देव्याश्च मंगलस्तोत्रं यः शृणोति समाहितः
जो कोणी एकाग्रतेने देवीचे हे मंगल स्तोत्र ऐकतो,
प्रथमे पूजिता देवी शम्भुना सर्वमंगला
सर्व मंगलांची देवी प्रथम शंभूनं पूजली.
तृतीये पूजिता भद्रा मंगलेन नृपेण च पञ्चमे मङ्गलाकांक्षैर्नरैर्मंगलचण्डिका
तिसऱ्या दिवशी भद्रा राजाने शुभेच्छेने पूजली; पाचव्या दिवशी मंगळाची इच्छा असलेल्या लोकांनी मंगळचंडिकेची पूजा केली.
पूजिता प्रतिविश्वेषु विश्वेशैः पूजिता सदा
ती सर्व लोकांमध्ये नेहमी विश्वाचे स्वामी असलेल्या देवांनी पूजली जाते.
देवादिभिश्च मुनिभिर्मनुभिर्मानवैर्मुने 2.44.
देव, ऋषी, पितर आणि माणसे — हे सर्वजण तिला पूजतात, हे मुनी.
तन्मंगलं भवेच्छश्वन्न भवेत्तदमंगलम्
जे काही शुभ आहे ते तिचेच असते; जे अशुभ आहे ते तिचे नाही.
इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे मङ्गलोपाख्याने तत्स्तोत्रादिकथनं नाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील द्वितीय प्रकृतिकांडात नारद-नारायण संवादातील मंगळोपाख्यानात त्या स्तोत्रादी कथनाचे चव्वेचाळीसावे अध्याय येथे संपले.
नारायण उवाच श्रूयतां मनसाख्यानं यच्छ्रुतं धर्मवक्त्रतः
नारायण म्हणाले — धर्माच्या वाणीने ऐकलेली मनसा हिची कथा आता ऐका.
कन्या भगवती सा च कश्यपस्य च मानसी
ती भगवती कन्या कश्यपाच्या मनातून उत्पन्न झाली.
मनसा ध्यायते या वा परमात्मानमीश्वरम्
ती आपल्या मनाने परमात्म्याचे, ईश्वराचे ध्यान करते.
आत्मारामा च सा देवी वैष्णवी सिद्धयोगिनी
ती देवी स्वतःमध्ये आनंद मानते, वैष्णवी आहे आणि सिद्ध योगिनी आहे.
जरत्कारुशरीरं च दृष्ट्वा यां क्षणमीश्वरः
जरत्कारूचे शरीर पाहून प्रभूने क्षणभर—
वाञ्छितं च ददौ तस्यै कृपया च कृपानिधिः
—करुणेने तिच्या इच्छेची पूर्तता केली, तो करुणेचा सागर आहे.
स्वर्गे च नागलोके च पृथिव्यां बह्मलोकतः
स्वर्गात, नागलोकात, पृथ्वीवर आणि ब्रह्मलोकात—
जगद्गौरीति विख्याता तेन सा पूजिता सती
—ती जगद्गौरी म्हणून प्रसिद्ध आहे आणि म्हणूनच सद्गुणी म्हणून पूजली जाते.
विष्णुभक्ताऽतीव रम्या वैष्णवी तेन नारद
ती विष्णूची भक्त आहे, अतिशय सुंदर आहे, म्हणून तिला वैष्णवी म्हणतात, हे नारद.
नागेश्वरीति विख्याता सा नागभगिनी तथा 2.45.१
ती नागांची बहीण म्हणून नागेश्वरी म्हणूनही ओळखली जाते.
महाज्ञानयुतां तां च प्रवदन्ति मनीषिणः
ज्ञानी लोक तिला मोठ्या ज्ञानाने युक्त असल्याचे सांगतात.
आस्तीकमाता विख्याता जरत्कारुरिति स्म सा
ती आस्तिकाची आई म्हणून प्रसिद्ध आहे आणि तिला जरत्कारू असेही म्हणतात.
योगिनो विश्वपूज्यस्य जरत्कारोः प्रिया ततः
योगीजन ज्या जरत्कारूचे सर्वत्र पूजन करतात, ती त्याची प्रिय आहे.
ॐ नमो मनसायै वैष्णवी नागभगिनी शैवी नागेश्वरी तथा
ॐ मनसा देवीस वंदन करतो, जी वैष्णवी आहे, नागांची बहीण आहे, शिवाची भक्त आहे आणि नागेश्वरी म्हणून ओळखली जाते.
जरत्कारुप्रियाऽऽस्तीकमाता विषहरीति च
ती जरत्कारूची प्रिय आहे, आस्तिकाची आई आहे आणि विष दूर करणारी म्हणून प्रसिद्ध आहे.
द्वादशैतानि नामानि पूजाकाले च यः पठेत्
जो कोणी पूजा करताना ही बारा नावे म्हणतो—
नागभीदे च शयने नागग्रस्ते च मन्दिरे
—सापांची भीती वाटत असताना, झोपताना, सापांनी त्रास दिला असता किंवा मंदिरात—
इदं स्तोत्रं पठित्वा तु मुच्यते नात्र संशयः
—हे स्तोत्र म्हणल्यावर तो मुक्त होतो; यात काहीच शंका नाही.
दशलक्षजपेनैव स्तोत्रसिद्धिर्भवेन्नृणाम् 2.45.
दहा लाख वेळा हे स्तोत्र जपल्याने भक्तांना सिद्धी मिळते.
नागौघं भूषणं कृत्वा स भवेन्नागवाहनः
जो नागांचा अलंकार करतो, तो नागावर बसणारा होतो.
इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे मनसोपाख्याने मनसास्तोत्रादिक थनं नाम पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या दुसऱ्या प्रकृतिकांडातील नारद-नारायण संवादातील मनसा उपाख्यानात 'मनसा स्तोत्र विभाग' नावाचा पंचेचाळीसावा अध्याय पूर्ण झाला.
नारायण उवाच ध्यानं च सामवेदोक्तं देवीपूजाविधानकम्
नारायण म्हणाले: सामवेदात सांगितलेले ध्यान आणि देवीच्या पूजेची पद्धत—
श्वेतचम्पकवर्णाभां रत्नभूषणभूषिताम्
—जीचे तेज पांढऱ्या चंपकासारखे आहे, जी रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली आहे—