राशब्दोच्चारणाद्भक्तो राति मुक्तिं सुदुर्लभाम् ।। 2.48.
'रास' हे शब्द उच्चारल्याने भक्ताला ती अत्यंत दुर्मिळ मुक्ती प्राप्त होते.
कृष्णवामांशसम्भूता राधा रासेश्वरी पुरा
राधा, रासाची राणी, पूर्वी कृष्णाच्या डाव्या भागातून प्रकट झाली.
रा इत्यादानवचनो धा च निर्वाणवाचकः
'रा' हा दानाचा अक्षर आहे आणि 'धा' हा मोक्षाचा अर्थ दर्शवतो.
बभूव गोपीसंघश्च राधाया लोमकूपतः
राधेच्या अंगातील रोमकूपांमधून गोपिकांचा समूह उत्पन्न झाला.
राधावामांशभागेन महालक्ष्मीर्बभूव सा
राधेच्या डाव्या भागापासून महालक्ष्मी प्रकट झाली.
चतुर्भुजस्य सा पत्नी देवी वैकुण्ठवासिनी
ती चतुर्भुज परमेश्वराची पत्नी असून, वैकुंठात वास करणारी देवी आहे.
तदंशा मर्त्यलक्ष्मीश्च गृहिणां च गृहे गृहे
तिच्या अंशांनी प्रत्येक घरात गृहस्थांच्या स्त्रिया म्हणजे मर्त्य लक्ष्मी निर्माण झाल्या.
स्वयं राधा कृष्णपत्नी कृष्णवक्षःस्थलस्थिता
राधा स्वतः कृष्णाची पत्नी असून, कृष्णाच्या छातीवर वास करते.
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं सर्वं मिथ्यैव पार्वति
ब्रह्मापासून गवताच्या पातीपर्यंत सर्व काही खरेतर मिथ्या आहे, पार्वती.
परं प्रधानं परमं परमात्मानमीश्वरम्
परम तत्त्व, सर्वश्रेष्ठ, परमात्मा आणि ईश्वर—
स्वेच्छामयं नित्यरूपं भक्तानुग्रहविग्रहम् 2.48.
—स्वेच्छेने असलेला, नित्यरूप, भक्तांवर कृपा करणारा असा त्याचा स्वरूप आहे.
तस्य प्राणाधिका राधा बहुसौभाग्यसंयुता
राधा त्याला प्राणाहूनही प्रिय असून, ती असंख्य सौभाग्यांनी युक्त आहे.
मानिनीं राधिकां सन्तः सेवन्ते नित्यशस्सदा
सज्जन लोक नेहमीच, सदैव, मानिनी राधिकेची सेवा करतात.
स्वप्ने राधापदाम्भोजं नहि पश्यन्ति बल्लवाः
गोप लोकांना स्वप्नातही राधेचे कमलासारखे चरण दिसत नाहीत.
स च द्वादशगोपानां रायाणप्रवरः प्रिये
तो बारा प्रमुख गवळ्यांपैकी श्रेष्ठ राजा होता, प्रिये.
सुदामशापात्सा देवी गोलोकादागता महीम्
सुदाम्याच्या शापामुळे ती देवी गोलोकातून पृथ्वीवर आली.
पार्वत्युवाच कथं शशाप भृत्यो हि स्वाभीष्टां देवकामिनीम्
पार्वती म्हणाली: एका सेवकाने आपल्या इच्छेला समर्पित असलेल्या त्या देवीला कसा शाप दिला?
श्रीभगवानुवाच गोप्यं सर्वपुराणेषु शुभदं भक्तिमुक्तिदम्
श्रीभगवान म्हणाले: हे सर्व पुराणांमध्ये अत्यंत गुप्त आहे, शुभ देणारे आहे आणि भक्ती व मुक्ती मिळवून देणारे आहे.
एकदा राधिकेशश्च गोलोके रासमण्डले
एकदा राधिकेचा स्वामी गोलोकातील रासमंडळात होता.
गृहीत्वा विरजां गोपीं सुभाग्यां राधिकासमाम्
त्याने राधिकेसारखीच भाग्यवान विरजा नावाची गोपी आपल्या सोबत घेतली.
रत्नप्रदीपसंयुक्ते रत्ननिर्माणमण्डले
रत्नांनी बनवलेल्या आणि रत्नांच्या दिव्यांनी सजवलेल्या मंडपात,
कस्तूरीकुंकुमारक्ते सुचन्दनसुधूपिते
मुस्क आणि केशराने रंगवलेले, उत्तम चंदनाच्या सुवासाने भरलेले,
सुरताद्विरतिर्नास्ति दम्पती रतिपण्डितौ
त्या दोघांच्या प्रेमलीला अखंड चालू होत्या; दोघेही प्रेमक्रीडेत कुशल होते.
मन्वन्तराणां लक्षश्च कालः परिमितो गतः
अशा रीतीने लक्षावधी मन्वंतरांचा काळ संपला.
दूत्यश्चतस्रो ज्ञात्वाऽथ जगदुस्तां तु राधिकम्
तेव्हा चार दूतांनी हे समजून राधिकेला जाऊन सांगितले.
प्रबोधिता च सखिभिः कोपरक्तास्यलोचना 2.49.
सखीनी तिला जागे केले; तिचे ओठ आणि डोळे रागाने लाल झाले होते.
क्रीडापद्मं च सद्रत्नामूल्यदर्पणमुज्ज्वलम्
मोहक रत्नांनी सजवलेले आणि तेजस्वी आरशाने शोभलेले खेळाचे कमळ होते.
प्रक्षाल्य तोयाञ्जलिभिर्मुखरागमलक्तकम्
तिने पाण्याने हात धुऊन तोंडावरील रंग व लाक काढून टाकले.
शुक्लवस्त्रपरीधाना रूक्षा वेषादिवर्जिता
ती पांढऱ्या वस्त्रात, कठोर आणि कोणतीही सजावट न करता उभी होती.
आजुहाव सखीसंघं रोषविस्फुरिताधरा
रागाने थरथरणाऱ्या ओठांनी तिने आपल्या सख्यांना बोलावले.