नृपस्य वचनं श्रुत्वा जहास मुनिपुङ्गवः
राजाचे बोल ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी हसले.
अतिथिरुवाच कश्यपस्य सुताः सर्वे प्राप्ता देवत्वमीप्सितम्
अतिथी म्हणाले: कश्यप ऋषींची सर्व मुले इच्छित देवपदाला पोहोचली.
तेषु त्वष्टा महाज्ञानी चकार परमं तपः
त्यांच्यात तवष्टा नावाचा महाज्ञानी होता, त्याने कठोर तप केला.
सिषेवे ब्राह्मणार्थं च देवदेवं हरिं परम्
त्याने ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी देवाधिदेव हरिची भक्ती केली.
ततो बभूव तेजस्वी विश्वरूपस्तपोधनः
त्या तपामुळे तेजस्वी, तपश्चर्येने संपन्न असा विश्वरूप जन्मास आला.
मातामहेभ्यो दैत्येभ्यो दत्तवन्तं घृताहुतिम्
त्याने आपल्या मामा असलेल्या दैत्यांसाठी तुपाच्या आहुती दिल्या.
विश्वरूपस्य तनयो विरूपो मत्पिता नृप
राजा, विश्वरूपाचा मुलगा विरूप हा माझा वडील आहे.
महादेवो मम गुरुर्विद्याज्ञानमनुप्रदः
महादेव माझे गुरु आहेत, त्यांनी मला विद्या आणि ज्ञान दिले.
तच्चिन्तयामि पादाब्जं न मे वाञ्छा ऽस्ति सम्पदि 2.53.
मी त्यांच्या कमळासारख्या पायांचा ध्यान करतो; मला संपत्तीची इच्छा नाही.
तेन दत्तं न गृह्णामि विना तत्सेवनं शुभम्
त्यांच्या सेवेशिवाय त्यांनी दिलेले शुभ काहीही मी स्वीकारत नाही.
भक्तिव्यवहितं मिथ्याभ्रममेव तु नश्वरम्
भक्ती नसलेले सर्व काही खोटे भ्रम आहे आणि नाशवंत आहे.
न मन्ये जलरेखेति नृपत्वं केन गण्यते
राज्य मिळवणे हे माझ्यासाठी पाण्यावर काढलेल्या रेषेसारखेच आहे, त्याला मी काहीच महत्व देत नाही.
लालसां विष्णुभक्तिं ते संप्रापयितुमागतः
मी तुला विष्णूभक्तीची ओढ निर्माण करायला आलो आहे.
समुद्धृतश्च पतितो घोरे निम्ने भवार्णवे
जो भयानक संसारसागरात पडतो, त्याला वर काढले जाते.
ते पुनन्त्युरुकालेन कृष्णभक्ताश्च दर्शनात्
कृष्णभक्तांचे केवळ दर्शनदेखील काळानुसार इतरांना पवित्र करते.
पुत्रे न्यस्य प्रियां साध्वीं गच्छ वत्स वनं द्रुतम्
आपली प्रिय पत्नी मुलाकडे सोपव आणि लवकरच वनात जा, बाळा.
श्रीकृष्णं भज राधेशं परमात्मा नमीश्वरम्
श्रीकृष्ण, राधेचे स्वामी, परमतत्त्व आणि पूज्य ईश्वर यांची भक्ती कर.
दिक्पालाश्च दिगीशाश्च भ्रमन्त्येवास्य मायया ।। 2.53.
दिशांचे रक्षक आणि दिशांचे स्वामी हे सर्व त्यांच्या मायेमुळे फिरत राहतात.
निशापतिः शशी शश्वत्सस्यसुस्निग्धताकरः
रात्रीचा स्वामी चंद्र नेहमीच पिकांना कोमल पोषण देतो.
काले वर्षति शक्रश्च दहत्यग्निश्च कालतः
योग्य वेळी इंद्र पाऊस पाडतो आणि अग्नी काळानुसार जळतो.
कालः संहरते काले काले सृजति पाति च
काळ आपल्या वेळी सर्व काही संहारतो, योग्य वेळी निर्माण करतो आणि पालन करतो.
स्वदेशे पर्वताश्चैव स्वाः पातालाः स्वदेशतः
पर्वत त्यांच्या प्रदेशात राहतात, तसेच स्वर्ग आणि पाताळही त्यांच्या ठिकाणीच असतात.
शैलसागरसंयुक्ताः पातालाः सप्त चैव हि
सप्त पाताळे पर्वत आणि सागर यांच्याशी जोडलेली आहेत.
सन्त्येव प्रतिविध्यण्डे ब्रह्मविष्णुशिवादयः
प्रत्येक ब्रह्मांडात ब्रह्मा, विष्णू, शिव आणि इतरही असतात.
आपातालाद्ब्रह्मलोकपर्य्यन्तं डिम्बरूपकम्
पाताळापासून ब्रह्मलोकापर्यंत सर्व जग अंड्यासारख्या आकारात आहे.
नाभिपद्मे विराड्विष्णोः क्षुद्रस्य जलशायिनः
महाविष्णूंच्या नाभीतील कमळात, पाण्यावर झोपलेल्या त्या लहान विष्णूचा वास आहे.
एवं सोऽपि शयानस्स्याज्जलतल्पे सुविप्लुते
अशा प्रकारे तोही पाण्याच्या विशाल शय्येवर शांतपणे विसावलेला असतो.
कालभीतश्च कालेशं कृष्णमात्मानमीश्वरम् ।। । महाविष्णोर्लोमकूपसाधारः सोऽस्ति विस्तृते 2.53.
काळाची भीती वाटल्यामुळे तो काळाचा स्वामी असलेल्या, स्वतःच्या आत्म्याला म्हणजे कृष्णाला आठवतो. महाविष्णूंच्या रोमकूपातून तो सर्वत्र व्यापलेला आहे.
महाविष्णोर्गात्रलोम्नां ब्रह्माण्डानां च भूमिप
राजा, महाविष्णूंच्या देहातील केसांमधूनच ब्रह्मांडांची उत्पत्ती होते.
महाविष्णुः प्राकृतिकः सोऽपि डिम्बोद्भवः सदा
तो महाविष्णूही अंड्यातून जन्मलेला आणि प्रकृतीचा भाग आहे.