कस्तूरीबिन्दुभिः सार्द्धं चन्दनैश्च सुगन्धिभिः
कस्तुरीचे थेंब आणि सुगंधी चंदन यांच्यासह,
सुप्रशस्तनितम्बाढ्यां बृहच्छ्रोणिपयोधराम्
सुंदर कंबर, भरघोस नितंब आणि उन्नत वक्ष असलेली,
तां दृष्ट्वा रमणीयां च यज्ञो मूर्च्छामवाप ह
ती रमणीय स्त्री पाहून यज्ञाने भान हरपले.
दिव्यं वर्षशतं चैव तां गृहीत्वाऽथ निर्जने
दिव्य शंभर वर्षे तिला एकांतात घेऊन,
गर्भं दधार सा देवी दिव्यं द्वादशवत्सरम्
त्या देवीने बारा वर्षे दिव्य गर्भ धारण केला.
कर्मणां फलदाता च दक्षिणा कर्मणां सताम्
कर्माचे फळ देणारा आणि सत्कर्माचे बक्षीस देणारा,
यज्ञो दक्षिणया सार्द्धं पुत्रेण च फलेन च 2.42.
यज्ञ, दक्षिणा, पुत्र आणि फळ यांच्यासह,
यज्ञश्च दक्षिणां प्राप्य पुत्रं च फलदायकम्
यज्ञाने दक्षिणा आणि फळ देणारा पुत्र मिळवला,
तदा देवादयस्तुष्टाः परिपूर्णमनोरथाः
तेव्हा देवतांसह सर्वांचे मनोरथ पूर्ण झाले आणि ते आनंदी झाले.
कृत्वा कर्म च कर्ता तु तूर्णं दद्याच्च दक्षिणाम्
कर्म केल्यावर कर्त्याने लवकरच दक्षिणा द्यावी.
कर्ता कर्मणि पूर्णेऽपि तत्क्षणाद्यदि दक्षिणाम्
कर्म पूर्ण झाल्यावर त्याच क्षणी दक्षिणा दिल्यास,
मुहूर्त्ते समतीते च द्विगुणा सा भवेद्ध्रुवम्
एक क्षण जरी गेला तरी दक्षिणा नक्कीच दुप्पट होते.
एकरात्रे व्यतीते तु भवेद्रसगुणा च सा
एक रात्र गेल्यास ती दक्षिणा दहा पट होते.
मासे लक्षगुणा प्रोक्ता ब्राह्मणानां च वर्द्धते
मास गेला तर ती लक्ष पट होते, आणि ब्राह्मणांसाठी ती वाढते.
कर्म्म तद्यजमानानां सर्वं वै निष्फलं भवेत्
मग यजमानांचे सर्व कर्म निष्फळ होते.
दरिद्रो व्याधियुक्तश्च तेन पापेन पातकी
त्या पापामुळे तो मनुष्य गरीब, आजारी आणि पापी होतो.
पितरो नैव गृह्णन्ति तद्दत्तं श्राद्धतर्पणम् 2.42.
पितर त्याच्याकडून दिलेली श्राद्धाची तर्पण अर्पण स्वीकारत नाहीत.
दाता ददाति नो दानं ग्रहीता तन्न याचते
दाता दान देत नाही आणि घेणारा ते मागत नाही.
नार्पयेद्यजमानश्चेद्याचितारं च दक्षिणाम्
जर यजमानाने मागितलेली दक्षिणा मागणाऱ्याला दिली नाही,
वर्षलक्षं वसेत्तत्र यमदूतेन ताडितः
तर तो यमाच्या दूतांनी मार खात शंभर हजार वर्षे तिथे राहतो.
पातयेत्पुरुषान्सप्त पूर्वान्वै पूर्वजन्मनः
तो आपल्या मागील जन्मांतील सात पिढ्यांना अधःपात करतो.
नारद उवाच पूजाविधिं दक्षिणायाः पुरा यज्ञकृतं वद
नारद म्हणाले, पूर्वी यज्ञात जी दक्षिणा दिली जायची, तिची पूजा कशी करावी ते मला सांग.
नारायण उवाच सदक्षिणे कर्मणि च फलमेव प्रवर्त्तते
नारायण म्हणाले, योग्य दक्षिणा दिली तरच कर्माचे फळ मिळते.
या या कर्मणि सामग्री बलिर्भुङ्क्ते च तां मुने
हे मुनी, जे जे साहित्य कर्मात वापरतात आणि जे जे नैवेद्य घेतात,
अश्रोत्रियं श्राद्धवस्तु चाश्राद्धं दानमेव च
श्राद्धाचे वस्तू वेद न शिकलेल्या माणसाला दिल्या, किंवा दान योग्य प्रकारे दिले नाही,
ऋत्विजा न कृतं यज्ञमशुचेः पूजनं च यत्
ऋत्विजांनी यज्ञ केला नाही, किंवा अपवित्र माणसाने पूजा केली,
दक्षिणायाश्च यद्ध्यानं स्तोत्रं पूजाविधिक्रमम् 2.42.
दक्षिणेसाठी जे ध्यान, स्तोत्र किंवा पूजेची पद्धत केली जाते,
पुरा संप्राप्य तां यज्ञः कर्मदक्षां च दक्षिणाम्
पूर्वी अशी दक्षिणा मिळाल्यावर यज्ञ आणि कर्म दोन्ही यशस्वी होत.
यज्ञ उवाच राधासमा तत्सखी च श्रीकृष्णप्रेयसी प्रिये
यज्ञ म्हणाला, राधेसमान तिची सखी आहे, ती श्रीकृष्णाची प्रिय आहे, हे प्रिये.
कार्त्तिकीपूर्णिमायां तु रासे राधामहोत्सवे
कार्तिक पौर्णिमेला, रासातील राधा-महोत्सवात,