपानिधिः
त्या पुण्यवती आणि लक्ष्मीसमेत शोभणाऱ्या स्त्रीला त्या कृपावंताने संबोधले.
श्रीकृष्ण उवाच भुंक्ष्व मद्वरतः पुत्रि भविष्यति मदंशतः
श्रीकृष्ण म्हणाले : कन्ये, माझा वर स्वीकार; माझ्या अंशाने युक्त पुत्र तुझ्या पोटी जन्मेल.
पतिर्गुरुश्च देवानां महतां ज्ञानिनां वरः
तुझा पती देवांचा गुरु होईल, मोठ्या ज्ञानी आणि श्रेष्ठांमध्ये अग्रगण्य ठरेल.
मद्वरेण भवेद्यो हि स च मद्वरपुत्रकः
माझ्या वरामुळे तो जन्मेल आणि तो माझ्या वराने मिळालेला पुत्र असेल.
वरजो वीर्य्यजश्चैव क्षेत्रजः पालकस्तथा 2.59.
तो वराने जन्मलेला, तेजाने उत्पन्न झालेला, आणि क्षेत्रज पुत्र होऊन, रक्षण करणारा असेल.
इत्युक्त्वा राधिकानाथः स्वलोकं च जगाम सः मृत्युञ्जयं महाज्ञानं शिवाय प्रददौ पुरा
असे सांगून राधिकेचा स्वामी आपल्या लोकात गेला; पूर्वी त्याने मृत्युञ्जयाचे महान ज्ञान शंकराला दिले.
दिव्यं वर्षत्रिलक्षं च तपश्चक्रे हिमालये स्वशक्तिं विष्णुमायां च स्वांशं वै वाहनं वृषम्
त्याने हिमालयात तीन लाख वर्षे दिव्य तप केले, आपल्या शक्तीसह, विष्णुमाया, स्वतःचा अंश आणि वाहन वृषभासह.
स्वशूलं च स्वकवचं स्वमन्त्रं द्वादशाक्षरम् शिवलोके शिवा सा च विष्णुमाया शिवप्रिया
आपले शूल, कवच, द्वादशाक्षरी मंत्र—शिवलोकात ती देवी विष्णुमाया होती, शिवाची प्रिय होती.
शक्तिर्नारायणस्येयं साऽऽविर्भूता सनातनी
ही नारायणाची सनातन शक्ती प्रकट झाली.
जघान दैत्यनिकरं देवेभ्यः प्रददौ पदम्
तिने दैत्यांचा संहार केला आणि देवांना स्थान दिले.