कुपितं च मुनिं दृष्ट्वा श्रीसूर्य्यं शप्तुमुद्यतम्
तो ऋषी रागावलेला आणि तेजस्वी सूर्याला शाप देण्यास सज्ज झालेला पाहून—
तत्रागत्य मुनिश्रेष्ठमवोचद्भास्करः स्वयम्
तेव्हा भास्कर स्वतः तिथे आला आणि त्या श्रेष्ठ ऋषीला म्हणाला.
श्रीसूर्य्य उवाच त्वां बोधयामास विप्र नाहमस्तं गतस्तदा
श्रीसूर्य म्हणाले: हे ब्राह्मण, त्या वेळी मी अस्तास गेलो नव्हतो; मी तुला जागरूक केले.
क्षमस्व भगवन्ब्रह्मन्मां शप्तुं नोचितं मुने
माझी क्षमा कर, भगवंत ब्राह्मण, मला शाप देणे योग्य नाही, हे ऋषी.
तेषां क्षणार्द्धं क्रोधश्च ततो भस्म भवेज्जगत्
त्यांच्या मनात जर अर्धा क्षण जरी राग आला, तर हे जग राख होईल.
ब्रह्मणो वंशसम्भूतः प्रज्वलन्ब्रह्मतेजसा
ब्रह्माच्या वंशातून जन्मलेला, ब्रह्मतेजाने उजळून निघालेला.
सूर्य्यस्य वचनं श्रुत्वा द्विजस्तुष्टो बभूव ह 2.46.
सूर्याचे शब्द ऐकून तो द्विज आनंदित झाला.
तत्याज मनसां विप्रः प्रतिज्ञापालनाय च
त्या विप्राने आपल्या मनाने सर्व सोडले आणि वचन पाळले.
सा सस्मार गुरुं शम्भुमिष्टदेवं हरिं विधिम्
तीने आपल्या गुरूला, शंभूला, प्रिय देव हरिला आणि ब्रह्माला आठवले.
तत्राजगाम भगवान्गोपीशः शम्भुरेव च
तेथे भगवंत, गोपींचे स्वामी आणि शंभू प्रकट झाले.
स च दृष्ट्वाऽभीष्टदेवं निगुणे प्रकृतेः परम्
त्याने आपल्या इच्छित देवतेला, गुणांपलीकडे आणि प्रकृतीच्या पलीकडे असलेल्या, पाहिले.
नमश्चकार शम्भुं च ब्रह्माणं कश्यपं तथा
त्याने शंभू, ब्रह्मा आणि कश्यप यांना वंदन केले.
ब्रह्मा तद्वचनं श्रुत्वा सहसा समयोचितम्
ते शब्द ऐकून ब्रह्माने लगेच त्या प्रसंगानुसार बोलले.
यदि त्यक्ता धर्मपत्नी धर्मिष्ठा मनसा सती
जर सोडलेली पत्नी मनाने शुद्ध आणि धर्मनिष्ठ असेल,
यतिर्वा ब्रह्मचारी वा भिक्षुर्वनचरोऽपि वा
किंवा कोणी यती, ब्रह्मचारी, भिक्षुक किंवा वनात राहणारा असेल,
अकृत्वा तु सुतोत्पत्तिं विरागी यस्त्यजेत्प्रियाम्
पण जर संतान न होऊ देता कोणी विरक्तीने आपल्या प्रिय व्यक्तीला सोडले,
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा जरत्कारुर्मुनीश्वरः 2.46.
ब्रह्माचे शब्द ऐकून महर्षी जरत्कारू,
तस्यै शुभाशिषं दत्त्वा ययुर्देवा मुदाऽन्विताः
देवतांनी तिला शुभाशीर्वाद दिले आणि आनंदाने निघून गेले.
मुनेः करस्पर्शमात्रात्सद्यो गर्भो बभूव ह
मुनिच्या हाताचा स्पर्श होताच तिला लगेच गर्भ राहिला.
जरत्कारुरुवाच जितेन्द्रियाणां प्रवरो धर्मिष्ठो वैष्णवाग्रणीः
जरत्कारू म्हणाले, "ज्यांनी इंद्रियांवर विजय मिळवला आहे, धर्मनिष्ठ आहेत आणि वैष्णवांमध्ये अग्रगण्य आहेत."
तेजस्वी च तपस्वी च यशस्वी च गुणान्वितः
"तेजस्वी, तपस्वी, कीर्तीमान आणि गुणांनी युक्त."
स च पुत्रो विष्णुभक्तो धार्मिकः कुलमुद्धरेत्
"तो पुत्र विष्णूभक्त, धर्मपरायण असेल आणि आपल्या कुलाचा उद्धार करील."
पतिव्रता सुशीला या सप्रिया प्रियवादिनी
जी आपल्या पतीची निष्ठेने सेवा करते, सद्गुणी आहे, प्रिय आहे आणि गोड बोलते,
हरिभक्तिप्रदो बन्धुस्तदिष्टं यत्सुखप्रदम्
जी हरिभक्ती देते, जी खरी मैत्रीण आहे आणि जिच्या सहवासाने आनंद मिळतो,
सा गर्भधारिणी या च गर्भवासविमोचिनी
ती जी गर्भधारणा करते आणि जी गर्भातील बाळाला जन्म देते,
गुरुश्च ज्ञानदाता च तज्ज्ञानं कृष्णभावनम्
गुरु म्हणजे जो ज्ञान देतो आणि ज्याचे ज्ञान म्हणजे कृष्णचिंतन असते,
आविर्भूतं तिरोभूतं किं वा ज्ञानं तदन्यतः 2.46.
ते ज्ञान कधी प्रकट होते, कधी अदृश्य होते किंवा वेगळ्या स्वरूपात असते, तरी ते इतर ज्ञानापेक्षा वेगळेच असते.
तत्त्वानां सारभूतं च हरेरन्यद्विडम्बनम्
तत्त्वांचा खरा सारांश असा की, हरिव्यतिरिक्त जे काही आहे ते फक्त अनुकरणच आहे.
ज्ञानात्प्रमुच्यते बन्धात्स रिपुर्यो हि बन्धदः
ज्ञानामुळे माणूस बंधनातून मुक्त होतो; जो बंधन देतो तोच खरा शत्रू आहे.
स रिपुः शिष्यघाती च यतो बन्धान्न मोचयेत्
तो शत्रू शिष्यांचा नाश करणारा आहे, कारण तो त्यांना बंधनातून सोडवत नाही.