त्रिलक्षकोटयो गोपाः सुदामादय एव च
तीन लाख गोप आणि सुदामा वगैरे इतरही,
पलायन्तं च कान्तं वै विज्ञाय परमेश्वरी
आपला प्रियकर पळून जात आहे हे ओळखून, ती परमेश्वरी,
अद्यप्रभृति गोलोकं सा चेदायाति गोपिका
आजपासून, जर कोणतीही गोपी गोलोकात येईल,
इत्येवमुक्त्वा तत्रैव देवदेवीश्वरी रुषा
असे म्हणून, तिथेच, देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या देवीने रागाने,
नालोक्य पुरतः कृष्णं राधा विरहकातरा
समोर कृष्ण दिसत नाही म्हणून, विरहाने व्याकुळ झालेली राधा,
हे कृष्ण हे प्राणनाथागच्छ प्राणाधिकप्रिय
'हे कृष्णा, हे प्राणनाथा, ये, माझ्या प्राणाहूनही प्रिय,' असे म्हणाली,
स्त्रीगर्वः पतिसौभाग्याद्वर्द्धते च दिने दिने 2.42.
पतीच्या सौभाग्यामुळे स्त्रीचा अभिमान दिवसेंदिवस वाढत जातो.
पतिर्बन्धुः कुलस्त्रीणामधिदेवः सदा गतिः
पती हा कुलीन स्त्रियांचा आप्त, श्रेष्ठ देव आणि नेहमीचा आधार असतो.
धर्मदः सुखदः शश्वत्प्रीतिदः शान्तिदः सदा
तो धर्म देणारा, सुख देणारा, नेहमी प्रेम देणारा आणि नेहमी शांतता देणारा आहे.
सारात्सारतमः स्वामी बन्धूनां बन्धुवर्द्धनः
तो सर्वांचा सार आहे, सर्वांत श्रेष्ठ स्वामी आहे, आणि नातेवाईकांचे कल्याण वाढवणारा आहे.
भरणादेव भर्ताऽयं पालनात्पतिरुच्यते
पालन करणारा म्हणून त्याला 'भर्ता' म्हणतात, आणि रक्षण करणारा म्हणून त्याला 'पति' म्हणतात.
बन्धुश्च सुखबन्धाच्च प्रीतिदानात्प्रियः परः
तो आप्त आहे, सुखाशी जोडणारा आहे आणि प्रेम देतो म्हणून तो सर्वांत प्रिय आहे.
रतिदानाच्च रमणः प्रियो नास्ति प्रियात्परः
संसर्गात आनंद देणारी जी प्रिया आहे, तीच सर्वांत प्रिय असते; तिच्यापेक्षा अधिक प्रिय कोणीच नाही.
शतपुत्रात्परःस्वामी कुलजानां प्रियः सदा
सज्जन घरातील स्त्रियांसाठी पती हा नेहमीच शंभर मुलांपेक्षा अधिक प्रिय असतो.
स्नानं च सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षणम्
सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करणे आणि सर्व यज्ञांत दीक्षा घेणे—
सर्वाण्येव व्रतादीनि महादानानि यानि च
सर्व व्रते आणि मोठमोठी दानं, काहीही असो—
गुरुसेवाविप्रसेवादेवसेवादिकं च यत्। स्वामिनः पादसेवायाः कलां नार्हन्ति षोडशीम्।।2.42.
गुरूची सेवा, विद्वानांची सेवा, देवांची सेवा आणि इतर सर्व काही— या सगळ्यांनी मिळूनही पतीच्या पायांची सेवा करण्याच्या सोळाव्या भागाइतकीही तुलना होत नाही.
गुरुविप्रेष्टदेवेषु सर्वेभ्यश्च पतिर्गुरुः
गुरू, विद्वान, सर्वात प्रिय देवता आणि इतर सर्वांमध्ये पतीच खरा गुरू आहे.
गोपीत्रिलक्षकोटीनां गोपानां च तथैव च
तीन लक्ष कोटी गोपींमध्ये आणि तसंच सर्व गोपांमध्ये—
रमादिगोपकान्तानामीश्वरी तत्प्रसादतः
त्याच्या कृपेने, ती रमादि गोपकांतांचीही स्वामिनी झाली.
इत्युक्त्वा राधिका कृष्णं तत्र दध्यौ सुभक्तितः
असं म्हणून, राधिकेने तिथे कृष्णाचा अत्यंत भक्तीभावाने ध्यान केलं.
अथ सा दक्षिणादेवी ध्वस्ता गोलोकतो मुने
मुनिवर, त्यानंतर ती दक्षिणा देवी गोलोकातून खाली पडली.
अथ देवादयः सर्वे यज्ञं कृत्वा सुदुष्करम्
मग सर्व देवांनी एक अत्यंत कठीण यज्ञ केला.
विधिर्निवेदनं श्रुत्वा देवादीनां जगत्पतिः
देव वगैरे सर्वांच्या विनंतीचं ऐकून, जगाचा स्वामी—
नारायणश्च भगवान्महालक्ष्मीश्च देहतः
भगवान नारायण आणि महालक्ष्मी, तिच्या स्वतःच्या देहातून—
ब्रह्मा ददौ तां यज्ञाय पूर्णार्थं कर्मणां सताम्
ब्रह्मदेवाने तिला यज्ञासाठी दिलं, सज्जनांच्या सर्व कर्मांची पूर्णता व्हावी म्हणून.
तप्तकाञ्चनवर्णाभां चन्द्रकोटिसमप्रभाम् 2.42.
तिचा रंग तांबड्या सोन्यासारखा तेजस्वी होता आणि ती कोटी चंद्रांइतकी उजळ भासत होती.
कमलास्यां कोमलाङ्गीं कमलायतलोचनाम्
तिचं मुख कमळासारखं होतं, अंग नाजूक होतं आणि डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे रुंद होते.
वह्निशुद्धांशुकाधानां बिम्बोष्ठीं सुदतीं सतीम्
अग्निपरिक्षित वस्त्र परिधान केलेली, बिंब फळासारखे ओठ, सुंदर दात, आणि आचरणाने शुद्ध अशी ती होती.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां रत्नभूषणभूषिताम्
हलक्याशा हास्याने उजळलेलं मुख, रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेली ती होती.