सुखदं प्रीतिदं चैव फलदं सर्वकर्मणाम्
ती सुख, प्रीती आणि सर्व कर्मांचे फळ देते.
अंगहीनं च तत्कर्म न भवेद्भारते भुवि
या घटकाशिवाय कोणतेही कर्म भारतभूमीवर सिद्ध होत नाही.
भार्य्याहीनो लभेद्भार्य्यां सुशीलां सुन्दरीं पराम्
ज्याच्याकडे पत्नी नाही, त्याला सुसंस्कारी, सुंदर आणि उत्तम पत्नी मिळते.
पतिव्रतां सुव्रतां च शुद्धां च कुलजां वराम्
पतिव्रता, उत्तम व्रती, शुद्ध, कुलीन आणि श्रेष्ठ अशी पत्नी मिळते.
भूमिहीनो लभेद्भूमिं प्रजाहीनो लभेत्प्रजाः
ज्याच्याकडे जमीन नाही, त्याला जमीन मिळते; ज्याच्याकडे मूलबाळ नाही, त्याला संतती मिळते.
मासमेकमिदं श्रुत्वा मुच्यते नात्र संशयः
हे एक महिना ऐकल्यावर माणूस मुक्त होतो — याबद्दल काहीच शंका नाही.
नारद उवाच अन्यासां चरितं ब्रह्मन्वद वेदविदां वर
नारद म्हणाले — हे ब्रह्मन्, वेद जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, इतर देवींची कृत्ये मला सांग.
नारायण उवाच पूर्वोक्तानां च देवीनां त्वं कासां श्रोतुमिच्छसि
नारायण म्हणाले — आधी सांगितलेल्या देवींपैकी तुला कोणत्या देवींबद्दल ऐकायचे आहे?
नारद उवाच उत्पत्तिमासां चरितं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
नारद म्हणाले — मला त्यांच्या उत्पत्तीची आणि कृत्यांची खरी माहिती ऐकायची आहे.
नारायण उवाच बालकाधिष्ठातृदेवी विष्णुमाया च बालदा
नारायण म्हणाले — बालकांचे रक्षण करणारी, संतती देणारी विष्णुमाया ही देवी आहे.
मातृकासु च विख्याता देवसेनाभिधा च सा
मातृकांमध्ये ती प्रसिद्ध आहे आणि देवसेना असेही तिचे नाव आहे.
आयुःप्रदा च बालानां पात्री रक्षणकारिणी
ती मुलांना दीर्घायुष्य देते आणि त्यांचे रक्षण करणारी आहे.
तस्याः पूजाविधौ ब्रह्मन्नितिहासविधिं शृणु
हे ब्रह्मन्, तिच्या पूजेची प्राचीन पद्धत ऐक.
राजा प्रियव्रतश्चासीत्स्वायम्भुव मनोः सुतः
स्वायंभुव मनूंचा पुत्र प्रियव्रत नावाचा राजा होता.
ब्रह्माज्ञया च यत्नेन कृतदारो बभूव सः
ब्रह्माच्या आज्ञेने आणि प्रयत्नाने त्याने पत्नी मिळवली.
पुत्रेष्टियज्ञं तं चापि कारयामास कश्यपः 2.43.
कश्यपाने त्याच्यासाठी पुत्रेष्टि यज्ञ केला.
भुक्त्वा चरुं च तस्याश्च सद्यो गर्भो बभूव ह
तिने ते हविर्दान खाल्ल्यावर तिला लगेच गर्भ राहिला.
ततः सुषाव सा ब्रह्मन्कुमारं कनकप्रभम्
मग, हे ब्रह्मन्, तिने सोन्यासारखा तेजस्वी मुलगा जन्माला घातला.
तं दृष्ट्वा रुरुदुः सर्वा नार्य्यो वै बान्धवस्त्रियः
तो मुलगा पाहून सर्व स्त्रिया आणि नातेवाईक रडू लागल्या.
श्मशानं च ययौ राजा गृहीत्वा बालकं मुने
राजा त्या मुलाला घेऊन, हे मुनी, स्मशानात गेला.
नोत्सृज्य बालकं राजा प्राणांस्त्यक्तुं समुद्यतः
राजाने तो मुलगा न सोडता स्वतःचे प्राण सोडायचे ठरवले.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र विमानं च ददर्श ह
तेव्हाच तिथे त्याने एक दिव्य विमान पाहिले.
तेजसा ज्वलितं शश्वच्छोभितं क्षौमवाससा
ती तेजाने झळाळणारी, नेहमीच उजळलेली, सुंदर कापडाचे वस्त्र परिधान केलेली होती.
ददर्श तत्र देवीं च कमनीयां मनोहराम्
तेथे त्याने ती देवी पाहिली, अतिशय सुंदर आणि मन मोहून टाकणारी.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां रत्नभूषणभूषिताम्
तिच्या चेहऱ्यावर हलकंसं हास्य आणि प्रसन्नता होती, ती रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली होती.
दृष्ट्वा तां पुरतो राजा तुष्टाव परमादरात् 2.43.
ती समोर दिसताच राजाने अत्यंत आदराने तिची स्तुती केली.
पप्रच्छ राजा तां दृष्ट्वा ग्रीष्मसूर्य्यसमप्रभाम्
राजाने, जी उन्हाळ्यातील सूर्यासारखी तेजस्वी होती, तिला पाहून विचारले.
प्रियव्रत उवाच कस्य कन्या वरारोहे धन्या मान्या च योषिताम्
प्रियव्रत म्हणाला: हे सुंदर अंग असलेल्या देवी, स्त्रियांमध्ये सर्वात भाग्यवती आणि मान्य, तू कोणाची कन्या आहेस?
नृपेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा जगन्मङ्गलदायिनी
राजाचे शब्द ऐकून, जगाला मंगल देणारी ती देवी
देवानां दैत्यभीतानां पुरा सेना बभूव सा
पूर्वी, जेव्हा देवांना दैत्यांची भीती वाटत होती, तेव्हा ती देवांची सेना होती.