क्षुधितानां यथाऽन्ने च कामुकानां यथा स्त्रियाम्
जसा भुकेल्याला अन्न हवे असते, आणि जसा वासनेने भरलेल्या पुरुषाला स्त्री हवी असते,
विदुषां च यथा शास्त्रे वणिज्ये वणिजां यथा
तसा विद्वानाला शास्त्र प्रिय असते, आणि व्यापाऱ्याला व्यापार आवडतो,
इत्युक्त्वा मनसा देवी पपात स्वामिनः पदे
असं म्हणून देवीने मनाने आपल्या पतीच्या पायांवर लोटांगण घातलं.
नेत्रोदकेन मनसां स्नापयामास तां मुनिः
मुनिने डोळ्यातील अश्रूंनी तिच्या मनाला स्नान घातलं.
तदा ज्ञानेन तौ द्वौ च विशोकौ च बभूवतुः
मग ज्ञानामुळे त्या दोघांनाही दु:ख उरलं नाही.
जगाम तपसे विप्रः स कान्तां सुप्रबोध्य च
मुनिने आपल्या प्रियतमेचं नीट जागरण करून, तप करण्यासाठी निघून गेला.
पार्वती बोधयामास मनसां शोककर्शिताम् 2.46.
पार्वतीने दु:खाने व्याकुळ झालेल्या मनाला जागं केलं.
सुप्रशस्ते दिने साध्वी सुषुवे मङ्गले क्षणे
शुभ दिवशी, मंगल क्षणी, त्या सतीने पुत्रास जन्म दिला.
गर्भस्थितो महाज्ञानं श्रुत्वा शङ्करवक्त्रतः
गर्भात असतानाच त्याने शंकराच्या तोंडून मोठं ज्ञान ऐकलं.
जातकं कारयामास वाचयामास मंगलम्
जन्माचे विधी केले गेले आणि मंगल गीते म्हटली गेली.
शम्भुश्च चतुरो वेदान्वेदांगानितरांस्तथा
शंभूनं त्याला चारही वेद आणि इतर वेदांग शिकवले.
भक्तिरस्ति स्वकान्ते चाभीष्टे देवे हरौ गुरौ
त्याला आपल्या प्रियतमेवर, इच्छित देव हरिवर आणि गुरुंवर भक्ती होती.
जगाम तपसे विष्णोः पुष्करं शङ्कराज्ञया
शंकराच्या आज्ञेने तो विष्णूसाठी पुष्कर येथे तप करायला गेला.
दिव्यं वर्षत्रिलक्षं च तपस्तप्त्वा तपोधनः
त्या तपस्व्याने तीन लाख वर्षे दिव्य तप केलं.
शंकरं च नमस्कृत्य पुरः कृत्वा च बालकम्
शंकराला नमस्कार करून, मुलाला पुढे ठेवून तो पुढे गेला.
तां सपुत्रां सुतां दृष्ट्वा मुदं प्राप प्रजापतिः 2.46.
आपल्या मुलीला आणि नातवाला पाहून प्रजापतीला मोठा आनंद झाला.
ब्राह्मणान्भोजयामास त्वसंख्याञ्छ्रेयसे शिशोः
मुलाच्या कल्याणासाठी त्याने असंख्य ब्राह्मणांना जेवू घातलं.
सा सपुत्रा च सुचिरं तस्थौ तातालये तदा
ती आपल्या मुलासह बराच काळ वडिलांच्या घरी राहिली.
अथाभिमन्युतनये ब्रह्मशापः परीक्षिते
मग अभिमन्यूच्या पुत्रावर ब्रह्मदेवाचा शाप आला.
सप्ताहे समतीते तु तक्षकस्त्वां च दंक्ष्यति
सात दिवस पूर्ण झाल्यावर तक्षक तुला दंश करील.
राजा श्रुत्वा तत्प्रवृत्तिं गंगाद्वारं जगाम सः
राजाने ही बातमी ऐकून गंगाकाठी गेला.
सप्ताहे समतीते तु गच्छन्तं तक्षकं पथि
सात दिवस संपल्यावर तक्षक रस्त्याने जात होता.
तयोर्बभूव संवादः सुप्रीतिश्च परस्परम्
त्यांच्यात संवाद झाला आणि दोघेही एकमेकांशी अत्यंत प्रसन्न झाले.
राजा चकार यज्ञं च सर्पसत्राभिधं मुने 2.46.
राजाने 'सर्पसत्र' नावाचा यज्ञ केला, हे मुनी.
स तक्षकश्च भीतश्च महेन्द्रं शरणं ययौ
तक्षक घाबरून महेंद्राच्या आश्रयाला गेला.
अथ देवाश्च मुनयश्चाययुर्मनसान्तिकम् १
मग देव आणि मुनी मनसादेवतेच्या सान्निध्यात आले.
तत्र आस्तीक आगत्य मातुर्यज्ञमथाज्ञया
तेथे आस्तिक आपल्या आईच्या आज्ञेने यज्ञात आला.
ददौ वरं नृपश्रेष्ठः कृपया ब्राह्मणाज्ञया
राजांनी दयाळूपणाने आणि ब्राह्मणाच्या आज्ञेने त्याला वर दिला.
संपूज्य मनसादेवीं प्रययुः स्वालयं च ते
त्यांनी मनापासून देवीची पूजा करून आपापल्या घरी परतले.
नारद उवाच पूजाविधिक्रमं तस्याः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
नारद म्हणाले: तिच्या पूजेची योग्य पद्धत मला सविस्तर ऐकायची आहे.