राजा श्रुत्वा तत्प्रवृत्तिं गंगाद्वारं जगाम सः
राजाने ही बातमी ऐकून गंगाकाठी गेला.
सप्ताहे समतीते तु गच्छन्तं तक्षकं पथि
सात दिवस संपल्यावर तक्षक रस्त्याने जात होता.
तयोर्बभूव संवादः सुप्रीतिश्च परस्परम्
त्यांच्यात संवाद झाला आणि दोघेही एकमेकांशी अत्यंत प्रसन्न झाले.
राजा चकार यज्ञं च सर्पसत्राभिधं मुने 2.46.
राजाने 'सर्पसत्र' नावाचा यज्ञ केला, हे मुनी.
स तक्षकश्च भीतश्च महेन्द्रं शरणं ययौ
तक्षक घाबरून महेंद्राच्या आश्रयाला गेला.
अथ देवाश्च मुनयश्चाययुर्मनसान्तिकम् १
मग देव आणि मुनी मनसादेवतेच्या सान्निध्यात आले.
तत्र आस्तीक आगत्य मातुर्यज्ञमथाज्ञया
तेथे आस्तिक आपल्या आईच्या आज्ञेने यज्ञात आला.
ददौ वरं नृपश्रेष्ठः कृपया ब्राह्मणाज्ञया
राजांनी दयाळूपणाने आणि ब्राह्मणाच्या आज्ञेने त्याला वर दिला.
संपूज्य मनसादेवीं प्रययुः स्वालयं च ते
त्यांनी मनापासून देवीची पूजा करून आपापल्या घरी परतले.
नारद उवाच पूजाविधिक्रमं तस्याः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
नारद म्हणाले: तिच्या पूजेची योग्य पद्धत मला सविस्तर ऐकायची आहे.
नारायण उवाच रत्नसिंहासने देवीं वासयामास भक्तितः ।। 2.46.
नारायण म्हणाले: भक्तीभावाने त्याने देवीला रत्नांच्या सिंहासनावर बसवले.
स्वर्गगङ्गाजलेनैव रत्नकुम्भ स्थितेन च
स्वर्गातील गंगाजल रत्नांच्या कलशात ठेवून,
वाससी वासयामास वह्निशुद्धे मनोरमे
अग्निप्रसादित व मनाला आनंद देणारे वस्त्र देवीला अर्पण केले.
गणेशं च दिनेशं च वह्निं विष्णुं शिवं शिवाम्
त्याने गणेश, सूर्य, अग्नी, विष्णु, शिव आणि पार्वती यांची पूजा केली.
ॐ ह्रीं श्रीं मनसादेव्यै स्वाहेत्येवं च मन्त्रतः
त्याने 'ॐ ह्रीं श्रीं मनसादेव्यै स्वाहा' असा मंत्र उच्चारला.
उपचारान्षोडशकान्भक्तितो दुर्लभान्हरिः
हरिने भक्तीने सोळा दुर्मिळ उपचार अर्पण केले.
वाद्यं नानाप्रकारं च वादयामास तत्र वै
तेथे अनेक प्रकारची वाद्ये वाजवली गेली.
देवो विप्राज्ञया तत्र ब्रह्मविष्णुशिवाज्ञया
तेथे ब्राह्मणांच्या आज्ञेने आणि ब्रह्मा, विष्णु, शिव यांच्या आदेशाने देवाने कृती केली.
महेन्द्र उवाच परात्परां च परमां नहि स्तोतुं क्षमो ऽधुना
महेंद्र म्हणाला: मी या क्षणी त्या परात्पर परमेश्वरीचे स्तवन करू शकत नाही.
स्तोत्राणां लक्षणं वेदे स्वभावाख्यानतः परम्
स्तोत्रांचे गुण वेदात सांगितले आहेत आणि त्यांच्या स्वभावाच्या कथनामुळे ते श्रेष्ठ मानले जातात.
शुद्धसत्त्वस्वरूपा त्वं कोपहिंसाविवर्जिता त्वं मया पूजिता साध्वि जननी च यथाऽदितिः 2.46.
तू शुद्ध सत्त्वस्वरूप आहेस, राग आणि हिंसा तुझ्यात नाही. मी तुला भक्तीने पूजले आहे, तू आदितीसारखी जननी आहेस.
दयारूपा च भगिनी क्षमारूपा यथा प्रसूः
तू दयारूप आहेस, भगिनी, आणि क्षमाशील आईसारखी आहेस.
अहं करोमि त्वां पूज्यां मम प्रीतिश्च वर्द्धते
मी तुला पूज्य बनवतो आणि माझे प्रेम वाढते.
तथाऽपि तव पूजां वै वर्द्धयामि पुनः पुनः
तरीही मी तुझी पूजा पुन्हा पुन्हा वाढवत राहतो.
पञ्चम्यां मनसाख्यायां मासान्ते वा दिने दिने
मनसा नावाच्या पंचमीला, महिन्याच्या शेवटी किंवा रोजच्या दिवशी,
यशस्विनः कीर्त्तिमन्तो विद्यावन्तो गुणान्विताः
जे प्रसिद्ध, कीर्तीमान, विद्वान आणि गुणी आहेत,
लक्ष्मीहीना भविष्यन्ति तेषां नागभयं सदा
त्यांना लक्ष्मीपासून वंचित व्हावे लागेल; त्यांना सर्पभय नेहमीच राहील.
नारायणांशो भगवाञ्जरत्कारुर्मुनीश्वरः
नारायणाचा अंश असलेले पुण्यवान जरत्कारू ऋषी,
अस्माकं रक्षणायैव तेन त्वं मनसाभिधा
आपल्या रक्षणासाठी म्हणून, तुला मनात स्मरले जाते.
तेन त्वं मनसादेवी पूजिता वन्दिता भवे
म्हणूनच, देवी, तुला मनातच पूजले जाते आणि वंदन केले जाते.