न पुनर्भवनं तस्य ब्रह्मपुत्र भवे भवेत्
ब्रह्मदेवाच्या पुत्रा, ज्याचं असं होतं त्याला पुन्हा जन्म घ्यावा लागणार नाही.
इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे सुरभ्युपाख्याने तदुत्पत्ति तत्पूजादिकथनं नाम सप्तचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या दुसऱ्या प्रकृतिकांडातील नारद-नारायण संवादात सुरभीच्या उत्पत्तीची, तिच्या पूजेची आणि तिच्या कथनाची सत्तेचाळीसावी अध्याय इथे संपतो.
नारद उवाच नारायणांश भगवन्ब्रूहि नारायणीं कथाम्
नारद म्हणाले — नारायणांश असलेल्या प्रभो, मला नारायणीची कथा सांगावी.
श्रुतं सुरभ्युपाख्यानमतीव सुमनोहरम्
मी सुरभीची अतिशय मनमोहक कथा ऐकली आहे.
अधुना श्रोतुमिच्छामि राधिकाख्यानमुत्तमम्
आता मला राधिकेची श्रेष्ठ कथा ऐकायची आहे.
श्रीनारायण उवाच सिद्धेशं सिद्धिदं सर्वस्वरूपं शंकरं परम्
श्री नारायण म्हणाले — सिद्धीचे स्वामी, सर्व सिद्धी देणारे, सर्व रूपांचे मूळ असलेले, परम शंकर.
प्रफुल्लवदनं प्रीतं सस्मितं मुनिभिः स्तुतम्
त्यांचा चेहरा फुलल्यासारखा, प्रसन्न, हसतमुख, आणि ऋषींनी स्तुती केलेला होता.
रासोत्सवरसाख्यानं रासमण्डलवर्णनम्
रासोत्सवाची कथा आणि रासमंडळाचे वर्णन.
पप्रच्छ पार्वती स्फीता सस्मिता प्राणवल्लभम् ।। स्तवनं कुर्वती भीता प्राणेशेन प्रसादिता
पार्वती, हसतमुख आणि आनंदी, आपल्या प्रिय पतीला स्तुती करत, थोडीशी भीतीने, पण प्राणेश्वराने प्रसन्न झाल्याने, त्यांना विचारते.
प्रोवाच तं महादेवं महादेवी सुरेश्वरी
महादेवी, देवांची राणी, त्या महादेवाला म्हणाली.
श्रीपार्वत्युवाच पाञ्चरात्रादिकं नीतिशास्त्रयोगं च योगिनाम्
श्री पार्वती म्हणाली — पाञ्चरात्र आणि इतर शास्त्र, योग्यांसाठी योगशास्त्र,
सिद्धानां सिद्धिशास्त्रं च नानातन्त्रं मनोहरम् 2.48.
सिद्धांसाठी सिद्धीचे शास्त्र आणि अनेक मनाला भरणारी तंत्रे,
श्रुतौ श्रुतं प्रशस्तं च राधायाश्च समासतः
शास्त्रात मी राधेची स्तुत्य कथा थोडक्यात ऐकली आहे.
आगमाख्यानकाले च भवता स्वीकृतं पुरा
आणि आगमकथनाच्या वेळी, पूर्वी तू ती स्वीकारली होतीस.
तदुत्पतिं च तद्ध्यानं नाम्नो माहात्म्यमुत्तमम्
तिची उत्पत्ती, तिचे ध्यान आणि तिच्या नावाचे श्रेष्ठ माहात्म्य,
आराधनविधानं च पूजापद्धतिमीप्सिताम्
तिच्या आराधनेची पद्धत आणि इच्छित पूजा-विधी,
कथं न कथितं पूर्वमागमाख्यानकालतः
आगमकथनाच्या वेळी हे आधी का सांगितले नाही?
पञ्चवक्त्रश्च भगवाञ्छुष्ककण्ठोष्ठतालुकः
पंचमुख असलेले भगवान, ज्यांचा घसा, ओठ आणि तालु कोरडे झाले होते.
सस्मार कृष्णं ध्यानेनाभीष्टदेवं कृपानिधिम्
ती ध्यानात कृष्णाचं, आपल्या आवडत्या दैवताचं आणि करुणेचा सागर असलेल्या परमेश्वराचं स्मरण करू लागली.
निषिद्धोऽहं भगवता कृष्णेन परमात्मना
माझ्या परमात्मा कृष्णानं मला हे करण्यास मनाई केली आहे.
मदर्द्धांगस्वरूपा त्वं न मद्भिन्ना स्वरूपतः 2.48.
तू माझ्या अर्धांगाचा स्वरूप आहेस; खऱ्या अर्थानं तू माझ्यापासून वेगळी नाहीस.
मदिष्टदेवकान्ताया राधायाश्चरितं सति
माझ्या आवडत्या दैवताची प्रिय राधा, तिची कृत्यं खरीच आहेत.
जानामि तदहं दुर्गे सर्वं पूर्वापरं वरम्
हे दुर्गे, मला ते सर्व माहीत आहे—भूतकाळ आणि भविष्यकाळ—सर्व उत्तम गोष्टी.
न तत्सनत्कुमारश्च न च धर्मः सनातनः
ते ना सनत्कुमारांना माहीत आहे, ना सनातन धर्मालाही.
मत्तो बलवती त्वं च प्राणांस्त्यक्तुं समुद्यता
हे दुर्गे, तू माझ्यापेक्षा अधिक सामर्थ्यवान आहेस आणि आपले प्राण सोडायला तयार आहेस.
शृणु दुर्गे प्रवक्ष्यामि रहस्यं परमाद्भुतम्
ऐक, हे दुर्गे, मी तुला एक अद्भुत रहस्य सांगतो.
पुरा वृन्दावने रम्ये गोलोके रासमण्डले
पूर्वी सुंदर वृंदावनात, गोलोकात, रासमंडळात—
रत्नसिंहासने रम्ये तस्थौ तत्र जगत्पतिः
तेथे, रत्नांच्या सुंदर सिंहासनावर, जगाचा स्वामी विराजमान होता.
रिरंसोस्तस्य जगतां पत्युस्तन्मल्लिकावने
जगाचा स्वामी त्या मल्लिकेच्या वनात रमणासाठी गेला होता.
एतस्मिन्नन्तरे दुर्गे द्विधारूपो बभूव सः
त्या क्षणी, हे दुर्गे, त्याने दोन रूपे धारण केली.