राजसूये वाजपेये गोमेधे नरमेधके
राजसूय, वाजपेय, गोमेध आणि नरमेध या यज्ञांत,
धनदे भूमिदे फल्गौ पुत्रेष्टौ गजमेधके
धनदान, भूमिदान, फाल्गुन, पुत्रप्राप्तीची इच्छा आणि गजमेध यज्ञात,
शिवयजे रुद्रयज्ञे शक्रयज्ञे च बन्धके
शिवपूजा, रुद्रयज्ञ, इंद्रयज्ञ आणि बंधन यात,
शुचियागे धर्मयागे रेचने पापमोचने
शुद्ध यज्ञ, धर्मयज्ञ, शुद्धीकरण आणि पापमुक्ती यात,
एतेषां च समारम्भे इदं स्तोत्रं च यः पठेत्
या सर्वांच्या आरंभी जो कोणी हे स्तोत्र म्हणतो,
इदं स्तोत्रं च कथितं ध्यानं पूजाविधानकम्
हे स्तोत्र, ध्यान आणि पूजा करण्याची पद्धत सांगितली आहे.
लक्ष्मीदक्षांशसम्भूतां दक्षिणां कमलाकलाम् 2.42.
लक्ष्मीच्या अंशातून उत्पन्न झालेल्या, कमळासारख्या तेजस्विनी दक्षिणेची मी पूजा करतो.
विष्णोःशक्तिस्वरूपां च सुशीलां शुभदां भजे
मी त्या विष्णूशक्तिस्वरूप, सुसंस्कारी आणि शुभ देणाऱ्या देवीची भक्ती करतो.
दत्त्वा पाद्यादिकं देव्यै वेदोक्तेन च नारद
नारद, वेदांप्रमाणे देवीला पाद्य वगैरे अर्पण करून,
पूजयेद्विधिवद्भक्त्या दक्षिणां सर्वपूजिताम्
सर्वांनी पूजित असलेल्या दक्षिणेची योग्य रीतीने आणि भक्तीने पूजा करावी.
सुखदं प्रीतिदं चैव फलदं सर्वकर्मणाम्
ती सुख, प्रीती आणि सर्व कर्मांचे फळ देते.
अंगहीनं च तत्कर्म न भवेद्भारते भुवि
या घटकाशिवाय कोणतेही कर्म भारतभूमीवर सिद्ध होत नाही.
भार्य्याहीनो लभेद्भार्य्यां सुशीलां सुन्दरीं पराम्
ज्याच्याकडे पत्नी नाही, त्याला सुसंस्कारी, सुंदर आणि उत्तम पत्नी मिळते.
पतिव्रतां सुव्रतां च शुद्धां च कुलजां वराम्
पतिव्रता, उत्तम व्रती, शुद्ध, कुलीन आणि श्रेष्ठ अशी पत्नी मिळते.
भूमिहीनो लभेद्भूमिं प्रजाहीनो लभेत्प्रजाः
ज्याच्याकडे जमीन नाही, त्याला जमीन मिळते; ज्याच्याकडे मूलबाळ नाही, त्याला संतती मिळते.
मासमेकमिदं श्रुत्वा मुच्यते नात्र संशयः
हे एक महिना ऐकल्यावर माणूस मुक्त होतो — याबद्दल काहीच शंका नाही.
नारद उवाच अन्यासां चरितं ब्रह्मन्वद वेदविदां वर
नारद म्हणाले — हे ब्रह्मन्, वेद जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, इतर देवींची कृत्ये मला सांग.
नारायण उवाच पूर्वोक्तानां च देवीनां त्वं कासां श्रोतुमिच्छसि
नारायण म्हणाले — आधी सांगितलेल्या देवींपैकी तुला कोणत्या देवींबद्दल ऐकायचे आहे?
नारद उवाच उत्पत्तिमासां चरितं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
नारद म्हणाले — मला त्यांच्या उत्पत्तीची आणि कृत्यांची खरी माहिती ऐकायची आहे.
नारायण उवाच बालकाधिष्ठातृदेवी विष्णुमाया च बालदा
नारायण म्हणाले — बालकांचे रक्षण करणारी, संतती देणारी विष्णुमाया ही देवी आहे.
मातृकासु च विख्याता देवसेनाभिधा च सा
मातृकांमध्ये ती प्रसिद्ध आहे आणि देवसेना असेही तिचे नाव आहे.
आयुःप्रदा च बालानां पात्री रक्षणकारिणी
ती मुलांना दीर्घायुष्य देते आणि त्यांचे रक्षण करणारी आहे.
तस्याः पूजाविधौ ब्रह्मन्नितिहासविधिं शृणु
हे ब्रह्मन्, तिच्या पूजेची प्राचीन पद्धत ऐक.
राजा प्रियव्रतश्चासीत्स्वायम्भुव मनोः सुतः
स्वायंभुव मनूंचा पुत्र प्रियव्रत नावाचा राजा होता.
ब्रह्माज्ञया च यत्नेन कृतदारो बभूव सः
ब्रह्माच्या आज्ञेने आणि प्रयत्नाने त्याने पत्नी मिळवली.
पुत्रेष्टियज्ञं तं चापि कारयामास कश्यपः 2.43.
कश्यपाने त्याच्यासाठी पुत्रेष्टि यज्ञ केला.
भुक्त्वा चरुं च तस्याश्च सद्यो गर्भो बभूव ह
तिने ते हविर्दान खाल्ल्यावर तिला लगेच गर्भ राहिला.
ततः सुषाव सा ब्रह्मन्कुमारं कनकप्रभम्
मग, हे ब्रह्मन्, तिने सोन्यासारखा तेजस्वी मुलगा जन्माला घातला.
तं दृष्ट्वा रुरुदुः सर्वा नार्य्यो वै बान्धवस्त्रियः
तो मुलगा पाहून सर्व स्त्रिया आणि नातेवाईक रडू लागल्या.
श्मशानं च ययौ राजा गृहीत्वा बालकं मुने
राजा त्या मुलाला घेऊन, हे मुनी, स्मशानात गेला.